Druckschrift 
Quaestiones disputate de potentia dei, de malo, de unione verbi, de spiritualibus creaturis, de anima, de virtutibus
Entstehung
Seite
XLVIIr
Einzelbild herunterladen
 

De cōſeruatōe reꝝ a deoFolium xlvij

rationis motus celi. ⁊ eiꝰ ſempiternitatis ē volūtasdiuina qͣꝫuis eius immobilitas nō de neceſſitate concludere poſſit ſempiternitatē motus celi vtipſi volunt. Non em̄ eſt mobilis volūtas ſi velit ꝙ diuerſaſibujnuicē ſuccedāt ẜm ꝙ exigit finis quē īmobilitervult. ⁊ ideo potius ē inqͥrenda ratō ſempiternitatismotus ex fine qͣꝫ ex īmobilitate mouētis Ad. x. dicendū. ꝙ motus celi terminabit̉ in inſtāti in quo quidem neqꝫ erit motus neqꝫ quies. ſed terminus mot̓et principiū quietis. quies aūt ſequēs non erit in tepore. nam qͥes nō mēſuratur a tꝑe primo. ſed ſecūdario vt dicitur in. iiij. phyſi. vn̄ ſi ſit quies alicuiꝰ corporis que nulli motui ſubijciat̉ non mēſurabit̉ tēpore. qͣꝫuis ſi in hoc fiat vis poſſit dici ꝙ erit poſt motum in celo īmobilitas q̄dam etſi non quies. Advndecimū dd̓m. ꝙ ſicut motus celi deficiet. ita ⁊ tp̄sdeficiet vt ꝑ autoritatē Apoca. inductā apparet Ultimū aūt nūc totius tꝑis erit qͥdē finis p̄teriti. nō ātprincipiuꝫ futuri. ꝙ em̄ nūc ſimul ſit et finis p̄teritiet principiū futuri habet inqͣꝫtū ſeqͥtur motū circularem continuū. cuius qd̓libet ſignū indiuiſibile ē pͥncipium ⁊ finis reſpectu diuerſoꝝ. Unde ſi motus ceſſet ſicut erit aliqd̓ vltimū indiuiſibile in motu. ita ⁊2 in tēpore. Ad. xij. dicendū. ꝙ motus celi vt dictuꝫeſt nō eſt naturalis ꝓpter actiuā inclinationē formalis principij in corꝑe celeſti ad talem motū. ſicut eſtin elemētis. vn̄ non ſeqͥtur ſi celū quieſcit ꝙ eius quies ſit violenta. Ad. xiij. dicēdū. ꝙ ſi motus celi nōeſſet ꝓpter aliqͥd aliud. tūc oꝑteret attēdere ꝓportonem eius ad quietē ſequentē ſi nō ſempiternus poneretur. ſed qꝛ eſt ordinatus ad aliū finem eius ꝓportōattēditur in ordine ad finē. ⁊ nō in ordine ad quietem ſequētē vt intelligamꝰ ꝙ deus ex nihilo vniuerſas creaturas in eſſe ꝓducēs pͥmā vniuerſi ꝑfectōnēque ꝯſiſtit in ꝑtibꝰ eſſentialibꝰ vniuerſi. ⁊ diuerſis ſpeciebus deus ꝑ ſeip̄m inſtituit. Ad vltimā vero perfectionē que erit ex cōſūmatione ordinis beatoꝝ ordinauit diuerſos motus ⁊ operationes creaturarum.Quoſdā qͥdem naturales ſicut motuꝫ celi ⁊ oꝑationes elemētoꝝ ꝑ quas materia preparat̉ ad ſuſceptionem aīme rationalis. quoſdā vero volūtarios. ſicutangeloꝝ miniſteria qui mittūtur ꝓpter eos qui hereditatem capiūt ſalutis. Un̄ hac cōſummatōne habita ⁊ īmutabiliter ꝑmanente q̄ ad eam ordinabantur īperpetuū ceſſabunt. Ad. xiiij. dicendū. ꝙ obiectio illa ꝓcedit de actu ſecūdo qui ē oꝑatio manensin oꝑante q̄ eſt finis operātis. ⁊ ꝑ ꝯſequens excellentior qͣꝫ forma oꝑantis. Actus aūt ſecūdus qͥ eſtactiotendens in aliqd̓ factum nō eſt finis agētis nec nobilior qͣꝫ eius forma niſi ipſa facta ſint nobiliora facientibꝰ. ſicut artificiata ſunt nobiliora artificialibꝰinſtrumētis ⁊ eoꝝ fines. Ad. xv. dicendū. ꝙ licꝫ incirculari magnitudine non ſit principiū vel finis inactu. poteſt tamē deſignari pͥncipiū vel finis in ea ꝑ

