De remediis
Clamandūqꝫ ē in hmōi temptatōnū ꝯflictu. Dn̄e deus meꝰ fac̄ mihi ẜm iudiciū etaffectū rōis/ ⁊ nō ẜm illd̓ qd̓ in ſenſualitate verſat̉. Sil̓r dico de om̄i tēptatiōe. Nōenī iudicat̉ hō ẜm ſenſum vl̓ ſentimentuꝫcarnis. ſꝫ ẜm ſenſum rōis ⁊ voluntatē aīe.¶ Duplex enī volūtas eſt in homīe ſiue duplex lex. ſicut dicit apl̓s. lex carnis ſcꝫ ⁊ lexſpūs. Un̄ et idem apl̓us dicit ſe ꝯcupiſcere ẜm legē carnis ⁊ carnalit̓ delectari ꝯtraſpūs volūtatē. ſed qꝛ illd̓ qd̓ cōcupiſcebatnolebat ⁊ ꝯͣ volūtatē hoc faciebat. īmo vtmagis ꝓpͥe loquar nō faciebat illd̓/ ſꝫ magis patiebat̉. id̓o dicebat. Ego nō operorilld̓ ſed qd̓ habitat in me pctm̄. Itaqꝫ qͥcūqꝫ tēptaris carnali ꝯcupiſcētia. deſꝑatiōe.ira. rācore. īuidia. aut alio qͦcunqꝫ pctō. qͣꝫdiu ratio tua nō vult hmōi/ ſed vt p̄t reluctatur et libenter exonerari vellet ab impugnatōe tā peſtifera/ nō tu agis illd̓ ſed magis videris pati. vn̄ nec iudicaberꝭ ẜm huiuſmodi pctī ſenſum ſed ẜm ratōnis ⁊ voluntatis ꝯſenſū. Si ille aduenerit iudicādū te ſcias. ¶ Et qͥd mirū ſi duplex ī hoīereperiat̉ volūtas. qͦꝝ velit vna/ altera qͦdāmodo nolit. cum ⁊ ī ip̄o redēptore noſtroduplicē fuiſſe qͦqꝫ voluntatē. vnā qͣ volūit calicē paſſiōis a ſe trāſferri. ⁊ aliā qͣ iuxtadei patris voluntatē voluit pati/ videaturItaqꝫ vt nō te deijciat volūtas ſenſualitatis adhereat fidelit̓ deo voluntas ſpūs etrōis in te. ⁊ nō timebis. ¶ Tene ſuꝑ hͦ exēplū ml̓ieris nequā quā nunqͣꝫ cogere ad hͦvaluit vir ſuꝰ vt taceret. nā cū ꝓiecta in ſcenū ſiue lutū et qͣſi tota inde cooꝑta ⁊ cōcluſa inquireret̉ a viro an nō adhuc ſileret. cōuerſa ad eū voce ꝓcaci ꝓut poterat rn̄dit.Non adhuc ſileo. Ita gͦ et tu cū totꝰ inuolutꝰ luto fueris tēptatōnū; noli cedere neqꝫ victū te r̄ddere. ſꝫ corde ⁊ ore clama ꝯtraimpugnātes te tēptatōes. ⁊ dic. Adhuc n̄ſileo adherēdo dn̄o deo meo. Et retinebiſinnocētiā. ſicut mala illa ml̓ier retinuit ſuꝙ am neqͥciā. ¶ Audi adhuc ampliꝰ ꝯſolatoriū verbū. Quicūqꝫ pctō tēptaris p̄ alijsacriꝰ tanto ſi legitime certaueris coronaberis a deo glorioſiꝰ. Et tēptatꝰ habebis p̄miū duplex vbi nō temptatꝰ p̄miū es habiturꝰ ſimplex. Et qͣnto plꝰ ſentis alicuipeccati fatigationē/ tāto ampliꝰ ſi nō ꝯſentias cōſequeris inde pctōrū tuoꝝ purgationē. Et qꝛ in hmōi ꝯflictū cū qͥs temptat̉cōtingit vt plura ꝯmittant̉ venialia. Ita
