Compendiū theologie
ſicut recitat mgr̄ Gal̓. in ſūma. ¶ Quo adqͥntū vero. ſcꝫ an ſine aqua poſſit ꝯfici. etqͣntum ſit apponendū de aqua/ ptꝫ ꝑ an̄dicta rn̄dendo ad primū/ et ad hoc p̄cedensſcꝫ ꝙ tam modicū vt a vino abſorberi poſſit. ¶ Ad ſextū autē in quo q̄ritur. an panistrāſeat in carnē ſanguinē aīam et deitatem⁊ ſil̓r vinū? Dicendū ꝙ totus chriſtꝰ ē ſubvtraqꝫ ſpecie. ſed tn̄ panis trāſit in carnemxp̄i et vinū in ſanguinē. Sed qꝛ totꝰ chriſtꝰ inſeꝑabilis eſt. ideo ſub ſpecie panis eſtcaro ꝑ cōuerſionē ⁊ trāſſubſtantiatōem. etſanguis et aīa ⁊ deitas ꝑ ꝯcomitantiaꝫ. eoꝙ caro eius ſine ſanguīe aīa ⁊ deitate nunqͣꝫ ſit. virtute enī verboꝝ eſt pͥncipaliter ibicaro. et cōſequēter cetera omīa xp̄i. Undechriſtꝰ totus eſt ibi ꝟboꝝ v̓tute. ſed tn̄ caro principaliter ⁊ cetera ꝯſequēter. Et ſubſpecie vini tm̄ eſt ſanguis chriſti ꝑ cōuerſionē et trāſſubſtantiatōeꝫ/ reliqua aūt chriſti oīa ꝑ ꝯcomitantiā. ¶ Ad ſeptimū ꝟ̓o qͦq̄rit̉ an̄ aqua trāſeat in ſanguinē vel tm̄ invinū. dupliciter rn̄detur ẜm duplicē opinionē. Ponit enī q̄dam opinio ꝙ aqua nōtrāſeat in ſanguinē chriſti verū. ſed tm̄ eſtibi ad ſignificandū populū. ẜm ꝙ dicit̉ d̓conſe. di. ij. ca. Cū omne. Cū in calice chriſti aqua vino miſcet̉. chriſto populꝰ adunatur. id ē adunari ſignat̉. Alia opinio (cuimagis credere poſſum) ponit ꝙ aqͣ. tranſitin ſanguinē. ſed hͦ cū pͥus eſt a vino abſorpta. et ita verū eſt quodāmodo ꝙ aqua n̄trāſit in ſanguinē .ſ. īmediate. quia nō tranſit niſi prius ſit abſorpta a vino/ ⁊ quaſi facta vinum. ⁊ ſic nō ꝯtradicit pͥori opiniōi.¶ Ad vltimū .ſ. an d̓ aliqͦ alio liqͦre liceret cōficere? Dic ꝙ nō. Sed nunqͥd ꝯfici poſſitin aggreſta? Itē nunqͥd de aceto? Ad primū iſtoꝝ dic ꝙ nō. niſi tūc cum viſibiliterin ip̄o aſpectu inceperit vinū apparere. etguſtus iudicet vinū eſſe vel vini ſaporemhabere. Ad ſecūdū iſtoꝝ dicendū ꝙ ſi acetū fuit de vino tūc poteſt d̓ eo cōfici/ aliternō. quibꝰ ego nō credo. eo ꝙ (vt vult ph̓usin metaphiſica ſua) acetū nō eſt vinū. neqꝫpoteſt fieri vinū. ⁊ ideo de aceto nō p̄t fiericōfectio. ſed de rino acido pōt/ licet nō ſittutum de vino acido ꝯficere ꝓpter reuerētiam ſacr̄i. Et ita ſentiūt doctores theologi. pͥori ꝟ̓o ꝯſentiūt qͥdam decretiſte.Que ſit forma verborū p̄ciſa in ſacramēto euchariſtie.
