Queſtio xijde ꝟtutibꝰ ī cōi
Homo aūt iō hꝫ rōem. qꝛ ꝑ plura ⁊ diuerſa oꝑtet ꝙ̄ad finē ſuū ꝑueniat. vn̄ ſunt ei neceſſarie pl̓es ꝟtutes¶ Ad. iij. dd̓ꝫ. ꝙ accn̄tia multiplicant̉ nūero ẜm materiā vel ſubiecta. ſꝫ ẜm ſpēm no. vn̄ nō oꝑtet vnitatēvel multitudinē in ꝟtutibꝰ ꝯſiderari ẜm ſubiectumqd̓ ē aīa vel potētie eiꝰ niſi qͣtinꝰ diuerſitatē potētiaꝝꝯſequit̉ diuerſa rō boni ẜm quā diſtinguunt̉ v̓tutesvt dictū ē ¶ Ad. iiij. dd̓m. ꝙ nō ẜm eandē rōem ē aliqͥd obiectu pon̄e ⁊ habitꝰ. Nā potētia ē ẜm quamſimpl̓r poſſumus aliqͥd. puta iraſci vel ꝯfidere. Habitus at̄ē ẜm quā aliqͥd poſſumꝰ bn̄ vel male agerevt d̓r in ethic. ⁊ iō vbi alia rō boni ē. alia rō eſt obiecti qͣꝫtū ad habitū ſꝫ nō qͣꝫtū ad potētiā. ꝓpt̓ qd̓ contingit in vna pon̄a multos habitꝰ eē. ¶ Ad. v. dd̓ꝫ.ꝙ nihil ꝓhibet aliqͥd eē cām effectiuā alteriꝰ qd̓ nō ēcā final̓ illiꝰ. ſicut medicina ē cā effectiua ſanitatꝭ q̄ ēfinis medicine. vt ph̓s d̓t .i. ethic̄. habitꝰ gͦ ſunt cauſe effectiue actuū. Sꝫ actꝰ ſunt fines habituum. ⁊ iōhabitꝰ formal̓r ẜm actꝰ diſtinguunt̉. ¶ Ad. vi. dd̓mꝙ re pectu finis qͥ ē nature humane ꝓportionatꝰ ſufficit hoī ad bn̄ ſe hn̄dū inclinatio natural̓. ⁊ ꝓpt̓ hͦph̓i nō poſuerūt aliqͣs ꝟtutes qͣꝝ obiectū eēt felicitas de qͦ ip̄i tractabāt. Sꝫ finis in qͦ btītudinē ſperamus de ē nature facultate excedēs. ⁊ iō ſupͣ naturalēinclinatōem neceſſarie ſunt nob̓ ꝟ̓tutes qͥbꝰ in finemvltimū eleuemur. ¶ Ad. vij. dd̓ꝫ. ꝙ attingere ad deūqͣlitercūqꝫ etiā īꝑfecte maioris ꝑfectōnis ē qͣꝫ ꝑfectealia attingere. Un̄ etiā ph̓s d̓t in li. de natura aīaliū.et in. iij. de celo. ꝙ cū modicū de ſublimibꝰ rebꝰ ꝑcipimus ē digniꝰ qͣꝫ ꝙ de alijs rebꝰ multū cognoſcimꝰ ⁊c̄Et iō nihil ꝓhibet fidē ⁊ ſpem eē ꝟtutes. qͣꝫuis ꝑ easſcꝫ īꝑfecte attingamꝰ ad deū. ¶ Ad. viij. dd̓m. ꝙ affectus in deū ordinat̉ ⁊ ꝑ ſpem inqͣꝫtū ꝯfidit de deo. ⁊ ꝑcharitatē inqͣꝫtū diligit ip̄m. ¶ Ad. ix. dd̓ꝫ. ꝙ amor ēpͥncipiū ⁊ radix oīm affectionū. Nō em̄ gaudemꝰ depn̄tia boni niſi inqͣꝫtū amatū ē Et ſil̓r pꝫ in oībꝰ alijsaffectōnibꝰ. Sic gͦ oīs ꝟtus q̄ ē ordinatiua alicuiuspaſſionis eſt etiā ordinatiua amoris. nec tn̄ ſequit̉ ocharitas q̄ ē amor nō ſit virtꝰ ſpēalis. ſꝫ oꝑtꝫ ꝙ ſit pͥncipiū qͦdāmō oīm v̓tutū. ⁊ ſic etiā ē forma oīm v̓tutum. inqͣꝫtū oēs mouet ad ſuū finē. ¶ Ad. x. dd̓m. ꝙnō oꝑteꝫ ẜm oīa attributa diuīa accipi v̓tutes theologicas. ſꝫ ſolū ẜm illa ẜm q̄ appetitū nr̄m mouet vtfinis. ⁊ ẜm hͦ ſunt tres v̓tutes theologice vt dictū eſt¶ Ad. xi. dd̓ꝫ. ꝙ religio hꝫ deū ꝓ fine. nō āt ꝓ obiectoſꝫ ea q̄ deo offert colēdo ip̄m. Et iō nō ē virtꝰ theologica. Sil̓r etiā ſapīa qͣ nūc ꝯtēplamur deū. cū nō immediate reſpicit ip̄m deū. ſꝫ effectꝰ ex qͥbꝰ ip̄m in pn̄tiꝯtēplamur Timor etiā reſpicit ꝓ obiecto aliqͥd alid̓qͣꝫ deū. vel penas vel ꝓpriā paruitatē. ex cuiꝰ ꝯſideratione hō deo reuerēter ſe ſubijcit. ¶ Ad. xij. dd̓ꝫ. ꝙ ſic̄in ſpeculatiuis ſunt pͥncipia ⁊ ꝯcluſiōes. ita ⁊ in operatiuis ſunt fines ⁊ ea q̄ ſunt ad finē. Sicut gͦ adfectā cognitōem ⁊ expeditā nō ſufficit ꝙ hō bn̄ ſe habeat circa pͥncipia ꝑ intellectū. ſed vlterius reqͥritur
