MateriaSecūda
ad gratiā. nec tn̄ hͦ ē veꝝ ꝙ iuſticia natural̓ diminuinō poſſit. Rectitudo em̄ ẜm hͦ diminui p̄t ꝙ id qd̓erat rectū ẜm totū in aliqͣ ꝑte curuet̉. ⁊ hoc mō iuſticia naturalis diminuit̉ ẜm ꝙ in aliqͦ obliqͣtur. puta īeo qͥ fornicat̉ obliqͣtur naturalis iuſticia qͣꝫtū ad dilectionē ꝯcupiſcentiaꝝ. ⁊ ſic de alijs. in nullo tn̄ iuſticia naturalis total̓r corrūpit̉ ¶ Ad. xv. dd̓m. ꝙ id qd̓eſt in aliqͦ mouet̉ ad motū eius in qͦ eſt qͣꝫtū ad id inquo ab eo dependet. non qͣꝫtū ad aliud. aīa em̄ in corpore exiſtens dependet a corꝑe qͣꝫtū ad locū. nō āt qͣꝫtum ad eſſe. nec qͣꝫtū ad qͣꝫtitate. ⁊ ideo ꝑ accidēs mouetur local̓r moto corꝑe. non tn̄ diminuit̉ aīa diminuto corꝑe. nec corrūpit corrupto corꝑe Malū aūtculpe nō hꝫ qͣꝫtitate ex bono nature. ſꝫ magis ꝑ receſſum a bono nature. ſicut egritudo hꝫ qͣꝫtitatē ꝑ receſſum a naturali diſpōne corꝑis. Un̄ malū culpe nondiminuit̉ diminuto bono nature. ſicut neqꝫ morbꝰdiminuit̉ debilitata natura. ſꝫ magis augetur. ¶ Ad.xvi. dd̓m. ꝙ in potentia includit̉ etiaꝫ habilitas ſiuaptitudo ad bonum gratie. que quidē habilitas diminuit̉ vt dictū eſt. licet ipſa potentia nō minuatur¶ Utꝝ pctm̄ poſſit corrūpere totū bonuꝫ natureNodecimo queriturvtꝝ pctm̄ poſſit corrūpere totū bonū nature.i. ¶ Et videt̉ ꝙ ſic. Om̄e em̄ finitū ꝑ ꝯtinuā diminutionē p̄t total̓r auferri. ſed bonū nature qd̓ eſt habilitas ē quoddā finitū cū ſit creatū. gͦ ſi diminuit̉ ꝑ pec2catū. vt dictū eſt. total̓r p̄t auferri. ¶ Pͣ. Bonū nature qd̓ ē habilitas ad grām videt̉ diminui vel tolli ꝑauerſionē a gratia. auerſio āt hꝫ ſtatū ⁊ nō ꝓcedit ininfinitū. qꝛ ꝯuerſio q̄ ei opponit̉ ſtatū hꝫ. nō em̄ eſtin hoīe charitas infinita. gͦ diminutio boni natural̓ſtatū hꝫ qd̓ nō eēt ſi ſꝑ aliꝗͥd de bono nature remaneret. qꝛ bonū nature ſꝑ natū eſt diminui ꝑ pctm̄. gͦ videtur ꝙ bonū nature total̓r ꝑ pctm̄ tolli poſſit. ¶ EPriuatō total̓r tollit habilitatē. cecus em̄ nullo mōeſt habilis ad vidēdū. ſꝫ culpa ē q̄dā pͥuatio. gͦ videt̉4 ꝙ total̓r tollat bonū nature qd̓ ē habilitas. ¶ Pͣ. peccatū ē tenebra ſpūalis. vt Dam̄. d̓t. ſꝫ tenebra total̓rp̄t excludere lucē. gͦ p̄t culpa total̓r excludere bonum5 ¶ Pͣ. Sicut ſe hꝫ bonū gratie ad malū nature. ita ſehꝫ malū culpe ad bonū nature. ſꝫ ꝑ gratiā excludi p̄ttotū malū nature .i. fomes qͥ eſt inclinatio ad culpā.vt pꝫ in beatis. gͦ ꝑ malū culpe p̄t tolli totū bonū na⁊ ture. qd̓ eſt habilitas ad gratiaꝫ. ¶ Pͣ. Ibi habilitasad gr̄am remanere nō p̄t. vbi ē īpoſſibilitas gratiamcōſequēdi. ſꝫ ſtatus danationis ad quē ꝑuenit̉ ꝑ culpā inducit īpoſſibilitatē ꝯſequēdi grām. gͦ ꝑ culpaꝫpt tolli totū bonū nature qd̓ eſt habilitas ad gram.7 ¶ Pͣ Dyoni. iiij. ca. de di. no. d̓t ꝙ malū ē defectꝰ naturalis habitudinis. qd̓ maxime videt̉ ꝯpetere maloculpe. gͦ videtur ꝙ total̓r bonū nature qd̓ ē habilitas
