Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

In liceat grauato debitis

gat ad impoſſibile. legi āt diuīe debēt cetereꝯformari Et fūdat̉ quō p̄t abſolui in foroꝯſcīe qͥs obligatꝰ ex furto/ abſqꝫ ſtatī reſtituat. tn̄ habeat ꝓpoſitū reſtituendotꝑe loco iuxta qd̓ aderit facultas ī toto vl̓ īꝑte. Seqͥtur detētor rei aliene/ ſi reſtituat illā/ reſtitutio cederet ī p̄iudiciū manifeſtū creditoris ē fur appellādꝰ.vt ſi reddat gladiū furioſo. reſtitutio charitate inſtituta ē/ ꝯtra charitatē militare dꝫ Seqͥtur detinēs alienā/ detinet inuito dn̄o ẜm iuris natural̓ et ciuil̓interp̄tationē/ habꝫ ſufficiēter vn̄ ſtatimreddat/ differt nihilominꝰ reſtitutionē ī p̄iudiciū vel ī damnū eiꝰ cuiꝰ debitor ē. Patꝫ. qꝛalteri facit qd̓ vellet rōnabiliter ſibi fieriItē qꝛ alit̓ ꝑiret illa maxīe ſeruāda p̄ferendaqꝫ ē ciuil̓ cōicatio/ ſi pateret via defraudādi creditores. ſi redderet̉ ī caſu tali vnicuiqꝫ qd̓ ſuū eſt. et hoc in toto vel ī ꝑte. Hecaūt eſt fundamētalis qͣre doctores legesponūt/ ſeruꝰ obligatꝰ rōcinijs publicis/ pn̄t liberi ꝓfiteri. hec eadem in caſu noſtro ſe oſtēdit. nec valet allegatio de diminutiōe ſtatꝰ ſui. qꝛ eēt ſtatꝰ ꝯſeruatio/ ſꝫ deſtitutio deſtructio/ ſi ex bonis alienis fulciri quereret̉. Sequit̉ ſicut fama ē vitaquedā ciuil̓ pōt ſufficiēter pecunia mēſurari. qꝛ ſunt diuerſoꝝ geneꝝ. Et ſapiens bo nomē plꝰ amat qͣꝫ theſauꝝ. ſic iniuſta ablatio fame ꝓprie ꝯtinet̉ ſub furto/ ſꝫ excedit ip̄m. Hoc ꝯͣ detractores deo odibiles. etꝯtra ſparſores libelloꝝ diffamatorioꝝ Sicinferri poſſet de au ferēte vitā liberi hoīs velvxorē alteriꝰ. et ita de reliqͥs. ꝓpter qd̓ furtūꝓprie dicit̉ de illis. ſed de re ī poſſeſſioX cedere ſolita ē. Seqͥtur obligatꝰ alteri ratiōe furti vel rōne pecunie mutuatepōt rōnabiliter ſe reddere ſciēter ſpōte impotentē ad ſatiſfaciendū vel ſoluendū. patꝫ.qꝛ alit̓ peccare ꝯtra legē naturalē qͣꝫ diui hūanā de reſtitutōe ablatoꝝ vel debito ſolutōe. et de reddēdo vnicuiqꝫ qd̓ ſuū ē.et de faciēdo alteri quod ſibi nollet fieri.Nec valet hic allegatio ad frugē melioriſ altioris vite vult ꝓgredi. qm̄ ſunt faciēda mala vt bona eueniāt. nec aliqͥs ditāduseſt iactura aliena. Seqͥtur obligatusp̄dicto vouet licite aliquid abſolutevn̄ reddat̉ ꝑpetuo īpotēs ſatiſfacere habita licētia vel ꝯſenſu illiꝰ cui manet obligatus. vel niſi aliūde pateat ꝓbabil̓r modꝰ adſatiſfaciēdū. p̄t tn̄ vouere ſub ꝯditōe/ vt qͣn-

