Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De paſſionibus anime LXXIII.

Conſideratio. xDi.Aſſiones ſpūales ꝑturbant̉ crebroab immiſſiōibꝰ angelos malos factis. Pn̄t quidē angeli mali (qͣntuꝫdei ꝓuidētia ꝑmiſerit) agere ſimilia multa adangelos bonos/ taꝫ ob ſubtilitatē vigorēqꝫſubſtātie ſue/ qͣꝫ ob ꝑſpicuitatē natural̓ ingenij/ qͣꝫ ꝓpter exꝑientiaꝝ diuturnitatē. nūc innaturalibꝰ actōibꝰ ſurſum deorſū/ ī celo īterra. nūc in oꝑationibꝰ miraculoſis angelo oīm ſpirituū beatoꝝ. qͣꝫuis errēt frequēter. Excecat eos malicia amēs. ſuꝑbia furēſſine lege et ordine. liuor inſaniens. Excecateos iuſtū dei iudiciū illudens eis ꝑuerſiſſimos eoꝝ conatus aduerſus electos ſuosuertēs ī vſuꝫ ſue bonitatis. Trāſfigurat ſeangelus ſathane in angelū lucis ſicut traditapl̓s. Qd̓ fieri ſic vno pōt ītelligi/ vt ip̄emalus angelus celet innatā maliciā horrificos affectꝰ ſuos/ fingēdo ſe placidū. pulcꝝ benignū ad exemplar angeloꝝ bonorumImitado p̄terea doctrinas obſeruatōneseorundē beatoꝝ angeloꝝ ī amore caſtitatis v̓tutū/ vt ſeducat faciliꝰ/ qͣꝫ venerent̉ colant̉ ſicut deus. Naꝫ ꝓpter qͥd aliud inuenimus in ſuꝑſtitōibꝰ magicis fieri thurificationes oratōnes deuotas ieiunia. petit qͦꝫfieri mīſteria pueros innocētes. niſi vt efficacius fallat colat̉ ſicut deꝰ? Deniqꝫ quantas habeāt efficacias ad īmutationē corꝑisactōes iſte malignoꝝ ſpirituū ſcpͥtura ſacradocet de magis Pharaonis/ et alibi. Etcerta deducit/ p̄cōceſſo demones aliqͥ ſintaduerſus quos nobis ē colluctatō ſicut tradit apl̓s. Et idip̄m ſancti patres multꝭ ſupra numeꝝ argumentis exꝑti ſunt.Conſideratio. xvii.Aſſiones ſpūales īmittunt̉ a celo.mediate tn̄. ſolummō diſpoſitiueSil̓r a qualitatibꝰ ſcd̓is ꝯſequētibus celeſtes influxꝰ/ pͥmaꝝ qualitatū actiones. Lōgus eſſet hic ſermo de traditōneaſtrologoꝝ quo ad actiōes celeſtes ī corpushumanū/ ẜm varietatē ſignoꝝ planetaꝝaſpectuū/ vt ſaturnus inducit ad triſticiāIupiter ad leticiā. Mars ad iram. Sol adaudaciā. Uenꝰ ad ꝯcupiſcentiā. ita de reliquis. Inde venit diſtinctio illa/ planetaꝝalius ē beniuolꝰ. alius maliuolꝰ. qͣꝫuis hoc ſit accipiendū de malicia ſit innata planetis. Inducit em̄ quantuꝫ de ſe ē ad bonū.

ſed in homībꝰ abuſus ē/ qui bone nature inclinatōes deducūt in malū. Potuerat etiārememorari/ quo pacto celeſtes influxus varias impͥmūt miras/ in lapidibꝰ qͣꝫ ī herbis metallis ꝓprietates / ſicut ī magneteſpicue cernimus. Sicut p̄terea dicūt reruꝫhmōi curioſi/ lapis aliqͥs portatꝰ vl̓ inſpectus dat audaciā. alius leticiā. alius amorē.Hec aūt oīa quantuꝫ habēt veritatis/ nihilaliud ꝓbant qͣꝫ ꝯſiderationē noſtrā. qm̄ acceptōes hm̄oi fiūt immediate in ſpm̄ rōna ſed ī corpus. ad cuiꝰ alterationē hāc vel il paꝝ inclinat̉ ſpūs ad hūc affectū ſpūa vl̓ ad illū in ſe ꝓducendū. quēadmodū memorat̉ Helizeuſ euocaſſe pſaltē ꝓphetieſpm̄ in ſe vellet excitare. aūt demonesdicunt̉ aliqͣs hm̄oi virtutes allici vel eijcivel ꝯpelli / alteriꝰ ē ſpeculatōis. Uocāt aūtaliqͥ v̓tutes hm̄oi v̓tutes occultas ſic̄ Auicenna. Alij v̓tutes a tota ſpecie/ vel que inſequunt̉ formā ſpecificā rei. ſicut natura ſpecifica caliditatis ē calefacere ita natura ſpecifica magnetis ē ſic mouere ferrū. natura ſpecifica ſtrucionis digerere ferrū. Et ita reliquis effectibꝰ/ quos dicūt fieri ex concurſu vel actione qͣlitatū pͥmaꝝ/ vel ex ꝯbinatione eaꝝ ſeu ꝯfiguratōe. quēadmodū fuit intētio quorūdā ad hec principia generalia qualeſcunqꝫ effectus inferiores reducere. qui vl̓ pn̄t vel difficillime pn̄t in aſſignatōe totvarietatū ī effectibꝰ ſemet euoluere Inueīemus p̄terea quoſdā ph̓oꝝ opinatos eſſe (ſicut ex articulis pariſien̄. ꝯdemnatis palā elicit̉) celeſtes intelligētie animant celū ẜmeos/ taliter agebāt in ſpm̄/ qualiter celū agitin corpuſ. ita vt ſpūs ſe haberet ſolū paſſiuead omnē ſuā cognitionē vel affectionē. nilagebat ſed agebat̉. tanqͣꝫ ſi obiectū lucidumagat imaginē ſui ī ſpeculū obiectū. vel tāqͣꝫpictor aūt ſcpͥtor ſi agat in tabulā. ꝓut etiaꝫBoecius in ſuo de ꝯſolatiōe metro vnomemorat. Dixerūt rurſus aliqͥ / hec actiointelligentiaꝝ fit libere ī ſpm̄. nūc ad hoc cognoſcendū. nūc ad illud. Alij naturali neceſſitate id fieri ꝯtendebāt. ponebāt tn̄ diſpoſitio ſpūs/ ꝓut abſtrahit̉ magis aut minusa carnalibꝰ vinculis carcere ceco corꝑis/ iuuat plurimū vl̓ impedit radioſos hos influxus. Sic ſaluāt magicā naturalē. ſic ꝓpheticā illuminationeꝫ. et ita de plurimis. Sicimaginati ſunt Auicēna. Algazel. Alkindꝰ nōnulli xp̄ianoꝝ doctorū. ponētes animāilluſtrari quaquauerſuꝫ. Et hoc poſuerunt

xx 3