Druckschrift 
Quaestiones disputate de potentia dei, de malo, de unione verbi, de spiritualibus creaturis, de anima, de virtutibus
Entstehung
Seite
CLVIIr
Einzelbild herunterladen
 

Nō xiij. De ꝟtutibꝰ in cōi Foliū clvij

abūdantiā ⁊ defectū. vt ſuꝑabūdantia ⁊ defectus accipiātur ẜm reſpectū ad regulā rōnis. Uirtuātū t intellectualiū q̄ ſunt in ip̄a rōne q̄daꝫ ſunt practice. vtprudentia ⁊ ars. q̄dā ſpeculatiue. vt ſapīa ſcīa ⁊ intellectꝰ. Et practicaꝝ qͥdē virtutū materia ſunt paſſiones ⁊ oꝑatōnes humane vel ipſa artificiata. materiaaūt virtutū ſpeculatiuaꝝ ſunt res ip̄e ncc̄arie. Aliteraūt ſe hꝫ rō ad vtraqꝫ. naꝫ ad ea circa q̄ rō oꝑat̉ ſe hꝫrō vt regula ⁊ mēſura. ſicut iam dictū eſt. ad ea veroq̄ ſpeculatur ſe hꝫ rō ſicut menſuratū ⁊ regulatū ad regulā ⁊ menſura. bonū aūt intellectꝰ noſtri eſt veꝝ qd̓qͥdē ꝯſeqͥtur intellectꝰ noſter qn̄ adequat̉ rei. ſicut igitur ꝟtutes morales exiſtūt in medio determinato ꝑrōnem. ita ad prudentiā q̄ eſt virtꝰ intellectualis practica circa moralia ꝑtinet idē mediū inqͣꝫtum ponitip̄m circa paſſiones ⁊ actōes. Et hoc pꝫ ex definitōevtutis moralis. nā ꝟtus moralis. vt. ij. ethi. d̓r. ē habitus electiuꝰ in medietate ꝯſiſtens. vt ſapiens determinabit. Idē eſt gͦ mediū prudētie ⁊ virtutis moralis. ſed prudētie eſt ſicut impͥmētis. v̓tutis moral̓. vtimp̄ſſi. ſicut eadē eſt rectitudo artis vt rectificātis. ⁊artificiati vt rectificati In virtutibꝰ aūt intellectualibus ſpeculatiuis mediū erit ip̄m verū. qd̓ ꝯſideraturin eo ẜm ꝙ attingit ſuā menſurā. qd̓ qͥdē nō eſt medium inter aliquā ꝯtrarietatē que fit ex ꝑte rei. ꝯtrariaem̄ inter q̄ accipit̉ mediū virtutꝭ nō ſumit̉ ex ꝑte mēſure. ſed ex ꝑte mēſurati. ẜm ꝙ excedit vel deficit a mēſura. ſicut pꝫ ex hoc qd̓ dictū eſt de v̓tutibꝰ moralibꝰ.oportꝫ gͦ ꝯtraria inter q̄ eſt hoc mediū ꝟtutū intellectualiū acciꝑe ex parte ipſius intellectꝰ. ꝯtraria aūt intellectus ſunt oppoſita ẜm affirmatōem ⁊ negatōemvt pꝫ. ij. periar. inter affirmatōes gͦ ⁊ negatōes oppoſitas accipit̉ mediū virtutū intellectualiū ſpeculatiuaꝝqd̓ eſt verū. vtputa qꝛ verū eſt cū d̓r eſſe qd̓ eſt. ⁊ cumdr nō eſſe quod nō eſt. falſum auteꝫ ẜm exceſſum eritcum dicitur eſſe quod nō eſt. ẜm defectum vero. cumdicit̉ nō eſſe qd̓ eſt. ſi gͦ in intellectu nō eſſet aliqͣ ꝓpͥaꝯtrarietas p̄ter ꝯtrarietatē rerū nō eſſet acciꝑe in ꝟtutibꝰ intellectualibꝰ mediū ⁊ extrema. Manifeſtū eſtaūt ꝙ in volūtate nō eſt acciꝑe aliquā ꝯtrarietatē propriā. ſed ſolū ẜm ordinē ad res volitas cōtrarias. qꝛintellectus cognoſcit aliqͥd ẜm ꝙ eſt in ipſo. volūtasaūt mouet̉ ad rem ẜm ꝙ in ſe eſt. Un̄ ſi aliqͣ virtusſit in volūtate ẜm ꝯparatōem ad eius menſurā ⁊ regulam. talis virtus nō ſtat in medio. nō em̄ eſt accipere extrema ex parte menſure. ſed ex parte menſuratꝭtm̄. ꝓut exceditur vel diminuit̉ a mēſura. virtutes autem theologice ordinātur ad ſuam materiā vel obiectum qd̓ eſt deus mediante volūtate. et qd̓ de charitate ⁊ ſpe manifeſtū eſt hoc ꝯtingit circa fideꝫ ſil̓iter.nam licet fides ſit in intellectu. eſt tamen in eo ẜm ꝙimperatur a volūtate. nullus em̄ credit niſi volens.Unde cuꝫ deus ſit mēſura ⁊ regula volūtatis humane. manifeſtum eſt ꝙ virtutes theologice nō ſunt inmedio per ſe loquendo. etſi ꝯtingat aliquā earū eſſe