ꝑ peccatū deficiat ¶ Pͣ. Quicqͥd ponit aliqͥd extra ſta 8tum nature videt̉ tollere bonū nature. ſꝫ pctm̄ ponitpeccantē extra ſtatum nature. Dicit em̄ Dam̄. ꝙ āgelus peccans cecidit ab eo qd̓ eſt ẜm naturā in id qd̓ ēpreter naturā. gͦ pctm̄ tollit bonū nature ¶ Pͣ. Priua ꝯtio nō priuat niſi qd̓ eſt. ſed gratia nō fuit in angelisante pctm̄. ergo peccatū angeli nō pͥuauit gratie bonum. relinqͥtur ergo ꝙ priuauerit bonum nature¶ Pͣ. Diminutio ē qͥdā motus. idē eſt aūt motus to iotius et ꝑtis. vt glebe vnius et totius terre. vt d̓r ī. iiij.phyſi. ſi ergo aliqͥd de bono nature diminuit̉ ꝑ pctm̄totū bonū nature ꝑ peccatum tolli poteſt¶ Sed ꝯtra. qͣꝫdiu manet volūtas remanet habi Contralitas ad bonū. ſed peccatū nō tollit volūtatem quinimmo in voluntate ꝯſiſtit. gͦ videtur ꝙ peccatū nonpoſſit tollere totum bonū nature qd̓ eſt babilitas¶ Reſpōdeo dd̓m. ꝙ īpoſſibile ē ꝙ ꝑ pctm̄ tollat̉ Rętotal̓r bonū nature qd̓ eſt aptitudo vel habilitas adgrām. ſed ex hoc videt̉ difficultas inſurgere. qꝛ cuꝫ illa habilitas ſit finita videt̉ ꝙ ꝑ ꝯtinuā diminutōneꝫto tal̓r deficere poſſit. quā qͥdem difficultatē aliqͥ vitare voluerūt accipiētes ſimilitudinē ex ꝯtinuo finito. qd̓ in infinitū diuidit̉ ſi fiat diuiſio ẜm eandeꝫ ꝓportionē. puta ſi a linea finita ſubtrahat̉ tertia parseius. et iteꝝ tertia ꝑs reſidui. ⁊ ſic inde nunqͣꝫ ſtabitdiuiſio. ſed poterit in infinitū ꝓcedi. Hoc āt in ꝓpoſito locū nō hꝫ. qꝛ cū ꝓcedit diuiſio linee ẜm eandeꝫꝓportionē ſꝑ pars ſcd̓a ſubtracta ē minor qͣꝫ pars qͦprimo ſubtrahit̉. ſicut maius ē tertiū totius qͣꝫ tertiūduaꝝ ꝑtium reſiduaꝝ et ſic de alijs. Non āt p̄t dici ꝙꝑ ſcd̓m pctm̄ minus diminuat̉ de habilitate p̄dictaEqꝫ ꝑ pͥmū. īmo forte equal̓r. vel etiā plus ſi pctm̄ fuerit grauius. Et ideo aliter dd̓m ē ꝙ habilitas diminui p̄t dupl̓r. vno mō ꝑ ſubtractionē. Alio mō ꝑ cōtrarij apponem. Per ſubtractione q̇dem ſicut aliqd̓corpus ē habile ad calefaciendū ꝑ calorē quē hꝫ. vn̄diminuto calore diminuit̉ habilitas calefaciendi.Per appōnem āt ꝯtrarij ſicut aquā calefacta hꝫ naturalem aptitudinē vel habilitatē ad infrigidationem. ſed qͣꝫto plus fuerit appoſitū de calore tāto minuitur habilitas ad frigus. hic em̄ modus diminutionis q̄ eſt ꝑ appōnem ꝯtrarij hꝫ locū in potentijspaſſiuis et receptiuis magis. Primus āt modus inpotētijs actiuis qͣꝫuis vterqꝫ modus in vtriſqꝫ potetijs aliqual̓r īueniri poſſit Qn̄ gͦ ē diminutō habilitatꝭ ꝑ ſubtractōnē tūc total̓r habilitas p̄t auferri. ablato eo qd̓ habilitatē cauſabat. qn̄ ꝟo habilitas diminuit̉ ꝑ appōem ꝯͣrij. tūc ꝯſiderādū ē vtꝝ appō cōtrarij exerces poſſit corruꝑe ſubiectū aūt nō. ſi em̄ p̄tcorruꝑe ſubiectū tūc p̄t total̓r habilitas tolli. ſicꝭ tm̄p̄t augeri calor in aqͣ ꝙ corrūpit̉ aqͣ. ⁊ ſic total̓r tollitur habilitas q̄ ſpem aq̄ ꝯſeq̄bat̉ Si āt ꝑ appōemꝯͣrij qͣꝫtūcūqꝫ multiplicet̉ n̄ poſſit ſubiectu corrūpi.ſꝑ qͥdē minuet̉ habilitas ꝯͣrio ſibi oppoſito ereſcete
Ad ip
Ad 16
Idē pͥª ꝝq. 8ꝫ. ar. ij