Tractatus octauus
xp̄iana ſuꝑba ſaꝑe vel q̄rere. crux apponat̉ ꝓtinus corde. voce vel oꝑis ſignatōne. Quidem̄ magis ē ſuꝑhie inimicuꝫ? Inuidia vultobreꝑe. viruſqꝫ ſuū aīo ſpargere. crux tyriaca fiet efficaciſſima. Crux omnē ire vel rācoris amaritudinem dulcorabit. Crux reddetꝯtra deſidiā ſtrēnuū. Contra cupiditatē efficiet pauperē ſpū. Crux gule ſiml̓ ⁊ luxuriefebres acutiſſimas tēperabit. Una oīm cōmunis ē rō. qꝛ pendēs in ea crucifixit peſtesiſtas oēs/ triumphās ī corꝑe ſuo xp̄s ¶ Hocē ſignū thau. qͦ ſignatos angelus exterminator ꝑcutere nō ſinit̉. ſaluat potius et ꝓtegitſi tn̄ corde fideli cruci iſti ꝯſentiat. Alioquinmēdax angelus ⁊ mēdacij pr̄ arripit qd̓ ſuūē. Sicut moyſes exaltauit ſerpentē ī deẜto.ſic exaltatus ē filius hoīs prudēs vt ſerpēs.Curabant̉ a ſerpētibꝰ ꝑcuſſi enei ſerpētis inſpectores. Aſpice ſerpenteꝫ hūc ꝓ ſil̓itudineſine veneno culpe xp̄m pēdentē ī cruce. fideſeius a morſibꝰ temptationū ne te perimāt/ liberabit. Hinc de Luca canit eccl̓ia. ꝙ crucꝭmortificatione iugiter ī ſuo corꝑe portauit.Hinc apl̓s ait. Chriſto confixus ſum eruciHinc Andreas letus ⁊ alacer ibat ad crucēHinc rurſus paulus. nihil me iudicaui ſcireinter vos niſi Ieſum xp̄m ⁊ hunc crucifixūhec humilitas ſua fuit hec exaltatio. Et ẜmmenſurā humilitatis dabit̉ ſublimitas exaltationis. Propterea tu cuius humilitatē ꝓfūdiorē omibꝰ reſpexit dn̄s virgo beata merito gloriaris ſuꝑ omnes in exaltatione tua.Nolo tamen putauerit aliquis lignū crucisvt lignū ē adorandū. ſicut nec ē ens diuinū⁊ ſummū quo ſit fruendū. qd̓ ſit ſuꝑ oīa diligendum. Sciunt hec fideles. ſciunt et ph̓iomnes. Nihil habet lignū crucis diuinitatis etiā in qua pependit dn̄s. ſed in cruce tāqͣꝫ in ſigno ſurgit fideſ noſtra ad dn̄m noſtꝝIeſum chriſtum deū verum. qui ſalutē noſtrā oꝑatus ē in ea. Sic de imaginū veneratōe vetus habet doctorū determīatio. Sicꝑ figurā ſignū accipit̉ pro ſignato. vt nomēpro nominato. imago pro imaginato. ¶ Dices forte mihi. nūquid non in homine. p̄ſertim inMaria virgine/ verior ⁊ exp̄ſſior ē imago beatiſſime trinitatis? Sed ⁊ ipſe demonretinet hanc eſſentialem imaginē. Aſinus ꝓinde cui chriſtus inſedit/ cur nō adorat̉? Reſpondebo primitus ſub vna generali veritate/ de re qualibet indiſtincte. Non eſt aliquares/ quantumlibet etiā vilis appareat. quinex eius ꝯſideratione poſſit animꝰ fidelis ele-
uari ad magnificationē et orationē dei. Rō.qꝛ a qualibet tanqͣꝫ a ſigno pōt a poſterioriveſtigari vel inquiri maieſtas dei. ſempiterna quoqꝫ virtus eius ⁊ diuinitas. ab alijs qͥdem clarius. ab alijs obſcurius ¶ Porro minus hꝫ de ꝑiculo ſcādali ⁊ idolatrie (teſte btōDionyſio) ſi noīet̉ deus infimis nomībꝰ creaturaꝝ viliū ꝑ metaphorā ⁊ ſymbolū. qͣꝫ ſi fiat hͦ de rebꝰ dignitatē habentibꝰ/ quales ſuntangeli. quales ſunt homines ratione p̄diti.Quis em̄ crediderit ꝙ deus ſit eſſentialit̓ lapis aut vermis? Confundit̉ nihilominꝰ idolatria. quecunqꝫ fuerit circa creaturā aliquāſeu de creatura. qꝛ nō refert totum hoīem addeū/ ſiſtens in auxilio creature. maxime duꝫhec facere prohibet̉. Habet v̓go bn̄dicta ſāctitatis pͥuilegia. habent et homines ī dignitatibus cōſtituti. quorū ꝯſideratiōe ꝑticipatiue ſolū ⁊ ꝑ analogiā dicunt̉ honorādi. ſedſub deo. cui veraciter ſoli debet̉ honor ⁊ gloria ¶ Deniqꝫ vitamus ſcandalū vl̓ irriſionēinfideliū aūt ſimpliciuꝫ/ ſi coleret̉ aſinꝰ ſicutcolit̉ crux. Nō em̄ eque faciliter honoreꝫ referrent ad prothotypū. id eſt ad ſignatū chriſtum. nec ad redemptionis noſtre myſteriū.quemadmodū fit de cruce. ¶ Crux humiliſmox vt in memoria venerit anime fidelis/ ſithoc viſu. ſit cogitatu. ſit auditu. quid aliudſignat. quid aliud ꝑ ſignū ſeu ſignationē intellectui rep̄ſentat/ qͣꝫ dn̄m noſtrū Ieſuꝫ chriſtū. in quo ē ſalus. vita et reſurrectio noſtra.ꝑ quē ſaluati ⁊ liberati ſumus? Hec ideo cōſonāt ꝓpoſito noſtro. qꝛ vincere docent nosde impulſore noſtro. ¶ Crux humil̓ memoriter intellecta liberationem ſignat. vitam etſalutem. Ipſa conſolationē. ⁊ ex conſequenti gloriā et exultationē ſi gratus ſit animusoperatur. ¶ Crux humilis hominē collocat⁊ recumbere facit ī nouiſſimo loco. quo nullus cogitari poteſt inferior. qꝛ nouiſſimꝰ virorū pendet in ea. Sic recogitatus. creditꝰſperatus ⁊ amatus/ qui nos inuitauit/ dicetAmice aſcende ſuꝑius. et erit nobis gloria.¶ Crux ſicut humiliat in ꝓfundiſſimo loco.ſic exaltat ī ſummo. Nō em̄ mentit̉ nr̄a pſaltes. Et exaltauit humiles. ¶ Gloria crucis ⁊exaltatio ſimul cū exultatione. tāto verior ēſolidior atqꝫ iocūdior. quāto minus habꝫ d̓creaturarū vanitate. ¶ Gloria crucis fit ī cōfirmationis ſacramento ⁊ alijs myſterijs d̓oleo ſimul ⁊ balſamo. qn̄qꝫ de oleo ſolo ſꝫ ſacrato. vt qui conſiderat penā in cruce/ conſolet̉ ex intima ſpūſſancti vnctione. ¶ Gloria