Druckschrift 
Quaestiones disputate de potentia dei, de malo, de unione verbi, de spiritualibus creaturis, de anima, de virtutibus
Entstehung
Seite
XLVIv
Einzelbild herunterladen
 

MateriaQuinta

tiplicatio rationaliū aīmarū. non aūt in infinitū. qꝛhoc ꝑ motuꝫ celi ꝓuenire no poſſet. ⁊ ſic mouereturad aliquid qd̓ cōſequi nō poteſt. Un̄ relinqͥtur ꝙ determinata multitudo aīmaꝝ rationaliū ſit finis motus celi. vn̄ ea habita motus celi ceſſabit Licet auteꝫvtraqꝫ poſitionū predictaꝝ poſſit rationabil̓r ſuſtineri. tamē ſecūda que fidei eſt videt̉ eſſe ꝓbabilior ꝓpter tres rationes. Primo qͥdem. qꝛ nihil differt dicere fine alicuius eſſe aſſil̓ationē ad deū ẜm aliqͥd. etillud ẜm qd̓ aſſil̓atio attēdit̉ ſicut ſupra dictū eſt ꝙfinis reꝝ poſſit dici. vel ipſa aſſil̓atio diuine bonitatis vel eſſe reꝝ ẜm ꝙ res deo aſſil̓antur. Idē ergo ē dictu fineꝫ motꝰ celi eſſe aſſil̓ari deo in cauſando ⁊ cauſare. Cauſare āt nō poteſt eē finis cum ſit oꝑatio habens oꝑatū ⁊ tendes in aliud. hmōi em̄ oꝑationibꝰmeliora ſunt oꝑata vt dicit̉ in pͥncipio ethyco. vndehmōi factiones nō poſſunt eſſe fines agentiū cū nōſint perfectōnes facientiū ſed magis factoꝝ. vnde etipſa facta ſunt magis fines vt pꝫ in. ix. metaphyſi. ⁊in primo ethy. Ip̄a aūt oꝑata non ſunt fines cū ſintviliora celo vt ſupra dictū eſt. Un̄ relinqͥtur nō conueniēter dici ꝙ finis motus celi ſit aſſil̓ari ad deū incauſando. Secūdo ꝟo qꝛ cū celū moueat̉ in ip̄oexiſtente ſola aptitudine ad motū. pͥncipio vero actiuo exn̄te extra vt dictū eſt mouet̉ ⁊ agit ſicꝭ inſtrumētū. hec ē em̄ diſpoſitio inſtrumēti vt pꝫ in artificialibus Nā in ſecuri ē ſola aptitudo ad talē motuꝫ. pͥncipiū aūt motus in artifice ē Un̄ ⁊ ẜꝫ ph̓os qd̓ mouet motū mouet vt inſtrumētū. in actione aūt que ēper inſtrumentū nō poteſt eſſe finis aliqͥd in ipſo inſtrumēto niſi ꝑ accidēs inqͣꝫtū inſtrumētū accipit̉ vtartificiatū ⁊ nō vt inſtrumētū. Un̄ nō eſt ꝓbabile ꝙfinis motus celi ſit aliqͣ ꝑfectio ipſius. ſꝫ magis aliquid extra ip̄m Tertio. qꝛ ſi ſil̓itudo ad deū in cauſando ē finis motus celi p̄cipue attēditur hec ſil̓itudo ẜm cauſalitateꝫ eius qd̓ a deo īmediate cauſat̉. ſcꝫaīma rōnalis. ad cuius cauſalitatē ꝯcurrit celū ꝑ motum ſuū materiā diſponēdo. Et ideo ꝓbabilius ē ꝙfinis motus celi ſit numerus electorū qͣꝫ aſſil̓atio addeum in cauſalitate generatōnis ⁊ corruptionis ẜmꝙ ph̓i ponūt. ⁊ ideo cōcedimus ꝙ motus celi cōpleto numero electoꝝ finietur Ad primū ergo dicēdū. ꝙ loqͥtur de durationeterre ẜm ꝙ ē trāſmutatōni ſubiecta. ſic em̄ in ea ſeminatur ⁊ metit̉. tali aūt ſtatu terre durante motus celinō ceſſabit. Ad. ij. dd̓m. ꝙ autoritas illa nō ē intelligēda de iſral̓. carnali. ſed de iſrl̓ ſpirituali. nō tn̄ ẜmꝙ ē in patria corā deo ꝯtēplando ip̄m ꝑ ſpeciē. ſꝫ ẜmꝙ eſt in via coram deo ꝑ fidem vt ſic idem ſit quoddr hic. ⁊ qd̓ dn̄s diſcipulis loquens ait Math̓. vl.timo. Ecce ego vobiſcū ſum vſqꝫ ad ꝯſum. ſe. Adtertiū dd̓m. ꝙ hec p̄poſitio ꝓpter denotat cām. vndeqn̄qꝫ denotat cam finalē qͥē poſterior in eē. qn̄qꝫ materialē vel efficiētē q̄ ſunt priores. cū aūt d̓r ꝙ in rebꝰ

