Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De ſeptē viciis capitalibus

XXIX

ſi illud opus illicitū ſit mortale tūc vana gl̓ia erit mortal̓. Si ſit veniale. tūc vana gl̓ia erit venialis. Si q̄ratur laus ſecūda oꝑa .ſ. v̓tuoſa/ iteꝝ p̄t ꝯtingere duplicit̓. Quia vl̓ appetitꝰ laudis adiungit̉ſeu ſuꝑuenit oꝑi virtuoſo tanqͣꝫ incidens pͥncipalit̓ intētus. ſic̄ ſepe in cantu etaliqn̄ īmo freq̄nter in p̄dicatōe alijſqꝫ ſctīſoꝑbꝰ Et tūc vana gl̓ia ē niſi pctm̄ vēialeUl̓ ip̄a laus ē finiſpncipalit̓ ītētꝰ ī oꝑe ꝟtuoſo ip̄iqꝫ actui v̓tuoſo p̄ſtitutꝰ. ita illudopꝰ v̓tuoſū oꝑans ibi ꝯſtituit finē vltimūſui oꝑis. Et ſic eſt vana gl̓ia pctm̄ mortale. qꝛ tūc inheret ei vt fini vltimo. Circaqd̓ adhuc aduertēdū eſt maiꝰ ē peccatūgl̓iari de bonis ſpūalibꝰ qͣꝫ de bonis tꝑalibus. qꝛ bona ſpūalia minꝰ habent motiuūvanitatis vane delectatiōis. eo minusapparēt ab extra qͣꝫ tꝑalia. Si q̄rat̉ laustercia oꝑa .ſ. indr̄ntia/ vt ē habere diuitiasvel veſtes p̄cioſas; tūc ſi illa oꝑa vlteriꝰꝓgrediant̉ in deteriꝰ niſi in ſola laudē habēdā/ vana gl̓ia erit niſi vēiale peccatūSi aūt tal̓ia oꝑa vltra in deteriꝰ ꝓgrediāt̉de ſeqꝫ ordīata vt ſint occaſio mortal̓ pctī.vtputa qn̄ ml̓ier ornatu meretricio ad alliciendos hoīes aīaſqꝫ capiendas ſe p̄ꝑat.vel ſint illa oꝑa ſe īdifferētia ex ꝓhibitōeſuꝑiorꝭ effecta illicita. vt torneamēta huiuſmodi. tūc vana gl̓ia eſt pctm̄ mortale Quādo inuidia ſitpeccatū mortale/ qn̄Nuidia ex ſuo genere eſt peccatuꝫImortale. Cum enim inuidia (ꝓutin ſuꝑioribꝰ dictū ē) ſit dolor felicitate ſeu bono alteriꝰ. gaudiūqꝫ de maloalieno. claꝝ eſt directe ꝯͣriatur charitati.vt. i. Choꝝ. xiij. Charitati aūt nihil eſt ꝯͣrium qd̓ ſit pctm̄ mortale. Eſt tn̄ aduertendū interdū illd̓ pctm̄ qd̓ ex ſuo genere ē mortale p̄t ẜm aliqͣs ſui qͣlitates ſolūveniale. vtputa qn̄ in ſolo pͥmo motu cōſiſtit. Uel ꝓpter aliquā aliā intentōneꝫ extraſuā rōem trahit̉. Pro ſciēdū ē qͣdruplicit̓ p̄t dolor alieno bono homī accidere. Primo ꝓut eſt pͥmo pͥmꝰ motꝰ exnatura ꝓueniēs. interdū etiā ex ip̄iꝰ nature corruptōe in aliqͥbꝰ plꝰ et freq̄ntiꝰ ꝓuēit.Sunt enī aliqͥ ex ſue corruptōe inordīatenature magis ꝓni ad motꝰ inuidie qͣꝫ alij.vt in ſil̓i eſt videre int̓ diuerſos canes. Etiſte dolor ſeu motꝰ inuidie nll̓o ē pecca

