Druckschrift 
Quaestiones disputate de potentia dei, de malo, de unione verbi, de spiritualibus creaturis, de anima, de virtutibus
Entstehung
Seite
XLIXr
Einzelbild herunterladen
 

De cōſeruatōe reꝝ a deoFolium xlix.

dicit ꝙ oporteret ꝙ diuerſoꝝ elementoꝝ forme in diuerſis partibꝰ materie ꝯſeruarent̉. quod nō eſſet niſieſſent etiā ſitu diſtincte. ⁊ ſic non eſſet vera cōmixtioſed ſolum ẜm ſenſum. ⁊ tamē in mixto impediūturqualitates vnius elementi ꝑ qualitates alterius. qd̓nō p̄t dici in mūdi ꝯſummatōe. vbi om̄ino ceſſabitviolentia. Secūdo aūt qꝛ cum qualitates actiue etpaſſiue ſint de integritate nature elementoꝝ. ſeq̄ret̉ꝙ elemēta imꝑfecta remanerēt. Unde autoritas Auguſtini inducta nō loquit̉ de qualitatibus actiuis ⁊paſſiuis. ſed de diſpoſitōibꝰ eoꝝ que generātur ⁊ corrumputur ⁊ alterant̉ Et ideo videtur dd̓m. ꝙ elementa in ſua ſubſtantia remanebūt ⁊ etiam in ſuisqualitatibꝰ naturalibꝰ. ſed mutue generatiōes ⁊ corruptiones ⁊ alteratōnes ceſſabunt. per huiuſmodiem̄ elementa ordinātur ad ꝯpletōem numeri electorum. ſicut ⁊ celum ꝑ motū ſuū. ſed ſubſtātie elementorū manebūt ſicut ⁊ ſubſtātia celi. Cuꝫ em̄ vniuerſum imꝑpetuū remaneat. vt ſupra oſtēſum eſt. oꝑtꝫꝙ ea que ſunt de ꝑfectōe vniuerſi pͥmo ⁊ ꝑ ſe remaneant. hoc aūt ꝯpetit elemētis cū ſint eēntiales partesvniuerſi ipſius. vt ph̓us probat in. ij. celi ⁊ mū. Siem̄ eſt corpus circulare oꝑtꝫ eſſe centrū ipſius qd̓ eſtterra. poſita aut terra que eſt ſimpl̓r grauis. vtpotein medio ꝯſtituta. oportꝫ ponere ꝯtrariū eius. ſcilicꝫignem qui ſit ſimpl̓r leuis. qꝛ ſi vnū ꝯtrarioꝝ eſt innatura. ⁊ reliquū. ſuppoſitis aūt extremis neceſſe eſtponi ⁊ media. Un̄ oportꝫ ponere aerem ⁊ aquā queſunt ad ignem quidē leuia. ad terrā aūt grauia. quorum vnū eſt ꝓpinquius igni. aliud ꝓpinquius terre. Unde ex ipſo ſitu vniuerſi patꝫ ꝙ elementa ſunteſſentiales partes vniuerſi. qd̓ patꝫ eſſe manifeſtū ordine cauſarū ⁊ effectuū ꝯſiderato. nam ſicut celū eſtvniuerſale actiuū eoꝝ que generantur. ita elementaſunt eorūdem vniuerſalis materia. Un̄ ad ꝑfectōeꝫvniuerſi requiritur ꝙ elementa ẜm ſuam ſubſtātiaꝫmaneant. ⁊ ad hoc etiā habent ex ſui natura aptitudinem. Corruptio aūt aliter accidit in corporibꝰ mixtis ⁊ elementis. in corporibus em̄ mixtis eſt corruptionis actiuū pͥncipiū. ꝓpter hoc ꝙ ſunt ex ꝯtrarijs cōpoſita. In elementis vero que ꝯtrariū exterius habent. ipſa aūt nō ſunt ex ꝯtrarijs cōpoſita. noneſt pͥncipiū corruptōnis actiuū ſed paſſiuū tm̄ inq̄tum habent materiam cui ineſt aptitudo ad aliā formaꝫ qua pͥuatur. ⁊ ab hoc pͥncipio generatio ⁊ corruptio in elementis ſunt motus vel mutatōes naturales. ⁊ nō ꝓpter pͥncipiū actiuū. vt d̓t cōmenta. inſcd̓o phyſi. Sicut gͦ qꝛ corpus celeſte pͥncipium ſuimotus actiuū habet extra. poteſt eſſe ꝙ eius motusceſſet ipſo manente abſqꝫ violentia. vt ſupra dictuꝫeſt. ita p̄t eſſe vt corruptio el̓oꝝ ceſſet eoꝝ ſubſtātijsmanētibꝰ exteriori corruptōe ceſſante qd̓ oꝫ reducereī motū celi. ſic̄ ī pͥmū gn̓atōis ⁊ corruptōis pͥncipiū Ad pͥmuꝫ ergo dd̓m ꝙ illa elementoꝝ ſolutio

