Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De ſeptē Diciis capitalibus X

XXVIII

Spēs enī alicuiꝰ pctī ſeu vicij capitalisoꝑtꝫ ſꝑ ad idē genꝰ vicij ꝑtinere. filias ꝟono. īmo ad fine alicuiꝰ vicij pn̄t etiā pctāalt̓iꝰ generis ordīari ex eo oriri. Illa aūtpctā ſic ex alio oriunt̉ ad ip̄m ordinātẜm appetitū finis. ꝓpͥe dicūt̉ eiꝰ filie. ſic̄tia exēpli ī mat̓ia pn̄ti. Proditio fallaciaponūt̉ et debito filie auaricie. qꝛ ex ip̄a oriunt̉ p̄cipue ẜm appetitū finis. vt quandoſcꝫ fit ꝓditio vl̓ fallacia ad pecunias diuitias acqͥrēdas. Et tn̄ ꝓditio fallaciaſe ꝯſiderate ſūt ꝓpͥe ſpēs auaricie necprie ad genꝰ auaricie ꝑtinēt. Ad ꝓpoſituꝫigit̉ reuertēdo illa (vt tactū ē) ponit ph̓s/ſunt magꝭ ſpēs auaricie quā illiberalitateꝫvocat/ qͣꝫ ſint eiꝰ filie. lꝫ tn̄ aliqͥ eoꝝ poſſintad filias ſupͣ enūeratas reduci. vt ſub ip̄iſeffectualit̓ ꝯp̄hendāt̉. vtputa latrociniumſub fraude. parcitas tenacitas ſub obduratōe ꝯͣ miſcd̓iaꝫ etiā ſic ad auariciā ꝑtiner̄vidēt̉ Pōt aliqͥs illiberal̓ ſeu auarꝰ diciex eo deficit ī dādo. Et ſiqͥdē qꝛ paꝝ datvocat̉ parcꝰ. ſi āt qꝛ nihil dat tūc d̓r tenax.ſi aūt qꝛ magna difficultate dat tūc vocat̉ kimibilis. qͣſi kimi vēditor. qꝛ .ſ. ꝑuimagnā vim facit. Qn̄qꝫ etiā d̓r illiberalvl̓ auarꝰ qꝛ excedit ī accipiēdo. Et iterūdupl̓r. Uno qꝛ turpit̉ lucrat̉. vl̓ .ſ. vilia ẜuilia oꝑa illiberales oꝑatōes exercēdo. Ul̓ qꝛ aliqͥbꝰ vicioẜ actibꝰ lucrat̉.ſicut de meretricio vl̓ aliqͦ hmōi. Uel quialucrat̉ de eo qd̓ gͣtis d̓beret ꝯcedere. ſic̄ vſurarij. Uel qꝛ lucrat̉ paꝝ multo labore.Alio qꝛ īiuſte lucratur vl̓ viuis vim īferendo. ſicut latrōes. vl̓ mortuos ſpoliādo vl̓ ab amicis deceptōeꝫ auferēdo. ſic̄aleatores. Et intellige hec oīa iuxta ſupͣ tacta. qn̄ .ſ. ex īmoderato amore lucri fiūt ſeuꝓcedūt. Et ſic ptꝫ ꝯcordantia eoꝝ ponitph̓s illis ponit Grego.De vicio ſeu peccato gule.Unc dicēdū ē vicio gule Queſic ẜm Aug. deſcribit̉. Gula ē ī-moderata cibi auiditas. Ul̓ ſicGula ē vorax edacitas nat̉e finibꝰ ꝯtēta. Et ē aduertēdū gula dicit ſeu denoīat quēlibꝫ appetitu edēdi velbibēdi ſꝫ ſolū īordīatū. Quia ex eo īordīatꝰ d̓r recedit a d̓bito ordīe rōis. Nec viciū gule ī ſub̓a ſeu qͣntitate cibi ꝓpͥe ꝯſiſtitſꝫ ī ꝯcupīa regulata rōne. Et ſi aliqͥs

