MateriaQuinta
5 ¶ Pͣ. Signū ordinat̉ ad aliqͥd ꝯgnoſcēdū. in euangelijs aūt ponūtur aliqͣ ſigna aduētus dn̄i qͥ erit infine mūdi. vt ptꝫ Math̓. xxiiij. ⁊ Lu. xxi. Et ſil̓r abapl̓is. vt pꝫ pͥma ad Thimo. iiij. ⁊ ſcd̓a ad Thimo.tertio. ⁊ ſcd̓a ad Theſ. ij. gͦ videt̉ ꝙ poſſit ſciri tēpusaduētus dn̄i ⁊ finis mūdi. ¶ Pͣ. Nullus iuſte rephēditur vel punit̉ ꝓ eo qd̓ nō eſt in ſua poteſtate. ſꝫ aliqui reprehēdūtur in ſcriptura ⁊ puniunt̉ eo ꝙ tēpora nō ꝯgnoſcūt. Un̄ dn̄s Math̓. xvi. ad phariſeosFaciem celi dijudicare noſtis. ſigna āt tēpoꝝ nō poteſtis ſcire. ⁊ Luce. xix. Nō relinquēt in te lapidē ſuꝑ lapidē. eo ꝙ nō cogno. tēpus viſi tue. ⁊ Hiere. viijMiluus in celo ꝯgnouit tꝑs ſuū. turtur ⁊ hirūdoet ciconia cuſtodierūt tp̄s aduētus ſui. populus aūtmeus nō cogno. iudiciū dn̄i. gͦ poſſibile ē ſciri diemiudicij vel tps finis mundi. ¶ Pͣ. In ſcd̓o aduentuchriſtus magis manifeſte veniet qͣꝫ in primo. tūc em̄videbit eum omnis oculus ⁊ qui eum pupugerūt.vt habet̉ Apocal̓. pͥmo. ſed pͥmus aduētus p̄nunciatus fuit in ſcriptura. futurus etiā qͣꝫtū ad determinatū tp̄s. vt pꝫ Dan̄. ix. gͦ videt̉ ꝙ ⁊ ſcd̓s aduētus debuerit in ſcripturis p̄nūciari qͣꝫtū ad certum tp̄s. ¶ Pͣ4Hō d̓r minor mūdus. qꝛ in ſe maioris mūdi ſil̓itudinē gerit. ſꝫ finis vite humane p̄t p̄ſciri determinate8 ergo ⁊ finis mūdi p̄t p̄ſciri. ¶ Pͣ. Magnū ⁊ paruūdiuturnū ⁊ breue dicūtur relatiue de vno ꝑ ꝯꝑationē ad aliud. ſed tp̄s illud qd̓ ē ab aduētu xp̄i vſqꝫ adfinē mūdi d̓r eē breue. vt pꝫ pͥma Corin. vij Tēpusbreue ē. ⁊ eiuſdē. x. Nos ſumus in qͦs fines ſeculorūdeuenerūt. ⁊ pͥma Ioā. ij. Nouiſſima hora eſt. gͦ hocd̓r ꝑ cōparationē ad tp̄s p̄cedēs. gͦ ſaltē hoc videturſciri poſſe ꝙ multo breuius ē tp̄s ab aduētu xp̄i vſqꝫad finē mūdi qͣꝫ a pͥncipio mūdi vſqꝫ ad xp̄m ¶ EAugꝰ. d̓t in libro de ciui. dei. ꝙ ignis ille qͥ exuret faciem terre in fine mūdi erit ex ꝯflagratione omniuꝫigniū mūdanoꝝ. ſed p̄t ſciri a ꝯſiderantibꝰ motū celi vſqꝫ ad qͣꝫtū tꝑs ipſa corꝑa celeſtia q̄ ſunt nata generare calorē in iſtis inferioribꝰ erūt in ſitu efficaciſſimo ad hoc īplendū. vt ſic ꝑ concurſuꝫ actionis celeſtiū corpoꝝ ⁊ inferioꝝ igniū vl̓is illa ꝯflagratio fiat. ergo poteſt ſciri quando erit finis mundi¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ d̓r Math̓. xxiiij. De die illa ⁊hora nemo ſcit neqꝫ angeli celoꝝ. ¶ Pͣ. Si aliqͥd deberet aliqͥbꝰ hoībꝰ reuelari p̄cipue reuelatū fuiſſet q̄rentibꝰ apl̓is qͥ doctores totius mūdi inſtituebātureis aūt de finali aduētu dn̄i q̄rentibꝰ rn̄ſum ē Actu.pͥmo. Nō eſt veſtrū noſſe tꝑa ⁊ momēta q̄ pater poſuit in ſua poteſtate. gͦ multo minus ē alijs reuelatū¶ Pͣ. Credere veritati ⁊ reuelationi accepte ī ſcriptura nō ꝓhibemur. ſꝫ apl̓s ſcd̓a ad Theſ. ij. ꝓhibet credere quocūqꝫ mō annūciantibꝰ qͣſi inſtet dies dn̄i. gͦilli qui nitutur tp̄s diei dn̄i denuciare ſunt tanqͣꝫ ſeductores cauēdi. Nā ⁊ ibidem ſubdit̉ ¶ Ne qͥs vosſeducat vllo mō. ¶ Pͣ. Augꝰ. d̓t in epl̓a ad Eſichiuꝫ.
