Quelrio xde ꝟtutibꝰ ī cor
aūt hoīs quas oꝑtꝫ bonas fieri ꝑ ꝟ̓tutē. hoc ꝯſiderandū ē. ꝙ actio ſuꝑioris potētie nō dependet ab inferiori potētia. ſꝫ actꝰ inferioris dependet a ſuꝑiori.1 Et ideo ad hoc ꝙ actōnes inferioꝝ virium ſint perfecte .ſ. iraſcibilis ⁊ ꝯcupiſcibilis. requiritur ꝙ nonſolū intellectꝰ ſit ordinatꝰ in finē vltimū ꝑ fide. ⁊ voluntas ꝑ charitatē. ſꝫ etiā īferiores vires .ſ. iraſcibil̓ ⁊ꝯcupiſcibil̓ habeāt ꝓprias oꝑatōes ad hͦ ꝙ eaꝝ actꝰſint boni ⁊ ordinabiles in finē vltimū. Et ſic ptꝫ ſolutio ad. vi. ¶ Ad. vij. dd̓ꝫ. ꝙ oēm formā quā oꝑat̉natura p̄t etiā eadē ſpe deꝰ oꝑari ꝑ ſeip̄m ſine oꝑatōenature. Et ẜm hͦ ſanitas q̄ a deo miraculoſe ꝑficit̉ eſteiuſdē ſpēi cū ſanitate quā facit natura. Un̄ nō ſeqͥt̉ꝙ oēm formā quā deꝰ p̄t facere poſſit etiā natura ꝑficere. vn̄ nō oꝑtꝫ ꝙ ꝟtus infuſa q̄ ē īmediate a deo ſiteiuſdē ſpēi cū ꝟtute acqͥſita. ¶ Ad. viij. dd̓ꝫ. ꝙ tꝑantia infuſa ⁊ acqͥſita ꝯueniūt in materia. vtraqꝫ em̄ ēcirca delectabilia tactꝰ. ſꝫ nō ꝯueniūt in fine effectusvel actꝰ. lꝫ em̄ vtraqꝫ q̄rat mediū. tn̄ alia rōne exqͥritmediū tꝑantia infuſa qͣꝫ tꝑantia acqͥſita. nā tꝑantiainfuſa exqͣrit mediū ẜm rōes legis diuine. q̄ accipiūtur ex ordine ad vltimū fine. Tꝑantia āt acqͥſita accipit mediū ẜm inferiores rōes in ordine ad bonuꝫpn̄tis vite. ¶ Ad. ix. dd̓ꝫ. ꝙ vltimꝰ finis nō dat ſpēmin moralibꝰ. niſi qͣtinꝰ in fine ꝓximo ē debita ꝓportio ad vltimū fine. Oꝑtet em̄ ea q̄ ſunt ad fine eē ꝓportionata fini. ⁊ hͦ etiā bonitas ꝯſilij reqͥrit vt quisꝯueniēti mō finē ſortiat̉. vt pꝫ ꝑ ph̓m. vi. eth̓. ¶ Adx. dd̓m. ꝙ actus alicuiꝰ habitus ꝓut imperat̉ ab aliohabitu accipit qͥdē ſpēm morale formal̓r loquendode ip̄o actu. vn̄ cū qͥs fornicat̉ vt furet̉ actꝰ ille lꝫ material̓r ſit intꝑantie. tn̄ formal̓r ē auaricie. Sꝫ lꝫ actꝰintꝑantie accipiat aliqual̓r ſpēm ꝓut imꝑat̉ ab auaricia. nō tn̄ ex hoc intꝑantia ſpēm accipit ꝙ actus abauaricia imꝑatur. Ex hͦ gͦ ꝙ actus tꝑantie vel fortitudinis imꝑat̉ a charitatē ordināte eos in vltimū finēip̄i qͥdē actus formal̓r ſpēm ſortiunt̉. nā formal̓r loquendo fiūt