excedat ī qͣntitate cibi ꝓpt̓ ꝯcupīam ſꝫqꝛ illd̓ ſibi neceſſariū exiſtimat. ꝑtinet ad viciū gule ſꝫ ad aliquā īperitiā. Sꝫtūc ꝑtinet ad gulā qn̄ aliqͥs ꝓpt̓ ꝯcupīamcibi d̓lectabil̓ ſciēter excedit mēſurā edēdoEt accipit̉ cibꝰ etiā potu. Notādumīſuꝑ Gre. xxx. li. mora. qͥnqꝫ ſpēs guleaſſigͣt ſub his v̓bis. Sciēdū ē. qꝛ quinqꝫnos modis viciū gule tēptat. Aliqn̄ nāqꝫīdigentie tꝑa p̄uēit. Aliqn̄ ordinē tꝑis ſeqͥtur ſꝫ cibos lautiores q̄rit. Aliqn̄ etiā q̄libet ſumēda p̄ꝑari accuratiꝰ expetit. Aliqn̄aūt qͣlitati ciboꝝ et tꝑi ꝯgruit. ſꝫ ī ip̄a qn̄titate ſumēdi mēſurā refectōiſ excedit.nunqͣꝫ ꝟo abiectiꝰ ē qd̓ deſiderat. tn̄ ipſo eſtu īmēſi deſiderij det̓iꝰ peccat. Et cōtinēt̉ ī ꝟ̓ſu. Prepropere laute nimis ardenter ſtudioſe. Quaꝝ ſpēꝝ nūerꝰ ſufficiētiaſic ſumi p̄t. Gula vt dictū ē īportat īordīa ꝯcupīaꝫ edēdi In eſu aūt duo ꝯſiderantur .ſ. vl̓ ip̄e cibꝰ ſumit̉. vl̓ ip̄a eiꝰ ſūptio.Reſpcū pͥmi .ſ. ip̄iꝰ cibi ſumit̉ triplex p̄tꝯcupīe inordīatio ꝯtīgere .ſ. vl̓ qͣꝫtū ad ſubſtātiā cibi. vl̓ qͣꝫtū ad qͣlitatē cibi. vl̓ qͣꝫtuꝫad qͣꝫtitatē cibi. Quātū ad pͥmū ꝯtīgitcupīe inordīatio. qn̄ .ſ. q̄rūt̉ cibi lauti .i. p̄cioſi. Et tūc ē ſcd̓a ſpēs ſupͣ poſita/ d̓notata illd̓ v̓bū v̓ſus ſupͣ poſiti/ laute. Quātumad ſcd̓m ꝯtīgit ꝯcupīe deordīatio. qn̄ .ſ. cibi nimis accurate d̓licioſe p̄ꝑant̉. Et tūceſt tercia ſpēs ſup̄ aſſigͣta/ d̓notata illd̓ ſtudioſe ꝟ̓ſus p̄noīati. Quātū ad t̓ciūꝯtīgit ꝯcupiſcētie deordīatio qn̄ excedit̉ īnimis ꝯmedēdo. Et tūc ē qͣrta ſpēs ſupraaſſigͣta/ denotata v̓bū nimis. Reſpc̄uſcd̓i mēbri pͥncipalis ſcꝫ ip̄iꝰ ſumptōis cibi p̄t duplicit̓ cōcupiſcētie inordīatio ꝯtīgere .ſ. vel qͣꝫtū ad tꝑus ip̄iꝰ ſumptōis. velqͣꝫtū ad modū. Quātū ad pͥmū ꝯtīgit concupiſcētie īordinatio qn̄ p̄uenit̉ debitūpus ſeu debita hora ꝯmedēdi. Et tūc ēma ſpecies ſupra aſſignata d̓notata hocverbū p̄propere. Quantū ad ſcd̓m contingit ꝯcupiſcētie inordinatio .ſ. qn̄ ſeruat̉debitꝰ modus in edēdo. Et tūc eſt quintaſpecies ſupͣ aſſignata/ denotata verbū.ardenter. Notandū inſuꝑ Greg. xxxi.li. mora. quinqꝫ aſſignat gule filias. ſunt.inepta leticia. ſcurrilitas. immūdicia. multiloqͥum. hebetudo ſenſus circa intelligentiā. Quaꝝ numerꝰ ſeu ſufficientia ſic ſumipōt. Gula vt ſupra tactū eſt ꝓpͥe conſiſtitcirca īmoderatā ꝯcupiſcētiā que eſt ī cibiſ