nō eſt referenda ad deſtructōem ſubſtātie elemētorūſed ad elementoꝝ purgatiōem. que erit ꝑ ignem quifaciē iudicis p̄cedet. poſt illā aūt purgatiōem remanebūt elemēta ẜm ſub̓am ⁊ naturales qualitates. vtdictū eſt. Un̄ ſecūdū ⁊ terciū ꝯcedimus Ad qͣrtuꝫdd̓m. ꝙ in mūdi pͥncipio inſtituta eſt natura corporū ẜm ꝙ ordinat ad generatōem ⁊ corruptōeꝫ. ꝑ quānumerus electoꝝ complet̉. In mūdi aūt ꝯſummatione remanebit ſub̓a elemētoꝝ ẜm ꝙ eſt ad ꝑfectōeꝫvniuerſi. vn̄ nō optꝫ om̄ia ineſſe elemētis in illo finali ſtatu que oportuit habere in mūdi pͥncipio. Adquintū dd̓m. ꝙ glo. Bede nō eſt intelligēda ꝙ hocmo duo elemēta ẜm ſub̓am deſtruātur. ſed ẜm ſtatumutatōis que p̄cipue in duobꝰ elemētis apparet. ſcꝫin aere ⁊ aqua. de quibꝰ quidā p̄dictā gloſam intelligūt. qͣꝫuis ẜm alios intelligat̉ de igne ⁊ aqua in quibus vigent qualitates actiue Ad. vi. dd̓m. ꝙ actioetiā magis dependet ab agente qͣꝫ a patiente. ex hocipſo ꝙ agens eſt honorabilius patiēte. vn̄ deſtructiomutatōis in elemētis ⁊ mutue actōnis ꝯuenientiusexpͥmitur ꝑ ſubtractōem actiuoꝝ qͣꝫ ꝑ ſubtractiōempaſſiuoꝝ. Ad ſeptimū dd̓m. ꝙ ſi ꝯſideret̉ actio etpaſſio in elementis ẜm pͥncipia ſub̓alia. ſic veruꝫ eſtqd̓ Augꝰ. d̓t. ꝙ ad patiendū humor ⁊ humus aptitudinem p̄bent. ad agendū ignis ⁊ aer. qꝛ ignis ⁊ aerhabent plus de forma que eſt actōis pͥncipiū. de materia vero terra ⁊ aqua que eſt pͥncipiū patiēdi. Sivero ꝯſideret̉ ẜm qualitates actiuas ⁊ paſſiuas queſunt īmediata pͥncipia actōis ⁊ paſſionis. ſic ignis ⁊aqua ſunt magis actiua. aer ⁊ terra magis paſſiua. Octauū ꝯcedimus Ad. ix. dd̓m. ꝙ elemēta qͣꝫtūad ſui mutatōem facta ſunt ꝓpter hominē in beatitudinē tendentē. ſed qͣꝫtum ad ſuā ſub̓am ſunt factaet ꝓpter ꝑfectōnem vniuerſi. ⁊ ꝓpter ſub̓am ipſiushoīs qͥ ex elemētis ꝯſtituit̉. Ad. x. dd̓m. ꝙ in mundi ꝯſummatōne nō ceſſabūt om̄ia mixta. qꝛ corporahumana remanebūt. vnde decens eſt ſi ꝑtes eoruꝫ remanent in corpore hoīs qui eſt minor mūdus. ꝙ ip̄atota remaneant in mundo maiore. Ad. xi. dd̓m. ꝙforma quā elemēta deponent eſt ip̄a mutabilitas. nōforma que ſit pͥnctpiū eſſendi. Ad. xij. dd̓m. ꝙ mutabilis diſpoſitio tolletur ab elementis. qꝛ mutatioin eis nō erit. non ꝙ naturam mutabilem amittant. Ad. xiij. dd̓m. ꝙ diſpoſitio iſtoruꝫ elementoꝝ ẜmquā generant̉ ⁊ corrūpūtur ⁊ mutātur eſt eis naturalis motu celi manente. nō autē poſtqͣꝫ motus celiceſſauerit. Ad. xiiij dd̓m. ꝙ rō illa ꝓbat ꝙ in elementis eſt pͥncipiū corruptōis materiale. nō aūt actiuū. vn̄ nō ſequit̉ mutatio motu celi ſubtracto qͥ eſtpͥncipiū mutatōis. Ad. xv. dd̓m. ꝙ elemētuꝫ ſicutnō hꝫ virtutē vt ſit ſemꝑ ꝓpter hoc ꝙ p̄t ab exteriori corrumpi. ita nō habꝫ virtute vt qn̄qꝫ deficiat niſimaterialem. vt dictū eſt. Ad. xvi. dd̓m. ꝙ elemētaſunt incorruptibilia ẜm totum partibꝰ generat

i ij.

Opīo 3ªet vera

Ad ī

Ad iſ

Ad 13

Ad 12

Ad ii

Ad io

Ad 8Ad ꝯ

Ad 16

Ad 7

Ad 6

Ad 14

Ad 5

Ad 2Ad 3.Ad 4