actꝰ charitatꝭ. nō tn̄ ex hoc ſeq̄ret̉ ꝙ tēperantia vel fortitudo ſpēm ſortiant̉. non gͦ tꝑantia ⁊fortitudo infuſe dr̄nt ſpē ab acqͥſitis. ex hͦ ꝙ imꝑant̉a charitate eaꝝ actꝰ. Sꝫ ex hͦ ꝙ eaꝝ actꝰ ẜm ea rōemſunt in medio ꝯſtituti ꝓut ſunt ordinabiles ad vltimū finē. qͥ ē charitatis obiectū. ¶ Ad. xi. dd̓ꝫ. ꝙ temperantia infuſa eſt in vi ꝯcupiſcibili. ⁊ fortitudo infuſa ē in vi iraſcibili. iraſcibil̓ āt ⁊ ꝯcupiſcibil̓ ſic accipiūt nomē rōis vel rōnal̓ inqͣꝫtū ꝑticipāt aliqͣliterrōne inqͣꝫtū obediūt ei. illa etiā ẜm eundē modū accipiunt nomē mentꝭ ꝓut obediūt menti. vt veꝝ ſit qd̓Aug. d̓t. ꝙ ꝟ̓tus īfuſa ē bona qͣlitas mentis. ¶ Adxij. dd̓ꝫ. ꝙ viciū hoīs ē ꝑ hͦ ꝙ ad īferiora deducit̉. ſedꝟtus eiꝰ ē ꝑ hͦ ꝙ in ſuꝑiora eleuat̉. Et iō viciū nō p̄teē ex īfuſionē. ſꝫ ſolū vutꝰ. ¶ Ad. xiij. dd̓m. ꝙ qn̄ aliqd̓ paſſiuū natū ē ꝯſeqͥ diuerſas ꝑfectōes a diuerſisagentibꝰ ordinatis ẜm drām ⁊ ordinē potētiaꝝ actiuaꝝ. in agentibꝰ eſt dr̄na ⁊ ordo potētiaꝝ paſſiuarū
in paſſiuo. qꝛ potētie paſſiue rn̄det pon̄a actiua. ſic̄pꝫ ꝙ aqua vel terra hꝫ aliam potētia ẜm quā nataē moueri ab igne. ⁊ aliā ẜm quā nata ē moueri a corpore celeſti. ⁊ vlteriꝰ aliā ẜm quā nata ē moueri a deoSicut em̄ ex aqua vel terra p̄t aliqͥd fieri v̓tute corporis celeſtis qd̓ nō p̄t fieri ꝟtute ignis. ita ex eis p̄taliqͥd fieri v̓tute alicuiꝰ ſuꝑnatural̓ agētis. Et ẜm hͦdicimꝰ ꝙ in tota creatura ē q̄dā obediētial̓ pon̄a ẜmquā tota creatura obedit deo ad ſuſcipiēdū ī ſe quicꝗͥd deꝰ voluerit. Sic gͦ ⁊ in aīa eſt aliqͥd in pon̄a qd̓natū ē reduci in actū ab agēte ꝯnaturali. ⁊ hͦ mō ſtꝭin pon̄a in aīa ip̄e v̓tutes acqͥſite Alio mō aliqͥd ē inpon̄a in aīa qd̓ nō ē natū educi in actū niſi ꝑ v̓tuteꝫdiuinā. ⁊ ſic ſunt in pon̄a in aīa ꝟtutes īfuſe. ¶ Adxiiij. dd̓ꝫ. ꝙ paſſiones ad malū inclinātes nō total̓rtollunt̉ neqꝫ ꝑ v̓tutē acquiſitā neqꝫ ꝑ v̓tutē infuſamniſi forte miraculoſe. qꝛ ſꝑ remanet colluctatio carnis ꝯͣ ſpiritū etiā poſt ꝟtutē. de qͣ d̓t apl̓s Gal̓. v. Caro ꝯcupiſcit aduerſus ſpm̄. ſpūs āt aduerſus carnē.Sꝫ ꝑ v̓tutē tā acqͥſitā qͣꝫ infuſaꝫ hmōi