inclinationē vel termīationē motus alicuius Adxvi. dicendū. ꝙ in mūdi principio natura inſtituebatur. ⁊ ideo in his q̄ ad principiū ſpectāt non oportetnature ꝓprietate ꝑ̄termittere. in mundi autē fine nature oꝑatio cōſeqͥtur finē a deo ſibi inſtitutū. Undeoꝑtet ibi recurrere ad volūtatem dei que talem fineꝫinſtituit. Ad. xvij. dd̓m. ꝙ licet motu celi qͥeſcente ſemꝑ ſit futurus ſol ex vna ꝑte terre. non tamē exalia parte terre erūt om̄ino tenebre ⁊ obſcuritas propter claritatē que a deo elemētis tradet̉. Un̄ habeturApocal̓. xx. ꝙ ciuitas nō eget ſole ⁊ luna. nā claritasdei illumīabit eam. ſi tamē ſit amplior claritas ex illa parte terre que fuit inhabitata a ſanctis nulluꝫ inconueniēs ſeqͥtur. Ad. xviij. dicendū. ꝙ qͣꝫuis celūequaliter ſe habeat ad quēlibet ſitum ſibi poſſibileꝫnon tamē motus ē ꝓpter acquiſitionē ſitus. ſed propter aliqͥd aliud. Un̄ in quocūqꝫ ſitu remaneat impleto eo ad qd̓ erat nihil differt. Ad. xix. dicendūꝙ motus etſi ſit actus mobilis. eſt tamē actus īperfectus. vnde ꝑ hoc ꝙ motus aufertur nō poteſt cōcludi ꝙ ſimpl̓r ꝑfectio auferat̉. et precipue ſi ꝑ motūmobili nihil acq̄ritur. Qd̓ autē ph̓us dicit ꝙ acquirit ꝑfectaꝫ bonitatē ꝑ motū loqͥtur ẜm primā dictarum opinionū de fine motus celi qͥ competit ad ſempiternitatē motus. Ad. xx. dicendū. ꝙ ꝑfectio ſpiritualis nature ē vt poſſit eē cauſa alioꝝ ſine ſuo motu qd̓ celuꝫ nunqͣꝫ acquiret. nec tn̄ ꝓpter hoc deteriorabitur cū finis ſuus nō ſit in creado alia vt dictumeſt. Ad. xxi. dicēdū. ꝙ motus celi non quieſcet propter aliqd̓ cōtrariū. ſed ꝓpter volūtatē mouētis tm̄ Utꝝ poſſit ſciri ab homīe qn̄ motus celi finiat̉Exto queritur. vtrūpoſſit ſciri ab homīe qn̄ motus celi finiat̉. Et videtur ꝙ ſic. qꝛ ẜm Augꝰ. in fine de ciuita. dei īSexta etas currit ab aduētu xp̄i vſqꝫ ad fine mūdiſed ſcitur qͣꝫtū precedētes etates durauerūt. ergo ſciri poteſt qͣꝫtum iſta etas durare debet ꝑ ꝯꝑatione adalias. ⁊ ita p̄t ſciri quādo motus celi finiet̉. Pͣ. Fi­ 2nis vniuſcuiuſqꝫ rei reſpōdet ſuo principio. ſed pͥncipiū mūdi ſcitu eſt ꝑ reuelatione ex qua Moyſesdixit. In pͥncipio creauit deus celū ⁊ terram. ergo etfinis mūdi ſciri p̄t ꝑ reuelationē in ſcripturis traditā Pͣ. Cauſa incertitudinis finis mūdi ponit̉ eē vt ꝫhomo ſemꝑ ſit in ſolicitudine de ſuo ſtatu. ſꝫ ad hācſollicitudinē habendā ſufficit mortis incertitudo. gͦnō fuit neceſſariū incertos eē defectꝰ mūdi. niſi forteillos qͦꝝ tꝑibꝰ finis mūdi erit Pͣ. Dicit̉ aliqͥbꝰ propria mors eē reuelata ſicut pꝫ de beato Martino Dicit āt Augꝰ. in epl̓a ad Proſiū. ꝙ talis vnuſqͥſqꝫ iniudicio ꝯꝑebit qͣlis fuit in morte. ⁊ ſic eadeꝫ rato eſtoccultandi mortem ⁊ occultandi diem iudicij. ergoet dies iudicij qui ad omnes pertinet debuit in ſcriptura ſacra que omnes inſtruit reuelatus fuiſſe.

Ad 14

Ad io

Ad i3.

Ad i

Ad rj

Ad 2o

Ad 19

Ap. G

Ad 17

Ad 16