Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Centilogium

ſibi ſomnia fingūt. maxīe circa ml̓iebrēauiditatē qꝛ variū mutabile ſemꝑ femīa.Sequit̉ quoqꝫ p̄ceps impetuꝫ cordis ſui. Cognitionē ſuꝑ impulſibꝰ moralibꝰ ꝓbabilem haberi ex motibꝰ cordis naturalibus/ ꝓueniunt ex radice multiplici/ ſe habente indifferēter ad mores quaꝝ potior ēcomplexio naturalis ſub qͣdruplici genereſanguineoꝝ/ colericoꝝ/ flegmaticoꝝ/ melācolicoꝝ de quibꝰ alibi multa. Cognitiōeꝫſuꝑ inſtinctibꝰ moralibꝰ haberi ſufficiēter ex altera radice impulſuū naturaliuꝫ /eſt cōplexio accidētalis paſſiones paſſibiles qͣlitates habitus vel diſpoſitōes acſitos. Cognitionē huius dari ſufficiēter ex altera radice colligit̉ a diſpoſitionemedij circūſtātis. aut alimēti varij vel etiāa ſuꝑiori radice celi. Cuius influxus impulſus v̓tuoſitatē/ ſentiūt oſtendunt resalie habētes rōnē/ in qͥbus tn̄ nihil taleeſt laudabile vel morale. Cognitionēhaberi ſuꝑ impulſibꝰ moralibꝰ / qͣleſcūqꝫimpulſus ſunt indifferēter ſe habētes adbonū vel ad malū morꝭ iuxta ꝯditiōes vtētis libertate. hoc vidit dixit. talia ſunt iſtaqualis ē animus vtētis. Cognitionē impulſuū moraliū/ qꝛ cognoſcere certitudinaliter poſſumus. Dictū eſt cor hoīs prauum inſcrutabile qͥs cognoſcet illud?Decas quartaIximus impulſus diuidit̉. qm̄Z dalius eſt ꝟ̓tuoſus/ alius ē lumīoſus. alius benignus ſeu dulcoroſus. ẜm tria appropriata indiuinis. Sic ex aduerſo/ triplex ex ſathanaꝯſurgit generalis īpulſus. vnus ē violētusalius fraudulētus. tertius malignus. Uiolentus īpellit iraſcibilē. Fraudulētus doloſus rōnalem. Malignus ꝯcupiſcibilem Diuinus īpulſus fit aliter qͣꝫ dyabolicusDeus illabit̉ aīe rōnali tria capit ab ipſoſine medio. naturā gr̄am gl̓iaꝫ. Dicit̉ aūtillapſus plenū ſuꝑ aīaꝫ interius exteriushominiū. Cor regis (inqͥt ſapiēs) in manudei ē/ quocūqꝫ voluerit inclinabit illud. diabolus aūt vel altera creatura dominiū tale nunqͣꝫ hꝫ. Diuinus illapſus ſi poſſit cogere libeꝝ arbitriuꝫ vt libeꝝ eſt/ qm̄implicat cōtradictionē/ vt idē fiat violēter violēter/ pōt tn̄ inducere neceſſitatemad illud qd̓ ſibi placuerit vt de aīa volūtaria pōt reddere ſpontaneā/ docuit pau-

li ꝯuerſio. Diuinus illapſus ponit ſub lege ſua hoīes qui ſpū dei agunt̉/ dicunt̉ tn̄legi dei eſſe ſubiecti. qꝛ ducunt̉ metulegis aut p̄mio/ ſꝫ illapſu dei ſolo ad impletionē legis ſue. eſt em̄ cōtradictōis deꝰvt liberet ſuos a lege ſua. ne faciant illā ꝓutilli nepharij de lege libertatis blaſphemabāt. Diuinus illapſus ita ꝯfirmat animam rōnalē qn̄ libeꝝ eius arbitriū/ ꝓprietati eius relictū / vt deliberās vel arbitransne poſſit in oppoſituꝫ ꝓlabi vel ſuſpenſo ſetenere. ꝓpterea finalis radicalis ꝯfirmatio btōꝝ eſt in et̓na manu tenentia illapſusbeatifici ꝯſideratus ad diuinā potentiaꝫabſolutā hꝫ neceſſitatē eſſendi niſi inſtans ſolū/ qꝛ pōt eſt deſinere eſſe. qͣꝫuisneceſſariū ſit eſt ip̄m eſſe. Eſt em̄ contradictio dicere eſt eſt. Cōſequit̉ex an̄dictis oīs vita ſpūalis aīe xp̄iane/ (fundat̉ in ſolo miraculo influentie diuineſumme libere ꝯtingēter ad extra ītra ſe.ꝓpterea reducit̉ vita opeꝝ ad vitā habituūſuꝑnaturaliū. hec habitualis vita ad prima in deo vitā que dicit̉ liber vite. Concludit̉ exinde ſtulta p̄ſumptio ꝯfidentiū inconatu opeꝝ ſuoꝝ qͣſi p̄uenire poſſet gratieinfluxū reſpexit vtiqꝫ dn̄s ad abel poſt admunera eius. Cur aūt ad Cayn ad mūera eius reſpexit. murmuret ſi voluerit ſuperbia ꝑtinget/ det̉ volūtati dei gr̄a ſuadet̉ ſalus. Diſtinctio diuinalis īpulſusa naturali ſufficiēter accipit̉ hoc naturalis inclinatio noſtra ſemꝑ ē recurua adꝓpriū bonū cōmodū honorē. Natura ſiquidē fert̉ in deū ſicut cōdita ē numero ſpecie ordīe. Eſt aūt ordo ſuus reuerti ī deūplus qͣꝫ ad ſe. vt ſtabilē ſui faciat orbēeſt aſſerendū generalit̓ ex impulſu naturali habituali/ poſſet deus ſuꝑ oīa diligi/ adeſt naturalit̓/ gr̄a gratū reddēsad meritū vite et̓ne. Patuit in pͥmis parētibus ẜm dicētes ip̄os fuiſſe formatos ī puris naturalibꝰ elicuiſſe actū dilectōis circa deū/ ꝯſtat actu diligebant deū plusqͣꝫ ſe ſuꝑ oīa. alioqͥn peccaſſent ſymoniace dilexiſſent. tn̄ merebant̉/ ſic poſt nature deſtitutionē/ nihil ꝓhibet hoīeꝫ bn̄ habituatū. ſine gr̄a gratificāte/ deū ſuꝑ oīa diligere. Diuinus influxus gr̄aꝫ gratum faciente/ īmo quācunqꝫ gr̄aꝫ ſuꝑnaturaliter inſpiratā/ cognoſci pōt euidēter hicniſi ſpecialiter fuerit reuelatū. em̄ videtur certitudo maior poſſibilis hic naturali