de virtutibꝰ in cōiQo x Folium elij
ſimul in eodē ſubiecto. hoc aūt eſt impoſſibile. gͦ impoſſibile videt̉ ꝙ ſtꝭ in nobis aliq̄ v̓tutes infuſe¶ Sed ꝯͣ Lu. vltio d̓r. Sedetē in ciuitate donec induamini ꝟtute ex alto. ¶ Pͣ. Sap. viij. d̓r de diuīa ſapiētia ꝙ ſobrietatē ⁊ iuſticiā docet ⁊c̄. docet aūt ſpiritꝰ ſapīe virtuteꝫ eā cauſando. gͦ videt̉ ꝙ ⁊ virtutesmorales ſtꝭ nobis infuſe a deo. ¶ Pͣ. Actus virtutuꝫqͦrūlibet debet eſſe meritorij ad hͦ ꝙ ꝑ eas in btītudinē ducamur. ſed meritū nō p̄t eē niſi ex gr̄a. gͦ videt̉ꝙ ꝟtutes cauſant̉ in nobis ex infuſione gratie.Rndeo dd̓m ꝙ p̄ter ꝟtutes acqͥſitas ex actibꝰ no-ᵉ ſtris. vt ſupͣ dcm̄ eſt. oꝑtet ponere alias ꝟtutes in homine a deo infuſas Cuiꝰ rō hinc accipi p̄t. ꝙ ꝟtus. vtd̓t ph̓s. eſt q̄ bonū facit hn̄te. ⁊ opus eiꝰ bonū redditScd̓m gͦ ꝙ bonū diuerſificat̉ in hoīe. oꝑtet ꝙ ꝟtusdiuerſificet̉. ſicut pꝫ ꝙ aliud eſt bonū hoīs inqͣꝫtū eſthō. ⁊ aliud inqͣꝫtuꝫ eſt ciuis. Et manifeſtū eſt ꝙ aliq̄oꝑatōes poſſent eſſe ꝯueniētes hoī inqͣꝫtū eſt hō. quenō eſſent ꝯuenientes ei ẜm ꝙ eſt ciuis. Et ꝓpter hocph̓s d̓t. iij. politicoꝝ. ꝙ alia eſt virtus q̄ facit hoīembonū. ⁊ alia q̄ facit ciuē bonū. Cōſiderandū eſt aūt ꝙeſt duplex homīs bonū. vnū qͥdē qd̓ eſt ꝓportionatū ſue nature. Aliud aūt qd̓ ſue nature facultatē excedit. Cuius rō eſt. qꝛ oꝑtet ꝙ paſſiuū ꝯſequat̉ ꝑfectiones ab agēte diuerſimode ẜm diuerſitatem virtutisagētis. vn̄ videmꝰ ꝙ ꝑfectōnes ⁊ forme q̄ ſtꝭ cauſateex actōe naturalis agētis nō excedūt naturalē facultatē recipiētis. Potētie em̄ paſſiue naturali ꝓportionat̉ virtus actiua naturalis. Sed ꝑfectiōes ⁊ formeque ꝓueniūt ab agēte ſuꝑnaturali infinite ꝟtutꝭ qd̓deus eſt excedūt facultate naturalē recipiētis. vn̄ aīarōnalis q̄ īmediate a deo cauſat̉ excedit capacitatemſue materie. ita ꝙ materia corꝑalis nō total̓r p̄t ꝯprehēdere ⁊ includere ipſam. ſed remanet aliqͣ ꝟtus eiet oꝑatio in qͣ nō cōicat materia corꝑalis. qd̓ nō contingit de aliqͣ aliaꝝ formaꝝ q̄ cauſant̉ ab agētibꝰ naturalibꝰ Sicut aūt hō ſuā primā ꝑfectōem ſcꝫ aīamacqͥrit. ex actōe dei. ita ⁊ vltima ſua ꝑfectōem q̇ eſt ꝑfecta hoīs felicitas. īmediate hꝫ a deo ⁊ in ip̄o quieſcitQd̓ pꝫ ex hoc ꝙ naturale hoīs deſiderium in nulloalio qͣetari p̄t niſi in ſolo deo. innatū eſt em̄ hoī vt excauſatis deſiderio quodā moueat̉ ad inqͥrendū cauſas. nec qͥeſcit iſtud deſideriū quouſqꝫᶻ ꝑuentū fueritad prima cām que deus eſt. gͦ oꝑtet ꝙ ſicut pͥma ꝑfectio hoīs q̄ eſt aīa rōnalis excedit facultateꝫ materiecorꝑalis. Ita vltima ꝑfectio ad quā hō p̄t̄ ꝑuenire q̄eſt beatitudo vite eterne excedit facultate totius hūane nature. Et qꝛ vnūqd̓qꝫ ordinat̉ ad fine ꝑ oꝑationē aliquā. ea aūt q̄ ſtꝭ ad finē oꝑtet eſſe aliqͣliter finiꝓportio nata. neceſſariū eſt eſſe aliqͣs hoīs ꝑfectōnesquibꝰ ordinet̉ ad finē ſuꝑnaturalē. q̄ excedūt facultatē pͥncipioꝝ naturaliū hoīs Hoc aūt eē nō poſſꝫ niſi ſupra pͥncipia naturalia aliqͣ ſuꝑnaturalia oꝑationu pͥncipia hoī infundant̉ a deo. Naturalia aūt oꝑationū pͥncipia ſunt eēntia aīe ⁊ potētie eius. ſcꝫ intel