in medio ꝑ accn̄s. vt poſtea exponetur. Ad primū ergo dd̓m. ꝙ vltimuꝫ potentie dicit̉in quod vltimo potentia extendit̉. et hoc eſt difficillimū. qꝛ difficillimū eſt inuenire mediū. facile autē eſtdiuertere ab eo. ⁊ ex hoc ipſo virtus eſt vltimū potentie qd̓ ⁊t in medio. Ad. ij. dd̓m. ꝙ bonū rōnem vltimi habet ꝑ ꝯparatōem ad motum appetitus. nonaūt per ꝯparatōem ad materiā in qua aliqd̓ bonū cōſtituitur qd̓ oportet eſſe in medio vt neqꝫ excedat neqꝫ excedatur a regula debita ⁊ menſura. Ad. iij. dicendū. ꝙ vitus qͣꝫtum ad formā quam a ſua mēſuraſortitur habet rōnem extremi. ſic em̄ opponitur malo vt formatū informi. ⁊ ꝯmenſuratū incōmenſurato. ſed ẜm materiā in qua talis menſura imprimiturſic virtus eſt in medio. Ad. iiij. dd̓m. ꝙ rō illa accipit ſupremū ⁊ mediū ẜm ordinem potentiaꝝ aīe nōẜm materiā in qua imponitur modus virtutis quaſi mediū quoddā. Ad. v. dd̓m. ꝙ in virtutibꝰ theologicis nō eſt mediū. vt dictuꝫ eſt. ſed in virtutibꝰ intellectualibꝰ eſt mediū nō inter ꝯtrarietatem rerū ꝓut ſunt in intellectu. ſed inter ꝯtrarietatē affirmationis ⁊ negatōis. vt dictū eſt. In virtutibꝰ aūt moralibus om̄ibꝰ ꝯmune inuenitur ꝙ ſunt in medio. Et hͦipſum ꝙ quedā attingūt ad maximū pertinet in eisad rōnem medij inqͣꝫtum maximuꝫ attingūt ẜm regulā rōnis. ſicut fortis attingit maxima pericula ẜmrōneꝫ ſcꝫ quādo debet. vt debet. ⁊ ꝓpter qd̓ debet. Superfluū aūt ⁊ diminutū accipit̉ nō ẜm qͣꝫtitatē rei. ſꝫper ꝯparatōem ad regulā rōnis. vtputa ſuꝑfluū eſſetſi qn̄ nō debet. vel ꝓpter qd̓ nō debet periculis ſe ingereret. diminutū aūt ſi ſe nō ingereret quādo ⁊ qualiter deberet. Ad ſextū dd̓m. ꝙ virginitas ⁊ paupertas licet ſunt in extremo rei. ſunt tn̄ in medio rōnis.qꝛ virgo abſtinet a venereis omnibꝰ ꝓpter qd̓ debetet ẜm qd̓ debet. qꝛ propter deum ⁊ delectabiliter. ſi autem abſtinēt propter qd̓ nō deberet. vtputa quia eſſꝫei odioſum ẜm ſe vel filios generare vel muliereꝫ habere. eſſet viciū inſenſibilitatꝭ. ſed abſtinere om̄ino avenereis ꝓpter debitū finem eſt virtuoſum. qꝛ etiamqui abſtinet ab hmōi vt ſe exercitijs bellicis dent advtilitatem reipublice ẜm politicā virtutem laudantur. Ad ſeptimū dd̓m. ꝙ media illa que Boetiusponit ſunt media rei. ⁊ ideo nō ꝯueniūt medio virtutis qd̓ eſt ẜm rōnem. niſi forte iuſticia in qua eſt ſimul mediū rei ⁊ mediū rōnis. cui ꝯpetit mediuꝫ rōuis arithmeticū in ꝯmutationibꝰ. ⁊ mediū geometricum in diſtributionibꝰ. vt pꝫ .v. ethicoꝝ. Ad. viij.dd̓m. ꝙ mediū ꝯpetit virtuti nō inqͣꝫtum mediū. ſedinqͣꝫtum mediū rōnis. qꝛ virtus eſt bonū hoīs qd̓ eſtẜm rōnem eſſe. vn̄ non oportꝫ ꝙ id qd̓ plus habet derōne medij magis ꝑtineat ad virtuteꝫ. ſed qd̓ eſt medium rōnis. Ad nonū dd̓m. ꝙ paſſiones ⁊ operationes aīe ſunt indiuiſibiles ꝑ ſe. ſed diuiſibiles ꝑ accidens inqͣꝫtū eſt in eis inuenire magis ⁊ minus ẜmdiuerſas circūſtātias. ⁊ ſic virtus in eis medii

dd̓ i.

Ad 7

Ai j

Ad 2

Ad 1

Ad 4

Ad 5

Ad 6

Ad 7

Ad 8