Druckschrift 
1 (1494) Prima pars operum Johannis Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IIITempore ſciſmatis

certiſſima ꝑnicioſiſſima ſciſmata formant fraternā violāt charitatē. Dum hoīes abobediētia debita ſuoꝝ ſuꝑioꝝ auertūt. Duꝫpoſtremo inſtabili ſua opinione humana traditōne legem dei ſanctā ſtabilē deſerere ꝯtēnere violare compellūt. Dignumduxi q̄dam fundamētalia me poſita ſaluoſemꝑ in oībꝰ ſuꝑioꝝ ac ſapientioꝝ iudicionūc ſub aliquaꝝ ꝯcluſionū compendio ponere. Quocūqꝫ de papatu ꝯtendentiū demonſtrato eſt hereticū dicere. A. non eſtpapa. In caſu p̄dicto ſtat aliqͦs eſſe apudquos iſtud ꝑtinaciter aſſerere. A. ē papaſaꝑet hereſim. In ſciſmate pn̄ti dubiotemerariū/ iniurioſum/ ſcandaloſum eſt aſſerere oēs tenentes iſtam ꝑtem / vel alteramvel oēs neutrales etiā abſolutos eſſe vniuerſaliter extra ſtatū ſalutis vel excōicatos velrōnabiliter de ſciſmate ſuſpectos. In ſciſmate pn̄ti licitū īmo cautū eſt p̄ſtātibꝰ obedientiā iſti vel illi/ eam ſub ꝯditōe tacita vl̓exp̄ſſa tribuere. Quacūqꝫ ꝑte demonſtrata temerariū ſcādaloſum/ ſapiens hereſim eſt aſſerere/ ſacramēta eccl̓ie ſuā efficaciam habere. aut ſacerdotes eſſe ꝯſecratos/ pueros eſſe baptizatos ſacramētuꝫaltaris eſſe ꝯfectuꝫ ſil̓ia. In ſciſmatepn̄ti temerariū ſcādaloſum eſt aſſerere/cūqꝫ parte demonſtrata/ non licet audiremiſſas eoꝝ vel ſacramētis cōmunicare/p̄ſertim attēta diuerſitate locoꝝ/ temporumatqꝫ ꝑſonaꝝ. Poſſibile eſt aliqͦs vere partiaſſentientes eſſe veraciter ſciſmaticos aliquos falſe ꝑti p̄dicto aſſentiētes/ ſciſmaticos exiſtere. Salubrius/ iuſtius tutius eſt q̄rere vnitatē eccl̓ie inſiſtendo circaꝯtendētes de papatu. hoc viā ceſſionisvtriuſqꝫ vel ſubtractōis obediētie/ vel alterius licite coactōis qͣꝫ ſubditos excōmunicatōis cenſurā vel aliter vexare ſeu turbare/ aut vna pars xp̄ianitatis ab alteriuscōmunione ꝑtinaciter ſeꝑet̉. pͥmecluſionis hec eſt/ qm̄ nulla ꝓpoſitio ad cuius verificatōeꝫ exigit̉ veritas vnius ꝓpoſitōis ꝯtingētis ad fidē imꝑtinētis eſt deneceſſitate aūt integritate fid ei. ſicutpoſitio copulatiua cuius vna ꝑs eſt cōtingens eſt tota ꝯtingēs. cuius vna ꝑs eſt falſa aut impoſſibilis eſt tota falſa aut impoſſibilis ſic in ꝓpoſito. Conſtat aūt ad verificatōneꝫ illius. A. ē papa. exigit̉ ſolumvna ſed multe ꝯtingētes/ pure eſſe veras. vt electio ſit rite celebrata/ ab illis habe-

bant ptātē ꝯſil̓es multe. Ex ſil̓i ratōne colligit̉ qͦcūqꝫ ſacerdote mōſtrato iſta non ēheretica iſte eſt ſacerdos. ꝯſequent̓ ſeqͥtur nec iſta. hoc eſt corpus xp̄i in altari ⁊c̄. ſcd̓e ꝓpoſitiōis qm̄ ꝓpoſitio dr̄ſaꝑe hereſim qn̄ ex ip̄a coaſſumptis aliqͥbꝰveris que rōnabiliter negari pn̄t ſequit̉error in fide. ſed poſſibile eſt aliqͦs hoīesreuelationē vl̓ alit̓ ſic certificatos eſſe oīarite facta ſunt ī electōe ꝯſecratōe eiꝰ in pa A/ rationabilit̓ dubitare tūc non poſſunt. Si negāt A eſſe vel fuiſſe papā incidūt in errorē illū rite electus ꝯſecratꝰ inpapā eſt nec vnqͣꝫ fuit papa. ſuccedit Petro/ et ſil̓ia ſunt heretica. Ratio Ytercie ꝯcluſiōis. quia multi ſūt ex vtraqꝫ ꝑte neutrales qͥbꝰ eſt materia iſta clarificata/ quin rōnabiliter poſſint negare vel dubitare iſtā ꝓpoſitōem quocūqꝫ ꝯtendētiū demōſtrato. A eſt aut fuit rite electꝰ. A eſtſciſmaticꝰ aūt hereticꝰ/ ꝯſil̓es. ad qͣs ſeqͥt̉.A eſt papa. Aſſumptū docet exꝑientia. tot doctoꝝ diuerſe aduerſeqꝫ ſnīe. Et conſtat ml̓tos eſſe ſimplices ad talia dubia īueſtigāda tenēt̉ alios ſeqͥ nec mouēt̉ fauore vl̓ odio ſeu q̄ſtū ad ꝯſentiēdū huicparti vl̓ illi. et ꝑati ſunt obedire ꝟitati ſufficiēter agnite. nec ſunt ꝑtinaces. igit̉ nec excōicati nec de ſciſmate rōnabiliter ſuſpecti.Tota ratio fundat̉ in nunqͣꝫ fuit rationabilis vehemēs cauſa dubitatōis in aliquo ſciſmate ſicut ī iſto. Cuiꝰ ſignū euidēseſt varietas opinionū doctorū. et int̓ doctiſſimos ꝓbatiſſimos ex vtraqꝫ ꝑte/ qͥntiaꝫſuppletis eis facti ſūt ꝯceſſis adhuc reſtarent q̄ſtiōes iuris ad vtrūlibꝫ diſputabiles oīa incertitudinē rōnabilē generāt in hocſciſmate. ab errore ꝑnicioſo pl̓es excuſantPoteſt igit̉ illd̓ dici ratōnabiliter dubitabile qd̓ plurimi et maxime ſapiētes dubitabile reputāt et p̄dicāt. qͣrte ꝯcluſiōis colligit̉ ex p̄cedēti/ et ſil̓e de adoratōe hoſtie īaltari/ occurrit aliqͣ dubitatio p̄ſbytercelebrās ꝯpleuerit oīa rite ad ꝯſecratōeꝫrequiſita. ſufficit enī adorare ſub ꝯditōe implicita/ īmo ſꝑ dꝫ ſubiūgi cōditio implicita. iſta vicꝫ vel ſil̓is. ſi oīa rite facta ſint ẜm īſtitutōem chriſti eccl̓ie. Cur igit̉ in caſuſentis ſciſmatis dubio/ et qd̓ ꝓprietangit ſtatū ſalutꝭ fidei poterit aut debebit apponi ꝯditio iſta vl̓ ꝯſil̓is. ſi tal̓ fuerit canoīce electꝰ ꝯſecratꝰ. ſit hereticꝰaut ſciſmatice dep̄uatus. Ratio qͥnte ꝯcluk 2