ī ſe fuerit/ aut alio tali. Patet. qꝛ reputaret̉ ſibi vel ī fraudē vel ī dolū. quēadmod de ſeruis exp̄ſſe leges ꝯdite ſunt. Secusvbi neſciēter ꝗdā bona fide cognoſcereturvotū emittere. qd̓ tunc apparebit ad inſinuatōꝫ mali ꝓtinꝰ reſipiſcet. Seqͥt̉ obligatꝰ vt dictū ē non ē admittēdꝰ ad ꝓfeſſionēfaciēdā ī aliqͣ religione/ niſi religio ſe vl̓ alios ſe obliget ad ſatiſfaciēdū ſic ꝓfitēte Etita rōnabil̓ ē ſtabili iure diuīo qͣꝫ naturali hūano fūdata ꝯſuetudo petit a ꝓfiterivolētibꝰ ſi liberi ſint a debitꝭ abſoluti.tra quā inſtitutōꝫ ſi ꝓfeſſio q̄rat̉ fieri frau vel dolū profitētis/ religio manet liberavt poſteriꝰ eūdē abijciat. Si aūt religio ſicip̄m obligatū/ p̄ce vel p̄cio ſciēter admiſerit.videt̉ ad ſolutionē obligata iuris interp̄tation. ſi facultas ſuppetat ad hoc ꝯpellēda.p̄ſertim ſi qͥcqͣꝫ a ꝓfitēte ſuſceꝑit Seqͥturtaliter obligatꝰ ſi voueat abſolute vl̓ ꝓfiteat̉religionē ipſe ducit̉ lege ſpūſſctī. ſicut videt̉ dicere Ray. ſui ſeqͣces. Nec ē ī hoc minor. īmo forte maior de obligato ad ꝑſo ſingularē qͣꝫ de eo reipublice ligatus ēPatet. qꝛ ſpūſſctūs īſtigat ad pctm̄ et adfurtū. ad agēdū ꝯtra p̄cepta decalogi vel legis natural̓. vn̄ tal̓ ꝓfeſſio eēt oblatio deode furto vel rapina de ſub̓a pauꝑis/ qͣi victimat filiū an̄ patrē. Et alibi. Ue edificatis ſyō ī ſanguībꝰ. Ueꝝ eſt obligatꝰ reipublice vel rōne vſuraꝝ vel aliūde pōt ī caſu agerēte officiū reipublice abſolui vel licētiariſicut p̄t fieri de obligato ſub īcerto. vbi reſtitutio vaga ī pios vſus hꝫ fieri ſola reqͥrit̉.Et hic fortaſſis fuit intellectꝰ aliqͦꝝ/ oppoſitū ad ea dicimꝰ viſi ſūt poſuiſſe. Seqͥt̉ v obligatꝰ dicto/ vouēs ītrare religionēdꝫ differre voti executionē qͦuſqꝫ creditori/bus ſatiſfecerit. Patet. qꝛ al̓s impletio votiv̓geret tūc ī deteriorē exitū. ſic̄ dicūt doctores de habēte patrē ī ncc̄itate ꝯſtitutū. cuius tenet̉ ꝓuidere de neceſſarijs qͣꝫ votū religiōis vel emittat vel emiſſū adīpleat Seqͥtur obligatꝰ dicto plꝰ īpedit̉ ſtate taliobligatōe religionē intrare/ qͣꝫ obligatꝰ alteri ſolo voto vel iuramēto. Patet. qꝛ ſi qͥs iuraſſet ſponte dare alteri cētū florenos. vellet intrare religionē/ poſſet facere ſoluēdo cētū florenos. qꝛ mutaret iuramentū velvotū ī meliꝰ. Secꝰ eſt vbi ꝯſurgeret obligatio aliūde ex furto vel pecunia mutuata. Eẜm hoc forte pn̄t cōcordari doctores aliqͥvident̉ ꝯtrariari ī hac materia. ſpāl̓r ſanctꝰ