paſſiōes modificant̉. vt ab eis hō nō effrenate moueat̉. Sꝫ qͣꝫtūad aliqͥd p̄ualet in hͦ virtꝰ acqͥſita. ⁊ qͣꝫtū ad aliquidvirtꝰ infuſa. Uirtꝰ em̄ acqͥſita p̄ualet qͣꝫtū ad hͦ ꝙ tal̓impugnatio minꝰ ſentit̉ ⁊ hͦ hꝫ ex cā ſua. qꝛ ꝑ frequētes actꝰ qͥbꝰ hō aſſuefactꝰ ad v̓tutē iā diſſueuit talibꝰpaſſionibꝰ obedire ⁊ ꝯſueuit eis reſiſtere. ex qͦ ſequit̉ꝙ minꝰ eaꝝ moleſtias ſentiat. Sꝫ p̄ualet virtꝰ īfuſaqͣꝫtū ad hͦ ꝙ facit hmōi paſſiōes. ⁊ ſi famulent̉ nullo tn̄ mō dominent̉. virtꝰ āt infuſa facit ꝙ nullo mōobediat̉ ꝯcupiſcētijs pctī. ⁊ facit hͦ infallibil̓r ip̄a manente. Sꝫ virtꝰ acqͥſita deficit in hͦ. lꝫ in paucioribꝰ. ſicut ⁊ alie inclinatōes naturales deficiūt in minori ꝑte. Un̄ apl̓us Ro. vij. Cū eſſemꝰ in carne paſſionespctōꝝ q̄ ꝑ legem erāt oꝑabant̉ in mēbris noſtris vtfructificarēt morti. Nūc āt ſoluti ſumꝰ a lege mortꝭin qͣ detinebamur ita vt ſeruiamus in nouitate ſpūset nō in vetuſtate lr̄e. ¶ Ad. xv. dd̓m. ꝙ qꝛ a pͥncipiovirtꝰ infuſa nō ſꝑ ita tollit ſenſum paſſionū ſicut virtus acqͥſita. ꝓpter hoc a pͥncipio nō ita delectabiliteroꝑat̉. nō tn̄ hͦ eſt ꝯtra rōnem ꝟtutis. qꝛ qn̄qꝫ ad virtutē ſufficit ſine triſticia oꝑari. nec reqͥrit ꝙ delectabiliter operet̉ ꝓpt̓ moleſtias q̄ ſentiunt̉. ſicut ph̓s d̓t. iijeth̓. ꝙ forti ſufficit ſine triſticia oꝑari. ¶ Ad. xvi. dd̓ꝫꝙ lꝫ ꝑ actū vnū ſimplicē nō corrupant̉ habitꝰ acqͥſiti. tn̄ actꝰ ꝯtritōis hꝫ ꝙ corrūpat habitū vicij generatū ex v̓tute gr̄e Un̄ in eo qͥ habuit habitū intꝑantiecū ꝯterit̉ nō remanet cū v̓tute tꝑantie infuſe habitꝰintꝑantie in rōe habitꝰ. ſꝫ in via corruptōnis qͣſi diſpoſitio q̄dā. diſpoſitio aūt nō ꝯͣriat̉ habitui ꝑfecto.¶ Ad. xvij. dd̓ꝫ. ꝙ lꝫ ꝟ̓tus infuſa nō cauſet̉ ex actibꝰtn̄ actꝰ p̄n̄t ad ea diſponere. vn̄ nō ē incōuenies ꝙ ꝑactꝰ corrūpat̉. qꝛ ꝑ indiſpōem materie tollit̉ forma.ſic̄ ꝓpt̓ indiſponem corꝑis aīma ſeꝑat̉. ¶ Ad. xviij.dd̓m. ꝙ virtus moralis nō d̓r a more ẜm ꝙ mos ſignat ꝯſuetudinē. Sꝫ ẜm ꝙ ẜcat inclinatōem appe-
Idē pͥª 2q. 63. a.
Idē pͥªq. 63. a.ad 3
Ad 8
Regula
Ad i
Ad 12
Ad io
Ad 6Ad 7
Ad ij
Ad 9
Id̓ pͥª 2ᵉ.
Ad īy
Ad 14