MateriaOctaua

tribꝰ p̄dictis differt. a re qͥdē intellecta qꝛ res intellecta eſt interdū extra intellectū. ꝯceptio at intellectusnō eſt niſi in intellectu. ⁊ iterū ꝯceptio intellectꝰ ordinat̉ ad rē intellectā ſicut ad fine. ꝓpter hoc em̄ intellectus ꝯceptōem rei in ſe format. vt rē intellectā cognoſcat. Differt aūt a ſpecie intelligibili. nā ſpēs intelligibilis qua fit intellectꝰ in actu ꝯſiderat̉ vt pͥncipium actōis intellectus. cū om̄e agēs agat ẜm ꝙ eſt inactu. Intellectꝰ aūt fit in actu ꝑ aliqua forma quaꝫoꝑtꝫ eſſe actōis pͥncipiū. Differt aūt ab actōe intellectus. qꝛ p̄dicta ꝯceptio ꝯſiderat̉ vt terminꝰ actōis. ⁊qͣſi quoddā ꝑ ip̄aꝫ ꝯſtitutū. intellectus em̄ ſua actiōeformat rei definitōem. vel etiā ꝓpōnem affirmatiuāſeu negatiuā. Hec aūt ꝯceptio intellectꝰ in nobis ꝓprie ꝟbū d̓r. hoc em̄ eſt qd̓ v̓bo exteriori ẜcat̉. vox em̄exterior neqꝫ ẜcat ip̄m intellectū. neqꝫ ſpem intelligibilē. neqꝫ actū intellectus. ſed intellectꝰ ꝯceptōem. qͣmediāte refert̉ ad rem. hmōi gͦ ꝯceptio ſiue v̓bū qͣ intellectus noſter intelligit rem aliā a ſe ab alio exorit̉et aliud rep̄ſentat. orit̓ qͥdē ab intellectu ꝑ ſuū actuꝫ.eſt vero ſil̓itudo rei intellecte. Cū ꝟo intellectꝰ ſeip̄ꝫintelligit ꝟbū p̄dictū ſiue ꝯceptio eiuſdē eſt ꝓpagoet ſil̓itudo ſcꝫ intellectꝰ ſeip̄m intelligentis. et hͦ ideoSꝯtingit. qꝛ effectus ſil̓at̉ cauſe ẜm ſua formaꝫ. formaaūt intellectus eſt res intellecta. ⁊ ideo v̓bū qd̓ orit̉ab intellectu eſt ſil̓itudo rei intellecte. ſiue ſit idē qd̓intellectus ſiue aliud. hmōi aūt ꝟbū noſtri intellectꝰeſt qͥdē extrinſecū ab eſſe ipſius intellectꝰ. non em̄ eſtde eſſentia eius. ſed eſt qͣſi paſſio ipſius. non tn̄ eſt extrinſecū ab ipſo intelligere intellectus. cū ip̄m intelligere ꝯpleri nō poſſit ſine ꝟbo p̄dicto. Si gͦ aliqͥs intellectus ſit cuius intelligere ſit ſuū eſſe. oportebit ꝙillud v̓bū nō ſit extrinſecū ab eſſe ipſius intellectꝰ. ſicut nec ab intelligere. hmōi aūt eſt intellectꝰ diuinꝰ.in deo aūt idem eſt eſſe ⁊ intelligere. oportet gͦ ꝙ eiusverbū nō ſit extra eſſentiā eiꝰ. ſed ei coeſſentiale. Sicergo in deo p̄t inueniri origo alicuiꝰ ex aliqͦ. ſcꝫ ꝟbiet ꝓferētis verbū vnitate eēntie ſeruata. vbicūqꝫ em̄eſt origo alicuiꝰ ab aliquo ibi oꝑtꝫ ponere realē relationē vel tm̄ ex ꝑte eius qd̓ orit̉ qn̄ nō accipit eādemnaturā quā hꝫ ſuū pͥncipiū. ſicut pꝫ in exortu creature a deo. vel ex ꝑte vtriuſqꝫ qn̄ ſcꝫ oriens attingit adnaturā ſui pͥncipij. ſicut pꝫ in hominū generatōe vbirelatio realis eſt et in patre ⁊ in filio. verbū aūt in diuinis eſt coeſſentiale ſuo pͥncipio. vt oſtēſum ē. Relinquit̉ gͦ ꝙ in diuinis ſit realis relatio ⁊ ex ꝑte ꝟbiet ex ꝑte ꝓferētis verbū.¶ Ad primū gͦ dd̓m ꝙ in diuinis ꝑſonis re qͥdeꝫī eſſentiali eſt vnitas. diſtinctio ꝟo rōne .i. relatōne q̄nō differt ab eſſentia re. ſed ſola rōne. vt infra patebit. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ relatio q̄ eſt in diuinis perſonis2 hꝫ qͥdē ſil̓itudinē cū relatōe īdentitatis ſi vnitas eēntie ꝯſideret̉. ſed nō ſi ꝯſideret̉ origo vnius ab alio ineadē natura. ex hoc em̄ relatōes p̄dictas oꝫ eē reales

