Tractatus quintus
lis ē. ſꝫ vt rōnal̓. ¶ Magiſter Preaſſumptaſil̓itudo d̓ pedagogo/ dat intelligi ſtatū illū.⁊ magis hͦ manifeſtat̉ ī tercio qn̄ ſil̓ addit̉ libertas ſpūs Dāt doctores ꝑ allegoriā triplicis huiꝰ gradꝰ noticiā in tēptatōe pͥma. Ubifuit ſerpens qͣſi ſenſualitas inſtigās/ rōemqꝫp̄ueniens. fuit Eua qͣſi iā habēs rōem. ſꝫ viro minorē. fuit Adā ꝑfectꝰ ī mēte ⁊ ſpū. cuiꝰerat dirigere mulierē. ¶ Diſcipulus. Sentio materiā hāc intenſibilē ī longiꝰ. Dic mōmodū qͦ temptamur ī temptatōnibꝰ. nūc abinfima ꝑte aīe/ vſqꝫ ad ſup̄mā. nūc ordine cōuerſo/ vel vtrobiqꝫ ꝑ nouē gradꝰ. qm̄ aīa apprehendit. mouet̉ ⁊ exequit̉. Deinde ratio ſicapp̄hendit. mouet̉ ⁊ exequit̉ Demū ſic ī ſpūfit app̄henſio. motio ⁊ executio. ¶ Uertamordinē a ſummo deorſuꝫ. apparebūt duo ꝓceſſus tanqͣꝫ ī angelicꝭ ordinibꝰ ¶ MagiſterCōſiderate notaſti ꝓceſſū quē ad alios terminos poſuimꝰ ſub eadē ſnīa deducere. Inadimpletōne ſiqͥdē diuinoꝝ p̄ceptorū q̄ viaſunt ad vitā / ꝯtingit quadruplex habitudo.Prima ē app̄henſio ꝑ ſpm̄ fidei inſpiranteꝫformatū. qͥ ſpūs primo iudicat p̄cepta eē adimplenda. qꝛ iuſſa a deo. Secūdo mouet̉ ꝑvalitudinē ⁊ charitatē vt impleat iſta. Tercio p̄cipit rōni ⁊ aīe ſenſuali/ quatinꝰ exequātur iſta. Sūt ī rōne faciliter ſubinde tria illa. velle. ꝯſentire. p̄ciꝑe. Sed aīa ſenſual̓ ⁊ ſiꝯſentiat. velit ⁊ exequat̉. ꝯſentiēdo. volēdo/⁊ exequendo. hoc tn̄ eſt frequenter cū remurmuratōe quadā ⁊ reniſu ꝓpter anneras paſſiones diſtrahentes aīm/ ne ꝯdelectet̉ ſpūi ⁊rōni. ⁊ hͦ tn̄ dū agit̉ ſufficit ad ſalutē. Suntem̄ pͥora/ nr̄e ſuppoſita volūtati. vltimuꝫ hͦnequaqͣꝫ. qd̓ eſt ꝯdelectatio ſenſualis in viamandatorū. Hinc iugū dei ſuaue/ hinc ondei leue fit ei moleſtū ⁊ graue. ¶ Diſcipulus.Experiri cogimur aſſidue rixā iſtā. dū paſſionabiliter afficimur ad varia. dū iudiciuꝫrationis. dū libeꝝ mentis arbitriū/ conformās ſe legi dei/ lex mēbroꝝ tyrannica conat̉auertere. cuiꝰ querimonie plenas paulus reliquit epiſtolas ¶ Sed dic̄ interim. qͥd ī hacparte anīa Marie fecerit aūt ſenſerit. qͥd inſuꝑ ab alijs faciendū cēſueris? Mgr̄. Accipe cōſiderationes duodecim. ¶ Anima Marie nūc ē glorioſe magnificata/ vt nihil app̄hendat. nihil affectet. nihil exequat̉ / contravel p̄ter iudiciū ratōnis ⁊ ſpūs. ſed neqꝫ pōtlege ſtante. Hec itaqꝫ lex beatitudinis eterne. vt ſicut deus eſt omnia in om̄ibꝰ. ita ſtatin beatis anima coniūcta libertati ſpūs. qui
