Druckschrift 
Quaestiones disputate de potentia dei, de malo, de unione verbi, de spiritualibus creaturis, de anima, de virtutibus
Entstehung
Seite
XLVIIIv
Einzelbild herunterladen
 

MateriaQuinta

12 deſināt. Pͣ. Scd̓m ph̓m in. x. metaphy. corruptibile ⁊ incorruptibile nō ſunt vnius generis. ⁊ eadē rōne mutabile ⁊ immutabile. ſi ergo aliqͥd de mutabilitate in īmutabilitatē mutet̉. videt̉ ꝙ in genere ſue nature nō remaneat. elemēta aut mutabūtur de mutabilitate in īmutabilitatem. vt patꝫ ꝑ glo. q̄ ſuꝑ illudMath̓. v. Donec tranſeat celum ⁊ terra ⁊c̄. dicit. donec tranſeat a mutabilitate ad immutabilitatē. ergoiꝫ iſta natura elementoꝝ nō remanebit. Pͣ. Hec diſpoſitio quaꝫ modo habent elementa eſt naturalis. ſiergo iſta remota aliam accipient illa erit eis innaturalis. ſed qd̓ eſt innaturale ⁊ violentū nō p̄t eſſe ꝑpetuū. vt pꝫ ꝑ ph̓m in libro celi ⁊ mū. ergo illa diſpoſitio nō poſſet in ꝑpetuū remanere in elementis. ſed iterum ad hanc diſpoſitōem reuerterent̉ qd̓ videt̉ eſſeincōueniens. ergo ipſa elemēta ẜm ſubſtantiā ceſſabūt. nō aūt eoꝝ diſpofitio ſubſtantia manente PͣIllud ſoluꝫ p̄t eſſe incorruptibile ⁊ ingenerabile qd̓totā materiā ſuā ſub forma hꝫ ad quā eſt in potētia.ſicut patꝫ de corporibꝰ celeſtibꝰ. hoc aūt elemētis nōꝯpetit. qꝛ materia que eſt ſub forma vnius elementieſt in potentia ad formā alterius. gͦ elemēta non poſſunt eſſe incorruptibilia. ⁊ ita nō poſſunt imꝑpetuūmanere. Gͣ. Illud qd̓ non habet virtutē vt ſit ſemꝑnō poteſt imꝑpetuū manere. ſed elementa cū ſint corruptibilia nō habent virtutē vt ſint ſemꝑ. ergo nonpoſſunt imꝑpetuū manere motu celi ceſſante Sꝫdicebat ꝙ elemēta ſunt incorruptibilia ẜm totuꝫ. licet ſint corruptibilia ẜm partē. Sed ꝯtra. hoc cōpetit elemētis ꝑ motum celi inqͣꝫtum vna pars elementi corrūpitur ⁊ alia generat. ſic em̄ ip̄ius elemētitotalitas ꝯſeruatur. motu ergo celi ceſſante nō poterit aſſignari cauſa incorruptionis in toto elemēto.7 Pͣ. Ph̓us dicit in octauo phyſicoꝝ ꝙ motus celieſt vt vita q̄dā ens natura eriſtentibꝰ oībꝰ. Et Rabꝫmoyſes dicit ꝙ motus celi in vniuerſo eſt ſicut motus cordis in animalia quo dependet vita totius aīalis. ceſſante aūt motu cordis om̄es ꝑtes aīalis diſſoluūtur. gͦ ceſſante motu celi omēs ꝑtes vniuerſi peribunt. ⁊ ita elemēta nō remanebūt. Pͣ. Eſſe cuiuſlibet rei eſt a ſua forma. ſed motus celi eſt cā formaruꝫin iſtis inferioribꝰ. qd̓ patꝫ ex hoc ꝙ nihil in inferioribus agit ad ſpēm niſi ex virtute motꝰ celi. vt ph̓i dicut. gͦ ceſſante motu celi elementa eſſe deſinēt formiseoꝝ deſtructis. Pͣ. Apud preſentiam ſolis elemētaſuperiora vincūt ſemꝑ inferiora. ſicut accidit in eſtate ꝓpter caloris fortificatōem. ſed apud ſolis abſentiaꝫ ecōuerſo. motū aūt celi ceſſante ſol ſemꝑ ex vnaꝑte p̄ſens erit. ⁊ ex alia parte abſens. gͦ ex vna ꝑte totaliter deſtruētur elemēta frigida ⁊ ex alia elemēta calida. ⁊ ſic elemēta non remanebūt motu celi ceſſante Sed ꝯtra eſt qd̓ ad Ro. viij. ſuꝑ illud. Uanitati em̄ creatura ⁊c̄. dicit glo. Ambro. omīa elementacū labore explēt officia ſua. vn̄ quieſcēt nobis aſſum

