De cauſa peccatiFoliū. xix

Nūqͣꝫ tn̄ totaliter tollet̉ ꝓpter ꝑmanētiā ſubiecti inquo radicat̉ talis habilitas. ſicut quātūcūqꝫ caliduꝫcreſceret nō tolleret aptitudinē materie pͥme q̄ eſt incorruptibilis ad formā aque. manifeſtū eſt aūt ꝙ habilitas nature rōnalis ad grām eſt ſicut potētie ſuſceKptiue. ⁊ ꝙ talis habilitas naturā rōnalem ꝯſequit̉ inqͣꝫtum hmōi ¶ Dictū eſt aūt ſupra ꝙ diminutio huius habilitatꝭ eſt ꝑ appōnem ꝯtrarij. dū ſcꝫ creaturarōnalis auertit̉ a deo ꝑ ꝯuerſionē ad ꝯtrariū. Un̄ cuꝫnatura rōnalis ſit incorruptibilis ⁊ nō deſinat eē qͣꝫtūcūqꝫ pctm̄ multiplicet̉ ꝯſequēs eſt ꝙ habilitas adbonuꝫ gratie ſemꝑ diminuit̉ ꝑ appōnem peccati. itatn̄ ꝙ nunqͣꝫ total̓r tollat. ⁊ ſic in ꝓpoſito diminutioꝓcedit in infinitū ꝑ apponeꝫ ad oppoſitum. ſicut inꝯtinuis ecōuerſo appoſitio fit in infinitū ꝑ oppoſitū ad diuiſionē. dum quod vni linee ſubtrahitur alteri apponiturj¶ Ad pͥmū gͦ dd̓m. ꝙ rō illa ꝓcederet ſi bonū nature diminueret̉ ꝑ ſubtractōem. ſicut iam dictuꝫ eſt.¶ Ad. ij. dd̓m. ꝙ ꝯuerſio ⁊ auerſio hn̄t ſtatū quo ꝓueniūt in actu. qꝛ nō eſt ꝯuerſio ⁊ auerſio actu infinita. nō tn̄ habent ſtatū qͣꝫtum ad id qd̓ eſt in potentiaqꝛ tam merita qͣꝫ demerita p̄nt in infinitū multiplicari. ¶ Ad. iij. dd̓m. ꝙ pͥuatio que tollit potentia tollit totaliter habilitate. ſicut cecitas q̄ tollit potētiaꝫviſiuā. niſi forte ẜm ꝙ remanet habilitas vel aꝑtitudo in radice potentie .i. in eēntia aīe. pͥuatio aūt q̄ tollit actū nō aufert habilitatē. ⁊ talis pͥuatio ē pͥuatiogratie. ſicut ⁊ tenebra q̄ eſt pͥuatio lucis ab aere. peccatū aūt nō eſt ipſa pͥuatio gratie. ſed obſtaculū qͦddaꝫquo gra pͥuat̉. vt ſupra dictū eſt. ¶ Ad. iiij. dd̓m. ꝙ ſicut tenebra excludit lucē ſibi oppoſitam. nō aūt aptitudinē ad luceꝫ que eſt in aere. ⁊ ſil̓r ꝑ pctm̄ excludit̉gratia. nō aūt aptitudo ad grām ¶ Ad. v. dd̓m. ꝙ ꝓnitas ad malū q d̓r fomēs nō ꝯſequit̉ naturam ſicuthabilitas ad bonū. ſed ꝯſequit̉ corruptōem nature q̄eſt ex culpa. ⁊ ideo fomes totaliter ꝑ grām tolli p̄t.nō aūt bonū nature ꝑ culpā ¶ Ad. vi. dd̓m. ꝙ impoſſibilitas ad grām q̄ eſt in dānatꝭ. nō eſt ex totali ſubtractōe habilitatis naturalis ad bonū. ſed ex obſtinatione volūtatis in malo. ⁊ ex īmobilitate diuine ſententie. ne in ꝑpetuuꝫ gra apponat̉. ¶ Ad. vij. dd̓m. ꝙdefectus naturalis aptitudinis. nō ſic intelligit̉ ꝙ tota naturalis aptitudo deficiat. ſed qꝛ deficit a ſua ꝑfe8 ctione. ¶ Et ſil̓iter dd̓m ad. viij. ꝙ pctm̄ nō totaliterponit extra ſtatū nature. ſed extra eius ꝑfectionem¶ Ad. ix. dd̓m. ꝙ pͥuatio nō ſolū pͥuat qd̓ eſt. ſed etiam id qd̓ natū eſt eſſe. p̄t em̄ aliqͥs priuari aliquo qd̓nūqͣꝫ habuit dūmodo natus fuiſſet habere. ⁊ tn̄ hocnō eſt verū ꝙ angeli in pͥncipio ſue creatōis grāꝫ nōhabuerūt. ſimul em̄ deus in eis ꝯdidit naturaꝫ ⁊ largitus eſt grām. vt Augꝰ. d̓t. xij. de ci. dei. ¶ Ad. x. dd̓ꝫꝙ ratio illa procederet ſi diminutio illa fieret ꝑ ſubtractionem partis