etiā ecōtrario cōtingit ẜm doctores ꝯmuniter vt pena illa qua ſuſtinet in reſiſtendodeleat penā venialibꝰ debitā ex vna ꝑte/ etex alia ꝑte creſcat meritū ꝓpter pugnā contra vicia ⁊ laborē ꝓ v̓tutibꝰ. ¶ Sicut igit̉iuxta p̄miſſa ſenſus pctī ſeu tēptatōnū adpeccatū homī n̄ nocet ad ſalutē. nec a charitate dei ſeꝑat qͣꝫdiu ſenſus nō concurrit.Ita qͦqꝫ ex ſil̓i ſenſuſ deuotōis ſeu ſentimetum ſpūalis dulcedīs et conſolatōis/ nonaſſecurat hominē ip̄m fore in ſtatu gr̄e gratūfacientis Nec reddit eū ꝑfectiorē ex hocalijs. neqꝫ deuotōis gr̄a hmōi ſublata/ eūdem reprobatū a d̓o iudicat/ nec etiā imꝑfectiorē ceterꝭ facere p̄ualet. pares qͥppe eēpoſſunt in charitate corā deo ⁊ ille qͥ ſpūali cōſolatōe ꝑfundit̉ ⁊ ille qͥ ea priuat̉. īmoſi diligenter penſet̉ magis ꝑiclitari poterit qͥ deuotōis dulcedine fruit̉ qͣꝫ is cui hͦdenegat̉ Ratio/ qꝛ ſi conſolatōe hmōi fungens de gr̄a tali cō fidat/ et ſui imꝑfectū exide ꝯſiderare negligat ſua deuotōe erit d̓opotiꝰ remotior qͣꝫ ꝓpinquior ꝓpter ſuamp̄ſumptōem ⁊ fatua confidentia. Aridꝰ vero ⁊ ſpūalis dulcedīs vacuus; attamē prodeuotōe laborās et id quod ī ſe eſt facienslicꝫ corde qͣſi frigido ⁊ ſpiritu tepido debitum ſuū deo ſoluēs cū ſuip̄iꝰ vilificatōe/⁊ diuine miſeratōis magnificatiōe poteritꝓpter ſui hūiliatōem deo multo fore acceptior/ et p̄ alio in merēdi ſtatu maior. dummodo tn̄ conet̉ nō negligere qd̓ in ſe eſt. ſꝫꝓ gratia ꝯſolatōis laboret ſine fictōe. Sedeat ergo neceſſe ē aridꝰ iuxta viā/ ⁊ mēdicet a dn̄o ieſu trāſeunte lumē gratie. Et qͣꝫuis turba malaꝝ cogitationū importuneinſtet vt taceat ip̄e nihilominꝰ multo magis clamet et ſucclamet donec lumē a domino recipiat. Et ſi ſic lumen gr̄e a chriſtohumiliter mendicādo tandē reciꝑe meruerit; nō dubiū qͥn magis meritorie qͣꝫ ſi ſpōte ⁊ ſine laboꝝ certamīe qͣſi inueniſſꝫ. Sitn̄ in hūilitate ꝑſeuerans cū gr̄arūactōnerecognouerit nō ſuis meritꝭ nec p̄cibꝰ aridis. ſed mera dei ex bonitate gratiā cōſolatōnis collatā gratis. Oratio aīe talis noneſt pura ſed dura. ⁊ qͣꝫuis nō dulcis tn̄ fortis. Unde ceteris paribꝰ ip̄a apd̓ deū tantu obtinere poterit ſua dura fortitudīe/ qͥntum alteriꝰ oratio ſua deuota dulcedīe. ꝓut innuere videt̉ btūs Bernardꝰ ſuꝑ illupſal. Delectare in dn̄o ⁊ dabit tibi petitiones cordis tui. Non eſt inquit hoc dictuꝫ