adheret deo exiſtens vnus cū eo ſpūs. Exteditur hec libertas ſpūs/ nedum ad rationeꝫinferiorē. nedum ad animā ſenſualeꝫ reſumpto corꝑe. ſed ad omnē generaliter ī hominebeatificato motionē ¶ Saluant̉ ꝑinde multa que de beatis. tam hominibꝰ qͣꝫ angelis q̄ri ſolent. Quō loquunt̉. qualiter illuminant̉⁊ illumināt. qn̄ volunt ⁊ qn̄ nolunt. Dat̉ inſuꝑ intellectus ſubtilior de pͥmi ſtatꝰ impaſſibilitate. nō qua non potuit pati. ſed potuit a paſſione ſaluari a dei potētia ⁊ angelorūcuſtodia. a propria iuſticia ⁊ clariſſima induſtria. deniqꝫ a loci ꝯueniētia/ cū dn̄atione ſuper ſe ꝑfecta. ⁊ ſuꝑ irrōnalia vniuerſa. ¶ Anima marie dū viatrix erat/ ita fuit magnificata. vt īnullo moueret̉ ꝯtra iudiciū rōis ⁊ ſpiritus. Sed neqꝫ poterat poſt filij ꝯceptiōeꝫlege ſtante. Conſequit̉ hec veritas ex dictisdoctoꝝ/ ponentiū ipſam nullatenꝰ venialit̓deliquiſſe. qd̓ ſaluari nō poſſet ſi nō habuiſſet om̄s motus/ nedū ſpūs ⁊ rōnis ſed anīeſenſualis ſubditos rōni. vl̓ non ꝯtrarios neqꝫ p̄uenientes rationē. Dum aūt ratio ſopita erat. et in ſuo impedita iudicio ſine culpaſua/ prout euenit in ſomno. nō oportet talesmotus p̄ueniſſe iudiciū rōnis. qd̓ ꝓtunc nullū erat Facit exemplū ꝓpoſitum de pedagogo/ ſi ſine culpa fuerit abſens vl̓ incluſus vtꝑuulo ꝯſulere nō valeat. Sic ſoluit̉ ꝙ Adāvel Maria ſomniando non errauit. ¶ AnīaMarie dū viatrix erat potuit app̄hēdere tēptatiōes forinſecus immiſſas ſicut aīa xp̄i.ſed nullo modo fuiſſet mota paſſionabiliterꝑ eas abſqꝫ iudicio rationis. Poterat ſaneprotinꝰ eas dijudicare atqꝫ repellere. Poterat non moueri ẜm eas adlibidinem vel adirā vel ad ſuꝑbiā. ipſis etiaꝫ in app̄henſionedurantibus. qd̓ valde ſecus in nobis eſt. nōpotentibus ad app̄henſionē hmōi non moueri. non tamē hoc ſemꝑ fit cū demerito noſtro. ſed ſi ꝑſtiterimus abſqꝫ ꝯſenſu rōnis etſpūs/ redundabit ī meritū. qn̄qꝫ repugnando viriliter vt diffugiat. qn̄qꝫ non repugnādo ſed fugiendo. vt ibi. Fugite a diabolo etfugiet a vobis. quādoqꝫ non curādo ſed irridendo potius ⁊ vilipendendo diabolicasimmiſſiōes (quales ſunt blaſphemie ab ominabiles ⁊ horrēde) immiſſas quādoqꝫ puriſſimis atqꝫ ſanctiſſimis. quas magis oportꝫirridere qͣꝫ horrere. Elicit̉ ex his quēadmodum victoria caſtitatis ⁊ humilitatis ī maria nō fuit abſqꝫ pugna. ad qualē iugiter attingere nos monent Petrus ⁊ Paulꝰ. quo