. qꝛ tales motus pͥmo primi ſunt ī poteſtate nr̄a. Et ita intelligendū eſt reſpectuqͦrūcunqꝫ aliorū vicioꝝ ſeu pctōꝝ de oībꝰpͥmo primis motibꝰ naturalibꝰ. vbi tn̄ delectatio ſeu cōſenſus ſe adiūxerit. qꝛ tūcpoſſet in pctm̄ vl̓ veniale vl̓ mortale tranſire. Scd̓o p̄t ille dolor ſeu triſticiabono aliēo ſcd̓o pͥmꝰ motꝰ. qn̄ .ſ. fit ī ſenſualitate. ſine tn̄ ꝯpleta deliberatōe. etiaꝫ ſitali dolore ſeu paſſiōe afficit̉. qd̓ ꝓpͥe ꝯtīgitqn̄ ille ſcd̓o pͥmꝰ motus ita cito ab initio remouet̉ ſicut poſſet. remouet̉ tn̄ an̄ ple ꝯſenſum. īmo qͦdāmodo diſplicere incipit. Et tūc inuidia eſt niſi vēiale peccatū. Et ita (quod bn̄ aduertat̉) intelligen eſt etiā general̓r in oībꝰ alijs vicijs ſeupeccatꝭ. Qui aūt dicant̉ pͥmo pͥmi motꝰ etſcd̓o pͥmi motus declarabit̉ aliqͣlit̓ infravbi de pctō vēiali aget̉. Tercio p̄t ille dolor ſeu illa paſſio in anīo accidere nihilomiuns ꝓpt̓ aliquā aliā intentiōeꝫ trahiturextra ſuam ꝓpͥam rōem ſuāqꝫ ꝓpriā natu. vtputa qn̄ dolor ille ſeu triſticia de aliēobono inſurgit alicui ex bona rōe ſeu cauſa.ſicut qn̄ aliqͥs de bono ſeu ꝓſꝑitate alteriꝰdolet. vt qꝛ efficit̉ potēs vel al̓s. qꝛ illud videt in alteriꝰ detrimentū p̄iudiciū redundare. vl̓ .ſ. aīe ꝓpͥe met illiꝰ illud bonumhabet vel reipublice vl̓ aliqͣꝝ bonaꝝ ꝑſonaꝝ affligi non merent̉. Et tal̓ dolor ſeumotus bonꝰ ē nec pctm̄ eſt. maiꝰ bonūmagis ſit appetendū. Quarto p̄t illedolor ſeu triſticia de bono alteriꝰ accidere haberi ex certa ſciētia ꝯſenſuqꝫ d̓liberatovoluntatꝭ. et ſine iuſta ac rōnabili cauſa. etiſto inuidia eſt ſꝑ pctm̄ mortale. Et iſta p̄t etiā clare videri qn̄ d̓tractio ē peccatū mortale vl̓ veniale. ſi malū de aliquo dicat̉ ad bonū finē. īpediendo .ſ.malū alteri faciat. vl̓ ſua correctōe. vl̓ ratione officij qd̓ incūbit. vl̓ ꝑhibēdo teſtīoniū ꝟitati. vel hmōi. tūc detractio eſtpctm̄/ dum tn̄ ꝑuerſa volūtas ex deliberato ꝓpoſito ſe adiūgit. Si ꝟo dicat̉ ma de alio ex qͣdā ſolū leuitate loq̄ndi. ſicutſepe cōtingit/ et malū qd̓ d̓r v̓gat in magnū damnū ſeu p̄iudiciū illiꝰ de dicitur/aut ſue fame. tūc detractio eſt pctm̄ veniale. Poſſet tamē illd̓ damnū ſeu p̄iudiciūtam graue eſſe illa leuitas loq̄ndi non excuſaret. qꝛ vnuſquiſqꝫ maxime in talibꝰ grauibus et reſpectu aliorū debet ponere cuſtodiam ori ſuo.

H 2