Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendiū theologie

Quando ira ſit peccatū mortale quādoRa ex ſuo genere eſt pctm̄ mortaleQuia iuxta ſuꝑiꝰ vbi de ira actū ēA ira ē īmoderatꝰ animi motꝰ ꝯcitāſad penā ꝓuocāti inferēdā. Hic aūt motuſꝯͣriat̉ charitati. que vt habet̉ i. ad Chorin.xiij. irritat̉. cogitat maluꝫ. Ira tn̄vt etiā ſupͣ aliqͣliter tactū eſt ml̓tiplicit̓ ꝯſiderari pōt. Uno ꝓut īportat ſeu denomīat̉ zelū qͥs ꝯͣ vicia mouet̉ ip̄a deteſtat̉. Et hec ira eſt pctm̄ ſed magiſ eſtfectōis. īmo iſtū modū p̄t etiā ſibimet qͥſiraſci. Quid em̄ (vt dicit glo. ſuꝑ illd̓ pſal.Iraſcimī nolite peccare) eſt penitensniſi ſibijp̄i iraſcēſ. Alio p̄t ira ꝯſiderariꝓut dicit īportat qͣndā erga ꝓximū affectus remiſſionē. quā .ſ. nec de maloximi dolet. nec de eiꝰ bono gaudet. licꝫ etiā doleat de bono nec gaudeat de malo eiꝰſꝫ ē ei et erga indifferēs. Et hec ſpēs ire ē mortale pctm̄. ſꝫ eſt īꝑfectio q̄dā charitatis. Niſi tn̄ vbi ꝓximꝰ eſſet in extremaneceſſitate. qꝛ tūc ſub pena pctī mortal̓ tenet̉ ſibi ſuccurrere ſi p̄t. Alio poteſtira ꝯſiderari ꝓut dicit īportat qͣndā impatiētiā actualē abſqꝫ tn̄ reali appetitudicte. Et tal̓ motus etiā deliberatiuꝰ eſt ſo peccatū veniale. Quia ſicut ptꝫ ex ſupͣdictis ire deſcriptōibꝰ habet ꝯpletā ratōem ire. Alio p̄t ira ꝯſiderari ꝓut dicit īportat actualē impatiētiā etiā appetitu vindicte. Et hoc tripl̓r ꝯtingere poteſtQn̄qꝫ enī a naturali ꝯplexiōe ſeu diſpoſitione ꝓcedit ſicut ē in melācolicis in ſenibus. In qͥbꝰ ẜm ph̓m ꝯtinue mouet̉ natura ꝓpter qd̓ ſꝑ turbulēti exiſtūt. Et tal̓ iranullū ē pctm̄. ſit motꝰ natural̓. Qn̄qꝫ etiam ē et ꝓcedit ex appetitu ſubitofecte deliberato. Et tal̓ ira eſt niſi veniāle pctm̄ ſicut alij pͥmi motꝰ. Qn̄qꝫ āt ē hoc ꝓcedit ex volūtate deliberata ꝯſenſuqꝫfecto. Et tal̓ ira eſt ſemꝑ peccatū mortale. Quādo acedia ſitpeccatū mortale. quādoCedia ex ſuo genere eſt veniale peccatū. Quia ẜm ſuꝑiꝰ tacta acedia īeffectu eſt niſi tediū de bono ſpirituali laborioſo. Hoc aūt de ſe opponit̉ charitati. ſed ſolū dicit qͣndā feruorischaritatꝭ diminutōem. ī feruoriſ charita

tis diminutiōe cōſiſtit om̄e pctm̄ veniale Multiplicit̓ p̄t tediū de bono ſpūalitingere. Uno ꝓut eſt ſolꝰ motꝰ natural̓laborē abhorrens. tal̓ motꝰ nullū ē pecca. quia tal̓ motus eſt in nr̄a ptāte. Alio ꝓut eſt motꝰ appetitꝰ de ope ſpūali laborioſo contriſtati. Et tal̓ motꝰ etiā ſi appetitus ille ſit deliberatiuꝰ eſt niſi pecca veniale. qꝛ ꝯſenſus ī illd̓ qd̓ de ſui natura eſt niſi veniale pctm̄ eſt niſi vēiale. Alio p̄t iſtd̓ tediū de bono ſpūali laborioſo tale eſſe talit̓qꝫ vltra motū natura motūqꝫ appetitꝰ trāſire. illd̓ illaadimplere dimittit ſue ſaluti vel ex vi precepti vel al̓s neceſſaria ſunt. tūc eſt pctm̄mortale. Poteſt adhuc iſtud tediū in gͣuiꝰtrāſire tantū eſſe ex omiſſiōe ip̄iꝰ boniſpūal̓ laborioſi difficultateqꝫ ip̄m aggrediendi ī qͣndā ſue vite diſplicētiā inducit̉ exinde ī deſꝑatiōem cadit. Et tale tediuꝫeſt peccatū mortale. acceditqꝫ ad pctm̄ inſpinſctm̄. Et adhuc gͣuiꝰ īmo gͣuiſſimumſi illd̓ tediū illaqꝫ diſplicētia vite intantuꝫcreſcat ꝓcedat qͥs ſibijp̄i manꝰ inijciat ac ſe occidat. Nam tūc tal̓ ſil̓is erit iude ſe per deſꝑationem laqueo ſuſpēdit. Quando auariciaſit peccatū mortale.Irca auariciā autē iuxta ſuꝑiꝰ di Bcta eſt īmoderatꝰ amor habēdi/ eſt¶ſiderādū/ iſte īmoderatꝰ amorꝯſiſtere p̄t. vl̓ ī appetēdo. vl̓ in acqͥrēdo. vl̓in retinēdo. Si ī appetēdo. iteꝝ quinqꝫmodis ꝯtingere p̄t. Uel appetūt̉ alienaappetitu ꝯpleto deliberato ac abſoluto: etiā ī actū et opus ſi adeſſꝫ facultas trāſiret et ꝓcederet. tūc ē mortale pctm̄. Uelappetunt̉ appetitu ſimilit̓ cōpleto deliberato abſoluto illicita. vtputa ſe indignū beneficio aliqͦ eccl̓iaſtico vel officio ſētiēs cogͦſcēs. vl̓ ſentire cogͦſcere debēs;illd̓ bn̄ficiū eccl̓iaſticū vel illd̓ officiū ſciēter appetituqꝫ deliberato abſoluto appetit. tūc etiā eſt pctm̄ mortale. Uel appetūtur p̄dicta .ſ. aliena vl̓ illicita appetitu etiāꝯpleto deliberato/ ſed tn̄ puro abſoluto ſꝫ ꝯditionato. vtputa ſi talia ſine d̓i offenſa ac īiuria ꝓximi hr̄i poſſent. Et tūc vl̓nullū eſt pctm̄ vl̓ ē veniale. ſiue tal̓ cōditioactualit̓ exp̄ſſe addat̉ ſiue habitualit̓ intendat̉. Qd̓ tn̄ intelligendū ē. dūmō .ſ. talesappetitꝰ ſeu deſideria ſe vane paſcat