FOrmā autē verboꝝ que ꝑtinēt adꝯſecratiōem hec eſt. Hoc eſt corpꝰmeū. et nihil ampliꝰ. vt volūt fereom̄es. Ꝙꝫ eī addit̉. Accipite ⁊ ꝯmedite advſum ꝑtinet ſacramēti/ ⁊ nō ad ꝯfectiōeꝫ. ⁊ideo nō dicit̉ eſſe de forma. Hec etiā ē forma verboꝝ in conſecratōe ſanguīs. Hic ēcalix ſanguīs mei noui ⁊ eterni teſtamentimyſteriū fidei/ qͥ ꝓ vobis ⁊ ꝓ multis effūdetur in remiſſionē pctōꝝ. Unde qͣꝫuiſ nōlegant̉ oīa v̓ba hec ſeriatim ī euāgelio. eredendū tamē eſt ꝙ illa habeat eccl̓ia ex ſpeciali traditōe dn̄i. Qd̓ ptꝫ ex v̓bis apl̓i .i.ad Choꝝ. xi. ca. Ego enī accepi a dn̄o qd̓⁊ tradidi vobis. qꝛ dn̄s ⁊c̄. Et qꝛ forma v̓boꝝ illoꝝ vehemēter imp̄ſſa fuit cordibuſdiſcipuloꝝ ⁊ in qͦtidiano vſu. iō nō ē adeodiligēter ab apl̓is ſcriptū ſicut fuit a chriſto factū ⁊ dictū. vt videt̉ velle Damaſce.¶ Sed tūc queres. an ſolis hiſ verbis poſſit nūc ꝯfici nō additis oratōibꝰ p̄cedentibus? Itē an̄ īmutata ī aliqͦ iſta forma poſſit verbis illis cōfici corpus xp̄i. vtpote ſiadderet̉ aliqͥd/ vel minueret̉/ vel mutaret̉/vel corruptiue ꝓnūciaret̉? ¶ Ad primū dicit̉ ẜm multos ⁊ magnos ꝙ poſſit conficiſolis illis verbis dn̄i ꝓlatis a ſacerdote. tn̄⁊ cū apparatu cōueniente ẜm cōſtitutōeꝫapl̓orū et eccl̓ie. Cū his ſolis verbis in pͥmaria inſtitutōne facta benedictōe hoc ſacramentū ꝯplete cōſecratū ſit. Qd̓ confirmare videt̉ ſentētia Alberti in ſuo libro deſacramētis. qͥ ait. Quō pōt qͥ panis ē corpus chriſti eſſe? Confectōne qͥdē verbis etẜmonibus dn̄i ieſu. Nam ꝑ oīa alia q̄ dicunt̉/ laus deo defert̉. Uerūtamē gͣuiſſimepeccaret qͥ aliter faceret/ etiā in quacūqꝫ neceſſitate. hoc eſt qͥ verba p̄cedentia ſcienteromitteret. eo ꝙ hͦ ſacramentū nō eſt ſimplicis neceſſitatis. Unde ſic nō poſſꝫ euꝫ neceſſitas excuſare. Alij eſtimāt ꝙ ſine p̄cedētibus q̄ dicunt̉ in ſecreto miſſe nō fieret cōfectio. ⁊ hoc ꝓpter ſtatutū eccl̓ie. Primuꝫtamē videt̉ aliqͥbus veriꝰ. ¶ In ſecūdo caſu ſupra poſito pͥncipali diſtinguit̉. quia ītali trāſmutatōne vel corruptōe verboruꝫaut intēdit̉ hereſis aut nō. Si ſic/ crediturꝙ illis verbis nō cōficiat̉. vt ſuꝑiꝰ ē dictūin cōſimili de baptiſmo. Si aūt nō intēditur hereſis adhuc diſtinguit̉ quia aūt talifacta mutatōe ſeu corruptōne vel additōeſtat adhuc ſufficiēter ſenſus verboꝝ. aut n̄Si nō ſtat credit̉ ꝙ nō conficit̉. vt ſi dicat̉