Quero vtꝝ ſic ſaltim poſſit definiri tp̄s aduētꝰ eiꝰ vteum aduentuꝝ eſſe dicamus. intra iſtos verbi gratia. vel centū annos vel qͦtlibet ſeu maioris numeriſeu minoris ānoꝝ. hoc aut om̄ino ignorātes ſumusergo nō p̄t ſciri qͦcūqꝫ nūero ānoꝝ dato. vel decē milium vel. xx. milium. vel duoꝝ vel triū. vtꝝ infra illud tempus finis mundi futurus ſit.¶ Reſpōdeo dd̓m. ꝙ tꝑs determinatū finis mundi om̄ino neſcit̉ niſi a ſolo deo ⁊ ab hoīe xp̄o. Cuiꝰratio ē. qꝛ duplex eſt modus qͦ poſſumꝰ preſcire futura. ſcꝫ ꝑ cognitionē naturale. ⁊ ꝑ reuelationeꝫ. naturali qͥdem ꝯgnitione aliqͣ futura pnoſcimꝰ ꝑ cauſas qͣs p̄ſentes videmus ex qͥbꝰ futuros expectamꝰ eſfectus. vl̓ ꝑ certitudinē ſcīe ſi ſint cāe ad qͣs de neceſſitate ſeqͥtur effectus. vel ꝑ ꝯiecturā ſi ſint cauſe ad qͣsſeqͥtur effectus vt in pluribꝰ. ſicut aſtrologus p̄ſciteclypſim futurā. ⁊ medicus mortē futurā. hoc auteꝫmo nō p̄t p̄cognoſci tꝑs determīate finis mundi. qꝛcauſa motus celi ⁊ ceſſatōnis eius non eſt alia qͣꝫ diuina volūtas vt pͥus oſtēſum ē. quā qͥdē cauſam naturaliter ꝯgnoſcere nō poſſumus. Alia vero qͦꝝ cā ēmotus celi vel q̄cūqꝫ alia cā ſenſibilis poſſunt naturali p̄cognitōne p̄cognoſci. ſicut ꝑticularis deſtructōalicuius ꝑtis terre q̄ prius fuit habitabilis ⁊ poſteafit inhabitabilis. Per reuelatōnē ꝟo licꝫ ſciri poſſitſi deus vellet reuelare. nō tn̄ cōgruū eſſet ꝙ reuelaret̉niſi homini xp̄o. Et hoc ꝓpter tres rōnes. Primo qͥdem qꝛ finis mūdi nō erit niſi ꝯpleto numero electoruꝫ. cuius ꝯpletio ē qͣſi q̄dā executio totius diuine p̄deſtinationis. vn̄ non ꝯpetit reuelationē fieri de finemūdi niſi ei cui fit reuelatio de tota p̄deſtinatōne diuina .ſ. hōi xp̄o. ꝑ quā tota diuina predeſtinatio humani generis quodāmō adīplet̉. Unde d̓r Ioh̓. v.Pater diligit filiū ⁊ oīa demōſtrat ei q̄ ipſe facitScd̓o. qꝛ ꝑ hoc ꝙ ignorat̉ qͣꝫdiu iſte ſtatꝰ mundidurare debeat. vtꝝ ad modicū vel ad magnū tp̄s habētur res huius mūdi qͣſi ſtatim trāſiture. Un̄ d̓r pͥma ad Corin. vij. Qui vtunt̉ hͦ mūdo ſint tanqͣꝫ nōvtātur. p̄terit em̄ figura huius mūdi. ¶ Tertio vthomīes ſemꝑ ſint parati ad dei iudiciū expectādumdū om̄ino determinatū tp̄s neſcit̉. Un̄ d̓r Math̓.xxiiij. Uigilate qꝛ neſcitis qͣ hora dn̄s veſter vēturꝰſit. Et ideo vt d̓t Augꝰ. in epl̓a ad Eſichiū Ille qͥ dicit ſe ignoraſſe qn̄ dn̄s ſit veturus. vtꝝ ad breue tp̄svel ad magnū. euāgelice ſnīe ꝯcordat. inter duos ātqͥ ſcire dicūt periculoſius errat qͥ d̓t in ꝓximo xp̄mventuꝝ vel finē mundi inſtare. quia hec poteſt eē occaſio vt om̄ino deſꝑaret̉ eſſe futuꝝ ſi tūc non erit qnfuturum eſſe predicitur.¶ Ad primū ergo dicendū. ꝙ ſicut d̓t Augꝰ. in li Adbro. lxxxiij. queſtionū. Ultima etas mundi ꝯꝑat̉ vl̓time etati hoīs q̄ determīato nūero annoꝝ nō definitſicut alie etates definiūtur. ſꝫ qn̄qꝫ tm̄ durat qͣꝫtumom̄es alie vel etiā amplius. vnde ⁊ iſta etas vltima
Contra
5oDu. mo.p̄ſciendi