¶ Ad. iij. dd̓m. ꝙ ſicut deus nō mutat̉ in ꝓductione Zſue creature. ita nō mutat̉ in ꝓductiōe ſui ꝟbi. ſed tn̄creatura nō attingit ad eēntia ⁊ naturaꝫ diuinā. vn̄eſſentia diuina nō cōicat̉ creature. ⁊ ꝓpter hoc relatio dei ad creaturā nō fit ꝓpter aliqͥd qd̓ ſit in deo. ſꝫſolū ẜm id qd̓ fit ex ꝑte creature. ſed ꝟbuꝫ ꝓducit̉ vtcoeſſentiale ip̄i deo. ⁊ ideo ẜm id qd̓ in deo eſt refert̉deus ad ſuū v̓bū. et nō ſolū ẜm id qd̓ ex ꝑte verbi eſtTūc em̄ eſt relatio real̓ ex ꝑte vniꝰ ⁊ nō ex ꝑte alteriqn̄ relatio ꝯſeqͥtur ꝑ id qd̓ eſt ex vno. ⁊ non ꝑ id qd̓eſt ex alio. ſicut pꝫ inſcibili ⁊ ſcīa. hmōi em̄ relatiōescauſant̉ ꝑ actū ſciētis ⁊ non ꝑ aliud qd̓ eſt in ſcibili¶ Ad. iiij. dd̓m. ꝙ relatio hꝫ eſſe debiliſſimū ẜm ꝙ eſtin creaturis. qd̓ eſt eius tm̄. ſic autē nō eſt in deo. nonem̄ hꝫ aliud eſſe qͣꝫ eē ſub̓e. vt infra patebit. vn̄ rō noſequit̉. ¶ Ad. v. dd̓m. ꝙ rō illa ꝓcedit de relatōe realiq̄ hꝫ aliud eſſe ab eſſe ſub̓e cui ineſt. ſic aut non eſt inꝓpoſito. vt infra patebit. ¶ Ad. vi. dd̓m. ꝙ cū ꝑſonediuine relatōibꝰ diſtinguatur. nō alio diſtinguūturqͣꝫ ſeipſis. qꝛ relatōnes ſunt ipſe ꝑſone ſubſiſtētes. vtinfra patebit ¶ Ad. vij. dd̓m. ꝙ attributa eſſentialiaque ſunt ꝓprietates eēntie ſunt in deo real̓r. ⁊ nō ẜmrōnem. bonitas em̄ dei eſt res q̄dā. ⁊ ſil̓iter eiꝰ ſapientia. ⁊ ita de alijs. licꝫ ab eſſentia nō differāt niſi rōne.ſic etiā eſt de relatōibꝰ. vt infra patebit. ¶ Ad. viij. dicendū. ꝙ ſub̓a dei eſſet imꝑfecta ſi aliqͥd ei ineſſet qd̓nō eſſet ipſa. relatio aūt in deo eſt ſub̓a eius. vt infrapatebit. vn̄ rō nō ſequit̉. ¶ Ad. ix. dd̓m. ꝙ mobile etaccūs reducūtur ad aliqͥd pͥus. ſicut imꝑfectū ad ꝑfectū. nā accn̄s imꝑfectu eſt. ⁊ ſil̓iter motus eſt imꝑfecti actus. ſed hoc qd̓ d̓r ad aliud qn̄qꝫ ꝯſeqͥtur ꝑfectionē rei. ſicut pꝫ in intellectu. nā ꝯſeqͥtur eius oꝑationē que eſt eius ꝑfectio. et ideo ꝑfectio diuina nō ꝓhibet relatōem in deo ponere. ſicut ꝓhibet ibi poneremotū ⁊ accn̄s ¶ Ad. x. dd̓m. qd̓ neceſſe ē ꝑ ſe nō refertur ad aliqͥd qd̓ ſit extraneū ab ipſo. nihil tn̄ ꝓhibetqͥn referat̉ ad aliqͥd intra ipſum. vn̄ ⁊ cū nō dicat̉ eēneceſſe ꝑ aliud. d̓r eſſe ncc̄e ꝑ ſeip̄m ¶ Ad. xi. dd̓m. ꝙrelatio realis in deo ꝯſeqͥtur actōem intellectꝰ. nō qͥdem ita ꝙ relatio realis intelligat̉ intelligētis ad intellectū. ſed ad v̓bū. qꝛ intellectuꝫ nō orit ab intelligente. ſed v̓bum. ¶ Ad. xij. dd̓m. ꝙ licꝫ rō naturalispoſſit ꝑuenire ad oſtendendū ꝙ deus ſit intelligentiamodū tn̄ intelligendi nō p̄t inuenire ſufficiēter. ſicutem̄ de deo ſcire poſſumꝰ ꝙ eſt. ſed nō quid eſt. ita ꝙ dedeo ſcire poſſumꝰ ꝙ intelligit. ſed nō quo intelligit.habere aūt ꝯceptōeꝫ ꝟbi ī intelligēdo ꝑtinet ad modū intelligendi. vn̄ rō hec ſufficiēter ꝓbare nō p̄t. ſꝫex eo qd̓ eſt in nobis aliqͣliter ꝑ ſil̓e ꝯiecturare. ¶ Adxiij. dd̓m. ꝙ in alijs oppoſitōibꝰ ſemꝑ alterum eſt vtimꝑfectū vel nō ens. vel habens aliqͥd de nō ente. negatio em̄ eſt nō ens. ⁊ pͥuatio eſt q̄dā negatio. ⁊ duorū ꝯtrarioꝝ alteꝝ ſemꝑ hꝫ aliquid pͥuatiōis. vn̄ alieoppoſitōes in deo eſſe nō poſſunt. ſicut oppoſitio re-

Ad 2

Ad i2

Ad ii

Ad io

Ad 8