ſcientia ad ꝯcluſiones. ita ⁊ in oꝑatiuis p̄ter virtutes theologicas quibꝰ nos bn̄ habemus ad vltimuꝫfinē ſunt neceſſarte virtutes alie qͥbꝰ bn̄ ordinemurad ea q̄ ſunt ad finē. ¶ Ad. xiij. dd̓ꝫ. ꝙ lꝫ bonū inqͣꝫtūhmōi ſit obiectū appetitiue ꝟtutis ⁊ nō intellectiue.tn̄ id qd̓ eſt bonū p̄t inueniri etiā in intellectiua. naꝫcognoſcere veꝝ qd̓dā bonū eſt. ⁊ ſic habitus ꝑficiēsintellectū ad veꝝ cognoſcendū hꝫ ratōnem virtutis¶ Ad. xiiij. dd̓ꝫ. ꝙ prudētia ẜm eēntiā ſuā ītellectual̓ē. ſꝫ hꝫ materiā moralē. ⁊ iō qn̄qꝫ cū moralibꝰ numeratur quodammo media exiſtēs inter intellectualeset morales. ¶ Ad. xv. dd̓m. ꝙ ꝟtutes intellectualeslꝫ diſtinguant̉ a moralibꝰ. ꝑtinēt tn̄ ad ſcīam moralem inquantū actus eoꝝ volūtati ſubdunt̉. vtimurem̄ ſcīa cum volumus. ⁊ alijs virtutibꝰ ītellectualibꝰEx hoc aūt morale aliqͥd d̓r ꝙ ſe hꝫ aliquo mō ad voluntatē. ¶ Ad. xvi. dd̓m. ꝙ rō recta prudētie nō ponitur in definitōe virtutis moralis qͣſi aliqͥd de eſſentia eius exiſtēs. ſꝫ ſicut cā quodāmo effectiua ip̄iusvel ꝑ ꝑticipatōnem. Nā virtus moralis nihil aliudeſt qͣꝫ ꝑticipatio q̄dā rōnis recte in ꝑte appetitiua. vtin ſuꝑioribꝰ dictū ē. ¶ Ad. xvij. dd̓m. ꝙ materia artꝭſunt exteriora factibilia. Materia aūt prudētie ſuntagibilia in nobis exiſtentia. Sicut gͦ ars reqͥrit rectitudinē quandā in rebꝰ exterioribꝰ quas ars diſponitẜm aliquā formā. ita prudentia reqͥrit rectā diſpoſitionē in paſſionibꝰ ⁊ affectionibꝰ noſtris. Et ꝓpterhoc prudētia reqͥrit aliquos habitus morales ī parte appetitiua nō aūt ars. ¶ Et. xviij. ꝯcedimꝰ. Appetitus em̄ intellectiue ꝑtis q̄ eſt voluntas p̄t eſſe vl̓isboni qd̓ ꝑ intellectū app̄hendit̉. nō aūt appetitus qͥeſt in ꝑte ſenſitiua. quia nec ſenſus vl̓e apprehendit.¶ Ad. xix. dd̓m. ꝙ lꝫ appetitus natural̓r moueat̉ inbonū app̄henſum. ad hoc tn̄ ꝙ faciliter inclinet̉ ī hocbonū qd̓ rō ꝯſequit̉ ꝑ prudentiā ꝑfectā. reqͥrit̉ in parte appetitiua aliqͥs habitus ꝟtutis. ⁊ p̄cipue ꝟa ratōdeliberans demonſtrās aliqd̓ bonū. In cuius ꝯtrariūappetitus natus eſt ferri abſolute. Sicut ⁊ concupiſcibilis nata ē moueri in delectabile ſenſus ⁊ iraſcibilis in vindictā. q̄ tn̄ interdū ratio ꝓhibet ꝑ ſuaꝫ deliberatōem. Simil̓r etiam voluntas ea que in vſumhominis veniunt nata eſt appetere ſibi ad neceſſitatēvite. Sed ratio deliberans aliquando precipit alteri cōmunicanda. ⁊ ideo in parteᶠ appetitiua neceſſarium eſt ponere habitus virtutuꝫ ad hoc ꝙ faciliterobediat ratōni. ¶ Ad. xx. dd̓m. ꝙ cognitio ad prudētiam immediate ꝑtinet. Sed operatio ꝑtinet ad eaꝫmediante appetitiua virtute. ⁊ ideo oportet in appetitiua etiam virtute poni aliquos habitus qui dicūtur virtutes morales. ¶ Ad. xxi. dd̓m. ꝙ in om̄ibusmoralibꝰ eſt vna ratio veri. in om̄ibꝰ em̄ moralibꝰ eſtverum ꝯtingens agibile. nō tn̄ in eis ē vna ratio boni qd̓ ē obiectū v̓tutis. ⁊ iō reſpectu oīm moraliū eſtvnꝰ habitꝰ cognoſcitiuus. ſꝫ nō vna ꝟtus moralis.¶ Ad xxij. ddm. ꝙ medium in diuerſis materijs di-
Ad 9Idē pͥª ⁊ᵉ.q. 25. a2.etꝫ ſcpͥ d.⁊7. q. i. a.
Ad 8
Ad 4.
Ad 12
Ad 5
Ad 6
Ad 7
Ad io-
Ad jj
Ad 22
Ad 14
Ad 16
Ad j
Ad R
Ad 19
Ad 2o