Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De paſſionibus anime LXXIII.

claro/ cernere veꝝ/ tramite recto/ carꝑe callē.Gaudia pelle/ pelle timoreꝫ nec dolor aſſit.ſpemqꝫ fugato nubila mens vīctaqꝫ frenishec vbi regnāt. Quis tn̄ exiſtīauerit boeciūvel alteꝝ ſapiētē negauiſſe qͥn plures varijſint aīaꝝ nr̄aꝝ ad v̓tutes ad vicia ſpūalesaffectꝰ. Ecce drn̄tia negatōnis ꝯceſſionis paſſionū int̓ ph̓os magꝭ ex noībꝰ qͣꝫ ex repēdere videt̉/ vera ſit ꝯſideratio nr̄a paſſiones ſuas ſuo dicēdꝰ ē hr̄e ſpūs rōnal̓Sil̓r ratio ſeu volūtas ꝓportionaliter adappetitū ſenſitiuū. differenter tamē.Conſideratio. xii.Aſſiones ſpūales magis attēdēdepſunt aīe ad deuotionē vocate/ qͣꝫ ſenſuales/ vt illas adipiſci/ ẜm eas aſfici mereat̉. Si em̄ deuotio ē (ſicut eſt) eleuatio mentis in deū/ piū humilē affectū. vtiqꝫ affectꝰ ille ē intelligēdꝰ ſolū ſenſualis/ freq̄nter ē ī noſtra ptāte. nec reſpicitiuſtū vt iuſtū ē. nec ē ſoliꝰ volūtatis inſequētis cognitiōꝫ portionis inferioris ip̄iꝰ rōis.aſpiciētis fantaſmata licꝫ abſqꝫ fantaſmate.qm̄ hoc nondū ē ꝑfectoꝝ ꝯſuetudīe exerercitatos habēt ſenſus ſpūales inſitos ī apice portōis ſuꝑioris ipſiꝰ rōnis. portio legibus eternis innitit̉/ ī lumīe pure intelligētieimꝑmixte loco et tꝑi. Et qm̄ noīm gradiseſt ſepe penuria/ quoꝝ nihilominꝰ inſtitutiolibera ē. Trāſferamus deinceps noīa paſſio aīaliū/ de quibus ph̓i tractauerūt/ ad affectōes hm̄oi ſpūales quales habet aīa/ duꝫꝯtemplās deū amat ip̄m vt totū amabileꝫ.Cōcupiſcit ip̄m vt totū deſiderabilē. Fruitur et quietat̉ delectat̉ ī eo vt in toto bonovtcunqꝫ adepto. Odit v̓o quicqͥd ab hoctoto amabili. toto deſiderabili. toto delectabili ſeꝑare pōt. Hinc illud ſibi vehementiſſi odiū ad pctā. horror ab ominatio et fuga deteſtatio/ ſi videant̉ inſtare. dolor autēacerbiſſimus inquietudo moleſtiua ſi forſan affuerint. Hinc p̄terea ſpes ingēs dumꝯſiderat magnificētiſſimā munificentiſſi dei liberalitatē repromittētē eterna. Audacia rurſus magnanimis in aggrediendogrādia ꝓpter deū. Zelus quoqꝫ diuini cult honoris. Deſperatio aūt in viribꝰ ꝓprijs/vel de viribꝰ ꝓprijs. vt ex ꝯſideratōe tantoꝝdiſcriminū et diuinoꝝ iudicioꝝ inſcrutabilium metus ingēs. Ecce habemꝰ ī ſpū paſſiones. xi. pͥncipales. Amorē. ꝯcupiſcētiā. delectationē. odiū. fugā. triſticiā. ſpeꝫ. deſꝑati-

onē. audaciā. metū. irā vel zelum. Et vt advnū dicamꝰ/ drn̄aꝫ ꝓpriā aſſignemꝰ/ paſſiones aīales vt tales ſunt. verſant̉ circa rōemꝯmodi vel incōmodi. ſpūales ꝟ̓o ad rōeꝫ ſolius iuſti vel iniuſti reſpiciunt.Conſideratio. xiii.Aſſiones ſpūales habētes origineꝫpex ꝯſideratione pura lucida iudicioꝝ diuīoꝝ quo ad bonos reprobos / habēde ſunt iugiter apud deuotosqͣꝫ centꝝ aliqd̓ vel cardo vel axis vel ſydꝰ immobile inter volubiles alias qualeſcunqꝫvndecūqꝫ ſurrexerīt paſſiōes Puto paſſiones hm̄oi ſpūales habuerat dixit. Dn̄ean̄ te om̄e deſideriū meū. Et rurſus. Oculimei ſemꝑ ad dn̄m. Pro cuiꝰ intellectu placeat vti manuductiōe groſſa figurali. Cōſtituamus nauē ī medio mari. ordinemꝰ eamarmemꝰ taꝫ homībus qͣꝫ inſtrumētis om̄ibꝰrequiſitis. ſit ī medio nauis malꝰ erectꝰ portans velū expāſum ad ventorū ſuſceptionē.ſit ī ſummitate mali rector nauis ita collocatus/ pōt qua quauerſū. ſurſū deorſū. dextrorſum ſiniſtrorſū. an̄ retro proſpicere ſibi om̄ibꝰ ita vt neqꝫ fluctuoſe elatōes maris/ neqꝫ caligīes nebuloſe neqꝫ vndaꝝ aſꝑſiones neqꝫ extēſiones/ neqꝫ diſtēſiones veli pro varietate vētoꝝ. neqꝫ ꝯcurſus occurſus nautaꝝ ſeu remigantiū ſeu nauē regentium/ valeat obſtare quominꝰ inſpiciat oīavidēda decreuerit. Talis rector/ ſi feraturnūc hac nūc illac hāc nauē. ſi circūſonātesetiā vndiqꝫ varias mutatōes p̄dictas ꝑpetiꝯpellit̉. nihilominꝰ libeꝝ habet aſſidue proſpectū ad immobilē celi plagā quā polū nominamꝰ. Detorquet inſuꝑ oculos / ſi dumplacuerit oēm circūquaqꝫ ī infimis regio. Exiſtima talē debere eſſe ſpm̄ ī nauicula corꝑis/ qualis tibi deſcriptꝰ eſt rector nauis. Aſcendat ipſe oꝑtet arcē ſeu ſpeculā ſinderiſis. quā appellauit myſtice ꝓpheta mon dn̄i. Paulus terciū celū. Ioh̓es eſſe ī ſpūProſpiciat ex illa ſpecula tanqͣꝫ ex ſummitate mali ſtabilē celi axē deus ē. .ſ. manensſtabilis dat cuncta moueri Uidebiſ ſpūsiſte poterit annotare ventos paſſionū varia tanqͣꝫ ex duodecim ꝑtibꝰ et plagis ducentiuꝫ originē. a deo. a bono angelo. a malo. acelo. ab innata ꝯplexione. ab actōe qualita pͥmaꝝ. ab actiōe qualitatū ſcd̓aꝝ. ab imaginatiua v̓tute. a ſpū. a rōne. ab habitibꝰ acquiſitis vel innatis. tandē a varia ꝯbinatio

xx 2