Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De arte ſiue ſcientia

maior inde fructꝰ honorqꝫ dei ſperaret̉ feqͥProderit ſupͣ modū hec ſinceritas recte intētōis vt velut magnes aliqͥs ſpūal̓/ ferreaetiā populi corda v̓tuoſiꝰ ad ſe trahatLoſideratio. V. Expedit vt ꝯfeſſor zelās aīas obtineat ap̄lato ſubditorū ſuā ī caſibꝰ reẜuatꝭ ptātēſeu relaxationē/ p̄cipue niſi ſint caſuſ publici ſcādaloſi. Reperiunt̉ itaqꝫ pauciſſimi inciderūt in aliquē taliū caſuū ep̄oreſeruant̉. Scientes v̓o ip̄i cōfeſſi ſeipſos debere remitti deinceps ad alteꝝ/ magꝭſe ꝓnos ꝓmptoſqꝫ reddūt. vni ꝯfeſſiōeꝫſuā libētiꝰ citiꝰ detegūt. Cōfeſſor etiā ſil̓reos p̄ſumit liberiꝰ interrogare de ſingulis.pleniꝰ quoqꝫ ſanare ſimul ſemel ip̄os abſoluendo confidit. Conſideratio. Vi. Sciat ꝯfeſſor oīa pctōꝝ genera ſpecieſtanqͣꝫ medicꝰ doctiſſimꝰ ſpūaliū egritudi. Preterea qͣliter hoīes diuerſoꝝ ſtatuuꝫ variorū officiorū peccare pn̄t/ nullatenꝰignoret. Et qͣꝫqͣꝫ ad hec cognoſcenda factiſunt tractatuli. attamē aliqͣ ſunt tutoꝯmittunt̉ ſcripto aut verbo publico/ ꝓpt̓euitandū qͦrūdam ſcandaluꝫ. ſed ea ſecretediſcant ip̄i quoꝝ int̓eſt hoc neſcire. ſicutmedicos morboꝝ varietates ꝯuenit igͦrare. Alit̓ nempe pacto ſibi ꝯfeſſos prudenter ac diligent̓ interrogabit inſtruetqꝫcōfeſſor ad ſuoꝝ rememoratōeꝫ criminuꝫ:hoc maxime eſt in pctīs carnis extraordīarijs. qualia exꝑtū eſt vix vnqͣꝫ dici ī ꝯfeſſione a culpabilibꝰ ī eis. niſi cautiſſima artemoneant̉/ īterrogent̉ capiāt̉qꝫ. Et certe neceſſe eſt vt ꝯfeſſor habeat artē hāc obſtetricādi ſpūalē ad educendū colubrū talē peſtiferū tortuoſum virulētū ab aīa ip̄ius.aut ip̄a ſine dubio ꝑiclitabit̉ vt crebriuseterne moriet̉. Nec reputo audiēdos ī hacre eos nihil īterrogāduꝫ aut inqͥrendūdicūt a ꝯfeſſis. p̄ſertim cuꝫ hocip̄m velintreqͥrantqꝫ ꝯfeſſi. Alioqͥn ſatꝭ ꝯſulit̉ verecūdie ignorātie fragilitati peccātiū. Necimplet̉ illd̓ ſcpͥture. Alter alteriꝰ onera portate. ſimilia.Conſideratio. Vll. Cōiecturet ꝯfeſſor pꝰ int̓rogatōes qͣſdāp̄ambulas ſuꝑ etate. ſtatu. ꝯditōne. ſtudiovl̓ officio ꝯfeſſi. Utꝝ ip̄e v̓ecūdus ſit et ni

mio pudore detētꝰ. qꝛ forte puer ē vel feīavl̓ exilis ꝯplexiōis. Apd̓ tales ceterisſuadēdū ē pͥmitꝰ figēdū ī aīo. quēadmo ꝯfeſſio ſecretiſſima ē/ om̄iſciēti d̓o magis qͣꝫ hoī fit ad reuelādū aut accuſan q̄ri pctā ſua. ſꝫ ad euitādū aūt abſoluē ꝑpetue qͥtāduꝫ. Mallē ꝯfeſſorē moriqͣꝫ aliqͥd dicēdoꝝ detegere. Tollat igit̉ oēꝫtalē ſuſpitōꝫ. nec r̄formidēt ꝓpt̓ dicēdaꝯfeſſor ſit eos pꝰ modū habiturꝰ odio autꝯtēpturᶻ accuſaturꝰ. īmo teneriꝰ eos diliget ſic̄ filios cariſſimos. ſue fidei ſe totos cōmiſerūt.Conſideratio. Viū. Laboret ꝯfeſſor p̄ẜtī erga iuueneſ ꝑuulos hr̄e ꝯfeſſiōꝫ eoꝝ generalē. qꝛ vix aūtqͣꝫ ītegre ꝯfitēt̉. niſi forte doctia tali ꝯfeſſore qͣlē d̓ſcribimꝰ. qͥnetiā illd̓ eēt vtile apd̓gͣndeuos rurales ſimpliceſ femīas.ſi pn̄t leuit̓ īduci ad/ poterūt ab eis fieri int̓rogatōes tales. Utꝝ facta ē tibi ꝯſcīa talibꝰ pctīs tali etate. ſocietatibꝰtalibꝰ? Et ẜm rn̄ſiōes pot̓it anīaduertereprudēs ꝯfeſſor ſi plēa fuerit tal̓ ꝯfeſſio. Etſi/ tūc nitat̉ ꝑficere ꝯfitētē ad īduCōſideratio. ix.(cat Precaueat ſūmoꝑe ꝯfeſſor/ ne ſit auſterab initio triſtis rigidus. mox em̄ hmōiclaudit̉ os obſtinati pctōris. Primo ſit affabil̓ locutio etiā ſi aliqn̄ ita res exigat ſuꝑpctīs. qͦuſqꝫ familiaritas q̄dam ꝯͣcta ſit. dehīc on̄dat qͣꝫte iniqͥtatꝭ ē hypocriſis peſſime. qͥcqͣꝫ velle celare in ꝯfeſſiōe coraꝫ deo.quēadmodū agere ē ſeip̄m turpit̉ fallere. qͦꝫ meliꝰ dicat/ ſi ꝯfeſſus abſcedere velit. qͣꝫ fingere ꝯfeſſionē imꝑfectā.Conſideratio. x. Querat ſacerdos a ꝯfitētibꝰ. nōne veliniexpurgari penitꝰ ab ſuo crimīe? Et niſi velīt fas hn̄t recedēdi ne tp̄s incaſſumīmo noxie detineāt Si volūt debēt igit̉ iuuare ſe. meliꝰ celeriꝰ fieri neqͥt qͣꝫ ſi ad īterrogata ꝟitatē plenā rn̄derīt. ſi v̓o dep̄hēdūt̉ velle mētiri celare (vt ſepe fit) diſcre ꝯfeſſorē arguāt̉ vehemēt̓ acrit̓. cōpellāt̉ veniā ſtatī q̄rere ſuꝑ hmōi mēdacio. qd̓poſtqͣꝫ fecerīt; rurſus blāde lenit̓ monēāt̉nihil deīceps mētiri aut celare. Si ꝟo bisaut ter rurſus mētiti fuerīt poter̄t remittidifferri vſqꝫ ad tp̄s alteꝝ īiūgēdo vt meliꝰ