¶ Materia tercia de cauſa peccati. xv. q̄ſtiones ꝯtinens. Prima vtꝝ deus ſitcauſa peccati. Scd̓a vtrū actio peccati ſit a deo. Tercia vtrū dyabolus ſit cā peccati. Quarta vtrū dyabolus poſſit inducere hoīes ad peccādum interius ꝑſuadendo. Quinta vtrū ome pctm̄ ex dyaboli ſuggeſtione veniat. Sexta vtrū ignorātia cā peccati eē poſſit.Septima vtrū ignorātia ſit pctm̄. Octaua vtrū ignorantia excuſet vel diminuat pctm̄. Nona vtruꝫ ſitpoſſibile ꝙ aliqͥs ſciēs ex īfirmitate peccet ⁊c̄. vtꝫ īfraBeſtio ē decauſa peccati ¶ Et pͥmoquerit vtrū deꝰ ſit cā peccati ¶ Et videt̉ ꝙ ſic. d̓tem̄ Apl̓s ad Ro. i. tradidit eos deus in reprobū ſenſum vt faciāt quenō ꝯueniūt. vbi d̓t glo.Augu. ſumpta de libroAde gr̄a ⁊ li. ar. Manifeſtum eſt deū oꝑari in cordibꝰ hominū inclinādo voluntates eoꝝ in quodcunqꝫ voluerit ſiue ad bonumſiue ad malū. ſed inclinatio volūtatis ad maluꝫ eſtpctm̄. gͦ deus eſt cā peccati. ¶ Sed dice. ꝙ inclinatiovolūtatis ad malū d̓r eſſe a deo. inqͣꝫtū eſt pena. vndeibidē de dei iudicio loqͥtur. ¶ Sed ꝯtra nō p̄t eē idēªẜm idē pena ⁊ culpa. vt ſupra dictum eſt. qꝛ pena ẜmſuā rōnē repugnat volūtati. culpa aūt ẜm ſuā rōneꝫeſt volūtaria. ſed inclinatio volūtatis ꝑtinet ad rōnem volūtarij. ſi gͦ deus inclinat volūtatē in malū. videtur ꝙ et ipſe ſit cā culpe inqͣꝫtum eſt culpa. ¶ Pͣ. ſi­ 3cut culpa opponit̉ bono gratie. ita pena opponit̉ bonō nature. ſed nō impedit̉ qͥn deus ſit cā pene ꝑ hocꝙ eſt cā nature. gͦ neqꝫ impedit̉ eſſe cā culpe ꝑ hoc ꝙeſt cā gratie. ¶ Pͣ. Quicqͥd eſt cā cauſe eſt cā cauſati. 4ſed liberū arbitriū eſt cā peccati. cuiꝰ cā eſt deus. gͦ deꝰeſt cā peccati. ¶ Pͣ. Illud ad qd̓ inclinat virtus dataʸa deo eſt cauſatū a deo. ſed virtutes q̇dā date a deo inclināt ad pctm̄ ſicut iraſcibilis ad homicidiū. ⁊ ꝯcupiſcibilis ad adulteriū. gͦ deus eſt cauſa peccati. ¶ PͣQuicūqꝫ inclinat volūtatē ſuā vel alterius ad malūᵉeſt cā peccati. puta ſi hō faciendo elemoſynā inclinatvoluntatē ſua vt intendat inanē gloriā. ſed deus inclinat volūtatē hoīs in malū. vt iam dictuꝫ eſt. gͦ eſtcā peccati. ¶ G. Dyoni. d̓t. iiij. ca. de di. no. ꝙ apud deum cauſe maloꝝ ſunt. ſed nō ſunt in deo ociōſe. gͦ deeſt cā maloꝝ inter que ꝯputant̉ pctā. ¶ D. Augꝰ. d̓t 8in libro de natura ⁊ gr̄a. ꝙ gratia in aīa eſt ſicut lux ꝑquā hō bonū operat ⁊ ſine quo bonū oꝑari nō p̄t. ſicgͦ gr̄a eſt cā meriti. gͦ ꝑ oppoſitū ſubtractio gratie eſtca peccati. ſed deus eſt qͥ ſubtrahit grāmeſt cā

D i.

Ad

Ad 5

Ad

Ad 7

Ad 2

Ad 7

Ad

Ad io