Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus decimus

aliena ſꝫ intꝰ ꝓpria exꝑientia. Conuerte ſil̓itudinē hāc ad vnione deo. ꝓpriū tuuꝫ/ alienū amorē. ſenties ī te quid habeat ſuauitatis. qͥd v̓tutis verbū anagogice te.ad te in te ꝓlatū. Suſcepit iſrl̓ puerū ſuuꝫ. Diſcipulus. Cur ſi amauero/ ſentiaꝫtale nihil ſuaue vel iocundū. Mgr̄. Repe altius ex intimis ph̓ie pͥncipijs quaſi credas auc̄ti ſꝫ rōni ꝯuincēti. Triplex eſſegenus boni diffinierūt ph̓i nature vocesedocti. Bonū vtile. bonū delectabile. bonūhoneſtū. Cognouerūt vlterius res in anima tendūt appetitū naturalē inditū ad bo dūtaxat eis vtile ſicut ad loca ſui ꝯſeruatiua ad alia. ſine quibus eſſe vel bn̄ eſſepn̄t. Porro de delectabili bono nihil habere dicunt̉/ ſicut nec triſtabili. niſi tranſſumptiones voluerimus amplenimis loqͥ Resaūt aīate formā ſenſitiuā in actu fundatātendūt quidē in bonū vtile. qd̓ ſequunt̉illud eis ꝯiungit̉/ ſentiūt delectatiōeꝫ. ita vt ferant̉ ī ꝓpriū bonū. qꝛ delectabile eis. etiam ſi eēt vtile/ īmo nociuuꝫ ſepe. Naturatn̄ plus ingeniauit delectationē ī aīalibꝰ propter oꝑationē vtilē/ qͣꝫ ꝓpter delectatōem ſuauē/ vn̄ ſi haberet aīal nutrimentū ſufficient̉ſibi ꝯiunctum/ ſi p̄terea generaret ſibi ſil̓e adꝯſeruationē ſue ſpeciei. natura curaſſꝫ adiūgere delectationē in ſenſibꝰ guſtus tactꝰplus qͣꝫ ī igne qui fert̉ ad locū ſuū et generaſibi ſil̓e ſine delectatione. Si aūt anīalia/ dimiſſo ſibi vtili. vel ſue ſpeciei querūt ſolū delectari/ fit hoc p̄ter intentionē nature principalē. Si v̓o ꝯiūgūt vtrūqꝫ errāt vt delectatio teneat oꝑationē foueat. DiſcipulꝰDicis ea que ph̓ie ꝯſonāt exꝑientie. conclude ꝓinde qꝛ delectatio fit̉ ſine oꝑatiōealiqua cognitiua ſil̓ motiua. qꝛ nec motiua vis ſola ſufficeret plus qͣꝫ in rebꝰ ſine aīa.Nec rurſus ſola diſcretiua ſine motu virtutis appetitiue/ ſatis eſſet ad delectatōis originē. Magiſter. Cēſes acute. porro cernas acutiꝰ volo/ qualis ſit hec ꝯbinatio ſenſus ꝑcipientis appetitus mouentis. Necideo queſiuerim ſi ſint due potētie realiter eteēntialiter diſtincte vel ſola rōne. Sufficiet ad cauſandā delectationē mutuo ſe p̄ſupponūt. Diſcipulꝰ. Preſupponūt ſcio.aliter qͣꝫ forma lr̄aꝝ p̄ſupponit oculū dirigēte̓ manum mouentē. vbi neutrū ſe ſufficeret. Magiſter Exemplū placet. ſi penitꝰ adeqͣtū. Exemplū aliud ē libertate arbitrij. vnā ſed duas p̄ſupponit potenti

as. aut potētie vniꝰ eēntialis duas rationesQuero tn̄ potētia pͥus occurrat ad cauſationē delectatōis? app̄henſiua vel motiua. autſi ſit penitus res eadē / querit̉ ſub qua ratiōepͥus ipſa ꝯcurrit. vel app̄hēdēdo vel mouendo. Diſcipulus. Cur in q̄ſtionē vocas vis appetitiua aīalis mouet̉ niſi priuſobiectū ſit app̄hēſum ſibi pn̄tatū. ꝓpterea ob aliud vocat̉ aīalis. Mgr̄. Quidſi tibi mōſtrauero ꝯuerſum ordinē inueniri.Exempli gratia ī hoīe potentiā hꝫ reflexi ſuꝑ ſe delectat̉ ipſe ī obiecto app̄hēſiōꝫ vim motiuā volūtatis. Conuertat reflectat app̄hēſiuā ad cognoſcendū qͥd qͣlis ſithec delectatio cauſata ex ꝑceptōe pͥma ꝯiunctōis obiecti ꝯueniētis appetitu eſt vismotiua ſolū vt ſit non cognitiua nec ꝑceptiua. Attende ſolerter hoc dictū. Cuiꝰ ignorātia vel inconſideratio/ multos fallit inuoluit. Neſciūt em̄ ſecernere id qd̓ attribuaturv̓tuti motiue vt ſic a virtute diſcretiua. etꝓpter continuitatē mutuā circūinceſſionēſeu coexigentiā. Diſcipulus. Unus ex illis vſqꝫ nūc fui. Un̄ frequēter turbatū et circūdatū me tenebris inueni. ne cognoſcerē illud dilucide. ad qd̓ (quantū iam coniecturo)ducere me ſatagis. Magiſter. Nil admirandū ſi diſcreta ꝯiuctim/ ꝯiūcta diſcretiꝫꝯcipiant̉ aliter qͣꝫ oportet ꝯfuſio ſubſequat̉.Cōcedis in pͥma cauſatione delectatiōisneceſſe ē vim app̄henſiuā in actu ſuo p̄cedere. ſi tꝑe tn̄ ordine nature. Nunc animaduerte poſtqͣꝫ delectatō cauſata ē/ ſi vis cognitiua cognoſcit hāc delectationē/ ꝯſtat inde cōſequat̉ noua delectatio reflexa. fit vthomo ſciat velit ſe delectari. DiſcipulusConſtat exꝑiri ꝓtinꝰ licet vnicuiqꝫteruo. Magiſter. Quero nūc ſil̓r a nonteruo nec diſcolo p̄cedat ordine naturali ꝑceptionē delectationis iſtiꝰ ſecūde reflexevtrū appetitꝰ vel vis ꝑceptiua ſenſus aut intellectus? Diſcipulus. Uideor aꝑte rn̄dere ſi dixero ad hāc delectatōis ſcd̓e ꝑceptionē neutra potentiarū ſe pͥmo ſola concurrit. ſed vt ꝯiucte fuerint vnite ad pͥme delectationis (que nunc obijcit̉) habendā reflexeſuꝑ ſe ꝑceptionē. Magiſter. Cōſequit̉ſcd̓a ꝑceptio ad vnionē vtriuſqꝫ cauſe cōcuirentis. nec potuiſſet aliūde ꝑcipi reflexa delectatio/ niſi ſimplex prior eſſet. HiſcipulusNequeo ꝯtradicere. ꝑge ſi placet ad terciūbonū/ quod honeſtū nominat̉. Magiſter.Hoc ꝓpriū ſoli nature intellectuali eſt/ vt