Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendiū theologie

De tercia diuiſiōeErcia diuiſio ē pctōꝝ mortaliūaliqͣ directe cōmittūt̉ in deū. alia īꝓximū. alia in ſeip̄m. Peccatū aūtin deū iteꝝ ſubdiuidit̉. Nam qn̄qꝫ peccat̉in pr̄em. qn̄qꝫ in filiū. qn̄qꝫ in ſpm̄ſanctū.De qͥbꝰ latior fiet ſpeculatio infra in fineclaratiōis qͣrte diuiſiōis. Peccat̉ enī alioreſpectu in deū qͣdruplicit̓. Prīo male deip̄o īfidelitatē ſētiēdo. ſcd̓o ip̄m blaſphemādo. tercio eiꝰ ſacr̄a indigne mīſtrādo ettractādo. qͣrto tēptādo. Rurſus deumtēptādo peccat̉ tripl̓r. Nam tēptat̉ vl̓ eiuſpotentia. ſigna .ſ. ab eo petēdo. Uel tēptat̉eiꝰ iuſticia. hūanas .ſ. ꝓbatōnes. vtputa candens ferrū vl̓ duellū. vl̓ ſil̓ia/ iudiciūeiꝰ exqͥrendo. Uel tēptat̉ eius miẜicordia.ſuam .ſ. quaſi examinādo bonitatē ſe ſtultis ꝑicul̓ ꝯmittēdo. In ꝓximū v̓o peccat̉etiā triplicit̓. vl̓ bona ſua ei indebite auferēdo. vel bona ꝓpͥa ſibi in ſua neceſſitateꝯmūicādo. vl̓ mala ꝑſuaſiōe aūt malo exēplo ī peccatū trahēdo et inducēdo Inſemetip̄m aūt peccat qͥs etiā tripl̓r. Uel ſibijp̄i neceſſaria ſubtrahēdo. vl̓ ſuꝑflua ſumendo. vel vltra vires acdebitū moderamen quippiam aggrediēdo.De quarta diuiſiōeUarta diuiſio pctī mortal̓ ſumit̉ ſeptē vicia capitalia. Que ſunt.ſuꝑbia. inuidia. ira. accidia. auaricia. gula. luxuria Et qꝛ vt ſupͣ tactū ē iſtaqͣrta diuiſiōe expediēs eſt diffuſiorē facere declaratōeꝫ. qꝛ ſupͣdicte tres aliediuiſiōes clariꝰ ītelligi poterūt. īmo eas effectualit̓ ꝯp̄hēdit. qꝛ ꝓpͥe loq̄ndo in ip̄a ex ip̄a pͥncipal̓ effectꝰ principaliſqꝫ intētio huiꝰ octaui tractatuli iſtiꝰ libelli ꝯſiſtit depēdet. Ideo de ip̄is ſeptē pctīs capitalibꝰ hic fiet quoddā ſpēale capitulū. et iuxta diuiſionē in principio huiꝰ pͥncipal̓ capituli qd̓ ē de peccato actuali poſitā de hiſſcꝫ que in eo videnda ſunt. Aliqua circa materiam ſeꝑtē viciorū capitaliū p̄notādaNterim anteqͣꝫ ad ſpēalem ſeu ꝑtiPcularē declaratōem ip̄oꝝ ſeptē vicioꝝ capitaliū veniat̉ aliqͣ ſunt circa ip̄a aduertēda. Et pͥmo notandū vēit peccatū veniale. ſiue ſit qͣꝫtū ad actū ſiue

qͣꝫtū ad maculā/ nullo p̄t fieri mortale.ſic ſcꝫ illd̓ idem ẜm ſubſtātiā qd̓ pͥus fuit veniale fieret mortale. Et eſt. qꝛ nullares p̄t mutare ſpēm ſuā. Pctm̄ aūt mortale et veniale ſunt due diuerſe peccati ſpecieſUerū tn̄ aliqͥs actus de ſui natura ē degenere peccati venial̓ bn̄ p̄t fieri mortal̓. ethoc qͣttuor modis. Prīo rōe ꝯſciētie de illo actu fieri p̄t. qꝛ qͥcqͥd fit ꝯͣ ꝯſciētiāformatā edificat ad gehennā. etiā ſi ſittra ꝯſcīam erroneā. Et hec eſt. qꝛ cuꝫ inpctō duo ſint .ſ. auerſio ꝯuerſio. Penes iudicat̉ qͣlitas ſiue gͣuitas pctī. quoniam auerſio a deo eſt in pctō qͣſi formale. etꝯuerſio ad creaturā qͣſi materiale. Quāuiſ leuare feſtucā de terra videat̉ leue vel īdifferens. ſi tn̄ fiat cōtra ꝯſciētiā eſt peccatū.quia tūc ī aīo ſpernit̉ realit̓ bonū incōmutabile. et ita fit auerſio a creatore. Secūdo ex ꝯplacentia que ī illo actu poſſetcapi et caperet̉. Unde Aug. Nullū pecca adeo veniale eſt qd̓ fiat mortale dumplacet. Tercio ex diſpoſitōe ſeu ꝓcliuitate que exinde cōtrahit̉. quia freq̄nteꝫlapſum ī venialia diſponit̉ ad mortale.Et ẜm intelligit̉ illud dictū Gre. Uitaſti gͣndia vide ne obruaris arena. Hoc au dicit. qꝛ ſepe de mīmis peccatis duꝫ freq̄nter fiūt/ ſic qͣſi cōtemnut̉ venit̉ ad magna. Sicut modica ſcītilla ſurgit qͣndoqꝫ magnus ignis. Quarto ex ꝓgreſſu. quia quando inſurgit vēiale ſi ꝓhibet̉ poſſit ꝓgredi vſqꝫ ad mortale. Nonip̄m veniale (vt ſupra tactū eſt) ī ſua ſubſtātia fieret mortale. ſed quia ex ip̄o occaſionaliter fieret ꝓgrediēdo mortale. vt patꝫ inmis motibꝰ inter venialia ꝯputant̉. Sꝫqn̄ delectatio ꝯualeſcit intātū ꝯſenſuſ accedit/ iam eſt peccatū mortale.Unde ſumatur numerus ſufficiētia ſeptē vicioꝝ capitaliūOtandū inſuꝑ vt aliqͣliter ſupratactuꝫ eſt/ ſeptem ſunt peccata ſeuvicia capitalia. ſcꝫ ſuperbia. inuidia. ira. accidia. auaricia. gula. luxuria. qͦꝝſufficiētia ſeu numerus pōt colligi. Uolūtatem enī humanā frequenter cōtingit deordinari Aut ergo deordinat̉ quia appetitqd̓ eſt appetendū. aut deordinat̉ qꝛ refugit quod eſt refugiendū. Si pͥmomodo/ aut appetit qd̓ eſt appetendū interius. tunc peccat̉ pctō ſuꝑbie ſeu vane

P