Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Sermo de penitentia

fuſa fortiꝰ ſonat tenaciꝰ memorat̉. Charitas hec ſuadēs/ credite ꝑſuaſit facile monitꝭſuis obſeqͥ. Un̄ glorior ī dn̄o de cuiꝰ munere ē modeſtū piūqꝫ qd̓libet ingeniū. Remāſerat tn̄ ſcrupulꝰ aliqͥs/ ſi materiā hāc penitētia lotrice mētis optima/ tractare ꝯueniētiꝰ oꝑteret/ vel declamatorio more vel ſcholaſtico. Primū accuratius venuſtiꝰ ē. alteꝝacutiꝰ qd̓ammō veriꝰ eſtimat̉. Primū magis accōmodat̉ affectui. ſcd̓m ītellectui. Pri plꝰ allicit. Scd̓m plꝰ inſtruit Tandē excircūſtātia tꝑis et auditoꝝ qͣlitate inductꝰſum ſcholaſticū morē gerere. Quotidianusnāqꝫ ſermo ē ſcolis vſitatꝰ. nec rurſus egemus interp̄te / ſi intelligat̉ etiā a paꝝ intelligētibꝰ bn̄ ſatis ē. Omittat̉ ornatꝰ. niſi ſpōte ꝓuenerit. Dicamꝰ ī pͥmis altiꝰ repetētes lauat nos xp̄s mīſterio pnīe ſalutaris.pnīa haurit aquā. et qd̓ammo fundit in peluim cordis nr̄i ꝯtritiōem. abluit et ſordeseijcit ꝯfeſſione. extergit. deſiccat clare facit ſatiſfactōeꝫ. Hec tria ordinē nūc egitemudator nr̄ xp̄s. miſit aquā. lauit. exterſit.Hec dicendoꝝ ſumma ē. hec tria notaſſe lego. pͣs. Dixi ꝯfitebor aduerſum me ⁊c̄. id eſtfirmit̉ ꝓpoſui. ecce ꝯtritionē. Iniuſticiā meam dn̄o. ecce ꝯfeſſionē. Et tu remiſiſti impietatē pctī mei. ecce ſatiſfactionē Et rurſū alibi. Iniqͥtatē odio habui. hec ē ꝯtritio. abominatꝰ ſum. hec ē ꝯfeſſio extra vomit abominabilē peccati ſordē. Et legē tuā dilexi ⁊c̄.Hec ē ſatiſfactio ī cuſtodia legꝭ dei. Nuncꝑtractemꝰ triplices huiꝰ officij ꝯditōnes. qͣſiiter triū dieꝝ ꝑambulātes. Et qꝛ ī paucioribus via magis totā ſub breuibꝰ terminisatqꝫ metaphoris coartemus.Taqꝫ lotōe noſtra mīſtrata/ quaꝫcōtritio qualēcunqꝫ/ ſed calidaꝫmūdā. amarā. viuā/ crebra et ꝯtinueſcaturiente. Iuxta qͣttuor/ quadruplex eſtde ꝯtritionis qualitate conſideratio.Prima ꝯſideratio.Aqua cōtritionis ſit calida. hoc fit cōuerſionē in deū. fide. ſpe et charitate ſubnixam.Sicut auertēs ſe a deo. ꝯuerſus ad creaturas ſordes ꝯtrahit. ſic econtra mūdaturHoc eſt qd̓ d̓r a doctoribꝰ. qꝛ qͣttuor reqͥſitaſunt ī ꝯtritiōe. Cōuerſio ad deum. auerſio acreatura. infuſio gre/ et expulſio culpe. Huccalorē habet aqua illoꝝ qui dolēt de peccatis ſolo timore pene. ſicut fit ī damnatꝭ in ꝯdemnandis. ſicut cōiter euenit ī morte

vbi affectio ꝯmodi que gelida eſt et iuſtidn̄at̉. Quocirca ſequit̉ expediēs eſſe p̄uenire horā mortꝭ ad hauriendū hanc aquā calefaciendū/ ex bona quotidiana meditatōne. Signū frigiditatis eſt/ ſi homo crederetdiu viuere/ vellet diu ꝑmanere in pctō Nonſic ille qui dicebat ſe minus ſeruituꝝ deoſi cōſtaret certiſſime mille annoꝝ ſpaciotracturus eſſet vitam. Sic illa que cogitāsde inferni ſupplicijs odio dei regnate indamnatis/ ſupplicabat vt etiā ſi damnaret̉.tn̄ deū diligeret. ſic Iob. Etiaꝫ ſi me occiderit. tamen in ipſo ſperabo.Scd̓a cōſideratio.Preterea ſit aqua mūda ꝯtritōis. Hoc d̓rpter eos qui ſuis lachrimis miſcēt ꝓpoſi delinquēdi vel ī volūtate peccati huiꝰ veliſtius manēt. vel a manifeſtis peccati occaſionibꝰ declināt. Hec turbida aqua ē/ nonmundās ſed inquinans. Sed queret quis.Oportet ne ꝯtritū firmiter credere de cetero peccabit? Plane non oportet. īmo formidandū eſt de ruina. alioqͥn temeritas eēt/qualis in Petro. Siqͥdē aliud ē ꝓponere etvelle peccare futuro. aliud de hocip̄oſumere. Dixerūt ī hac ꝑte doctores aliqͥ/ſufficit negatiue ſe habere. hoc ē non habereactuale ꝓpoſitū peccādi. p̄ſertim cum addit̉ꝯfeſſio. ſicut dicunt de baptiſmo qn̄ non opponit̉ ob ex. Aliorū rationabilior ſctīsformior ē ſententia. oportet poſitiue deteſtari peccatū. de meliori vita ꝓponere.patit̉ aūt ꝓpoſitū illud timorē tremorē decaſu / ſed amorē delinquendi.Tercia cōſideratio.Rurſus tercio ſit aqͣ ꝯtritōnis amara. Hāchabere volebat dixit. Recogitabo tibi omnes annos meos in amaritudine anīe mee.Notandū tamē duplex ē amaritudo tal̓:Una eſt ex dictamine rationis ſua deliberatione deteſtando peccatū. hec ē virtꝰ imperans dolorē. Alia ſequit̉ amaritudo ī ſenſu ſi ſit indiſpoſitio cōplexionis vel conſuetudinis vl̓ aliunde. hec ſemꝑ exigit̉.qꝛ non ſemꝑ eſt in poteſtate noſtra flere ſenſibiliter etiā vellemus. īmo in aliquibꝰ dolor iſte poſſet nimius declinās ad exceſſum. ſicut in mulieribus aliquibꝰ aut melācolicis / habētibus ex leui cauſa lachrimas/etiam vſqꝫ ad turbationē cerebri oculoruꝫcaliginē. Aliquando plus meritoriū eſt vel-