ptis. quieſcere em̄ nō eſt niſi exiſtentis. gͦ elementa infine mūdi remanebūt. Pͣ. Elemēta facta ſunt addiuinā bonitatē manifeſtādaꝫ. ſed tūc maxime oportebit diuinā bonitatē manifeſtari qn̄ res vltimā conſummatōem accipiēt. ergo in fine mūdi elemēta remanebunt. Rn̄deo dd̓m. ꝙ apud om̄es ꝯmuniter d̓r ꝙ elementa quodāmodo manebūt ⁊ quodāmodo tranſibūt. Sed in mō manēdi ⁊ trāſendi eſt diuerſa opinio Quidā em̄ dixerūt ꝙ om̄ia elemēta manebūtqͣꝫtum ad materiā. ſed q̄dam nobiliorem formā accipient ſcꝫ aqua ⁊ ignis. qͥ accipient formaꝫ celi. vt ſictria elementa poſſint dici celum. aer ſcꝫ qui ex ſua natura habet vt celū quādoqꝫ in ſcripturis dicat̉. ⁊ aqͣet ignis. que forma celi aſſument vt ſic intelligat̉ verificari qd̓ dicit̉ Apoc̄. xxi. Uidi celum nouū ⁊ terrānouā ſub celi nomīe tribꝰ ꝯprehenſis. ſcꝫ igne aere ⁊aqua. Sed iſta poſitio eſt impoſſibilis. elementaem̄ nō ſunt in potentia ad forma celi. eo ꝙ forma celi ꝯtrariū nō habeat. ⁊ ſub forma celi ſit tota materiaque eſt in potentia ad ipſam. ſic em̄ celum eſſet generabile ⁊ corruptibile. qd̓ ph̓us oſtendit eſſe falſumin pͥmo celi ⁊ mū. Rō aūt qua hoc aſſeritur friuolaeſt. qꝛ in ſcriptura. ſicut Baſilius in exameron d̓t. ꝑextremā media intelligūtur. vt pꝫ gene. pͥmo. cū dicitur. In pͥncipio creauit deus celum ⁊ terrā. nam percreatōem celi ⁊ terre etiam elemēta media intelligunt̉quādoqꝫ ⁊ ſub certo noīe omia inferiora ꝯprehenduntur. vt patꝫ in pſalmo. Laudate dn̄m de terra. ⁊poſtea ſubditur ignis grādo. Unde nihil ꝓhibet dicere ꝙ ꝑ innouatōem celi ⁊ terre ſcriptura innouationem etiā medioꝝ elemētorum intellexit. vel ꝙ ſubnomine terre omīa elemēta cōprehendit. Et ideoalij dicūt ꝙ om̄ia elemēta manebūt ẜm ſubſtantiaꝫnō ſolum qͣꝫtum ad materiā. ſed etiaꝫ qͣꝫtum ad formas ſubſtātiales. Sicut em̄ ẜm opinionē Auicen̄.remanēt forme ſubſtātiales elementoꝝ in mixto. qͣlitatibꝰ actiuis ⁊ paſſiuis nō remanentibꝰ in ſuis excellētijs ſꝫ ad mediū redactis. ita poſſibile erit ꝙ invltimo ſtatu mūdi abſqꝫ p̄dictis qualitatibꝰ remaneant elementa. Cui videtur ꝯſonare qd̓ Augꝰ. d̓t. xx.de ciui. dei. Illa ꝯflagratōe mūdana elemētoꝝ corruptibiliū qͣlitates q̄ corꝑibꝰ nr̄is corruptibilibꝰ ꝯgruebāt ardendo penitus interibūt. atqꝫ ipſa ſubſtātiaeas qualitates habebit. que corporibꝰ immortalibusmirabili mutatione ꝯuenient Sed hoc nō videtur rōnabiliter dictum. primo ꝗdem qꝛ cū qualitates actiue ⁊ paſſiue ſint per ſe elementoꝝ accidentiaoportet ꝙ a pͥncipijs eſſentialibꝰ cauſentur. Un̄ nonpoteſt eſſe ꝙ pͥncipijs eſſentialibus manentibꝰ in elementis ꝙ p̄dicte qualitates deficiant niſi ꝑ violentiam. qd̓ nō poteſt eſſe diuturnum. et ideo nec opinioAuicen. videtur eſſe ꝓbabilis ꝙ forme elementoruꝫactu maneant in mixto ſed ſolum virtute. nec ph̓s

Contra

Re phal

Opio

Re ꝓbaſ

Opīo pͥ