lectus ⁊ volūtas. que ſunt pͥncipia operationū hoīsinquantū hmoi. Nec hoc eſſe poſſet niſi intellectushaberet cognitōem pͥncipioꝝ ꝑ q̄ in alijs dirigeret̉. ⁊niſi volūtas haberet naturalē inclinatōem ad bonuꝫnature ꝓportionatū. ſicut in p̄cedēti q̄ſtione dcm̄ eſtInſundit̉ gͦ diuinitus hoī ad ꝑagēdas actōes ordinatas in finē vite eterne. Primo ꝗdem gr̄a ꝑ quā hꝫaīa quoddā ſpūale eē. ⁊ deinde fides. ſpes ⁊ charitasvt per fidē intellectus illuminet̉ de aliqͥbus ſuꝑnaturalibꝰ cognoſcedis q̄ ſe habēt in iſto ordine ſicut pͥncipia natural̓r cognita in ordine ꝯnaturaliū oꝑationū. Per ſpem ⁊ charitatē acqͥrit volūtas quandā inclinatōem in illud bonū ſuꝑnaturale ad qd̓ volūtashūana ꝑ naturalē inclinatōem nō ſufficiēter ordinat̉Et ſicut p̄ter iſta pͥncipia naturalia reqͥrūtur habitꝰvirtutū ad ꝑfectōem hoīs ẜm modū ſibi ꝯnaturalēvt ſupͣ dcm̄ eſt. ita ex diuina influētia ꝯſeqͥtur hō p̄ter p̄miſſa ſuꝑnaturalia pͥncipia aliqͣs virtutes infuſas quibus ꝑficitur homo ad operationes ordinandas in finem vite eterne¶ Ad pͥmū qͦ dd̓m ꝙ ſicut ẜm pͥmā ꝑfectōem hō eſtꝑfectus dupl̓r. vno mō ẜm nutritiua ⁊ ſenſitiuā q̄ qͥdem ꝑfectio nō excedit capacitatē materie corꝑalis.Alio mō ẜm ꝑtē intellectiuā. q̄ naturalē ⁊ corꝑalē excedit. ⁊ ẜm hac dupl̓r ē hō ꝑfectꝰ Primo mō ſimpl̓ralio aūt mō ẜm qͥd. Ita ⁊ qͣꝫtū ad ꝑfectōeꝫ finis. dupl̓r p̄t hō dici perfectus. Uno mō ẜm capacitatē ſuenature. alio mō ẜm qͣndā ſuꝑnaturalē ꝑfectōeꝫ. ⁊ ſicd̓r eſſe hō ꝑfectus ſimpl̓r. Primo aūt mō ẜm quid.Un̄ duplex ꝯpetit ꝟtus homī. vna q̄ rn̄det pͥme ꝑfectiōi. q̄ nō eſt ꝯpleta ꝟtus. Alia q̄ rn̄det ſue ꝑfectiōivltime. ⁊ hec ē vera ⁊ ꝑfecta hoīs ꝟtus. ¶ Ad ſcd̓mdi. ꝙ natura ꝓuidit hoī in neceſſarijs ẜm ſuā virtutēvn̄ reſpectu eoꝝ q̄ facultatē nature nō excedūt hꝫ hōa natura nō ſolū pͥncipia receptiua. ſed etiā pͥncipiaactiua. reſpectu aūt eoꝝ q̄ facultatē nature excedunthꝫ homo a natura aptitudinē ad recipiendū. ¶ Adiij. dd̓ꝫ. ꝙ ſemē hoīs agit ẜm totā virtutē hoīs. ſemina aūt virtutū aīe humane naturaliter indita nonagūt ẜm tota virtute dei. vn̄ nō ſequit̉ ꝙ ex eis poſſetcauſari quicqͥd p̄t cauſare deus. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ cūnullū meritū ſit ſine charitate. actus ꝟtutis acquiſite nō p̄t eſſe meritorius ſine charitate. cū charitate ātſimul infundunt̉ alie virtutes. vn̄ actus virtutis acqͥſite nō p̄t eſſe meritorius niſi mediāte virtute infuſa. nā ꝟtus ordinata in finē inferiorē nō facit actū ordinatū ad finē ſuꝑiorē niſi mediante ꝟtute ſuperioriSicut fortitudo q̄ eſt ꝟtus hoīs in qua hōº nō ordinat ſuū actu ad bonū politicū niſi mediāte fortitudine q̄ eſt ꝟtus hoīs inqͣꝫtū eſt ciuis. ¶ Ad. v. dd̓m. ꝙqn̄ aliqua actio ꝓcedit ex pluribꝰ agentibꝰ ad inuiceordinatis. eius ꝑfectio ⁊ bonitas impediri p̄t ꝑ impedimentū vnius agentiū. etiā ſi aliud fuerit ꝑfectumQuātūcunqꝫ em̄ artifex ſit ꝑfectus nō faciet oꝑatione ꝑfectā ſi inſtrumētū fuerit defectiuū. In oꝑatiōibꝰ
cc ij.
RIdē pͥª 2ͤq. 63. ar. 3.et 3. ſcpͥ33. q. i. ar.⁊. q. j
Contra
Idē pͥª 2ᵉq. 65a. 2.Et 2. ſcpͥd. 40. a. §ad ſcd̓m
Ad jͣ.
Ad 2.
Ad 3
Ad 4