incorruptibilibꝰ actus ſunt ꝓpter agentia. ly ꝓpternon denotat cauſaꝫ finalē. ſed cām efficiētē ex qua eſtneceſſitas ibi ⁊ non ex fine. Motus ergo celi ſi cōꝑaretur ad ip̄m mobile nō habet ex eo neceſſitatē. ſicutex cauſa efficiēte vt oſtēſum ē habet aūt hanc neceſſitatem ex mouēte qd̓ qꝛ ē volūtarie moues ẜm hocneceſſitatē in motu inducit ẜm ꝙ determinatū eſt ꝑordineꝫ ſapiētie diuine ⁊ non ad moueri ſꝑ. Adquartū dicendū. ꝙ aſſil̓ari deo ẜm hoc ꝙ actu acquirit ſucceſſiue diuerſos ſitus ad qͦs prius erat in potētia nō eſſe p̄t finis motus celi. tū quia hoc infinitū ēvt ſupra oſtēſuꝫ ē. Tū qꝛ ſicut ex vna ꝑte ꝑ motū acceditur ad diuinā ſimilitudinē ꝑ hoc ꝙ ſitus qͥ erātin potētia fiūt actu. ita ab alia ꝑte recedit̉ a diuinaſil̓itudine ꝑ hoc ꝙ ſitus qͥ erant in actu fiūt in potentia Ad. v. dd̓m. ꝙ licet generabilia ⁊ corruptibiliaſint viliora celo. tn̄ aīme ratōnales ſunt corpore celinobiliores que tamē a deo ꝓducūtur ad eſſe in materia diſpoſita ꝑ motū celi. Ad ſextū dd̓m. ꝙ cōpletio numeri electoꝝ ẜm doctrinā fidei nō ponit̉ ſecundarius finis motus celi ſꝫ principalis licet non vltimus. quia finis vltimus vniuſcuiuſqꝫ rei ē bonitasdiuina inqͣꝫtū creature quoqͦ mō ad eā ꝑtingūt velſil̓itudine vel ꝑ debitū famulatū. Ad. vij. dd̓m.ꝙ res nō d̓r eē īꝑfecta quacūqꝫ pon̄a in ipſa nō reducta ad actū. ſꝫ ſolū qn̄ ꝑ reductionē ī actu res ſuū nōconſeqͥtur ꝯplemētū. non em̄ homo qͥ eſt in potētiavt ſit in india īperfectus erit ſi ibi nō fuerit. ſed imꝑfectus d̓r ſi ſcientia vel virtute careat qua natus eſt ꝑfici. celum aūt nō ꝑficitur ꝑ locum ſicut corꝑa inferiora que in ꝓprio vbi cōſeruātur. Un̄ licet potentiaqua poteſt eē in aliquo vbi munqͣꝫ reducat̉ ad actuꝫ.non tn̄ ſeqͥtur ꝙ ſit imꝑfectu. nam ſi ẜm ſe ꝯſidereturnon maior eſt ſibi ꝑfectio ꝙ ſit in vno vbi qͣꝫ in alioSꝫ indifferēter ſe habet ad om̄ia vbi cū ad qd̓libetmoueatur natural̓r ipſa autem indifferentia magisinducit ad quietē qͣꝫ ad ꝑpetuitatē motus niſi conſideretur volūtas mouētis ⁊ intendētis finē. ſicut etiam quidā ph̓i aſſignauerūt cauſaꝫ qͥetis terre in medio ꝓpter indifferentiā eius reſpectu cuiuſlibet partis circūferētie celi. Ad. viij. dicēdū ꝙ licet cāe motus celi om̄es ſint ſempiterne. tamē mouēs ex qͦ neceſſitas eius dependet mouet ꝑ volūtatem. ⁊ non eſtneceſſariū ꝙ ſemꝑ moueat. ſed ẜm ꝙ exigit ratio finis. Ad. ix. dd̓m. ꝙ alio mō celū ē ẜm ſuā naturaꝫcapax ſempiternitatis motꝰ ⁊ ſui eē. nā ſuū eē dependet ex pͥncipijs ſue nature ex qͥbꝰ ꝯſeqͥt̉ ncc̄itas eſſendi cū nō ſit in eis poſſibilitas ad nō eē vt pͥus oſtēſum ē. Suus āt motꝰ in natura eiꝰ non hꝫ niſi aptitudinē ncc̄itatē āt hꝫ ex mouēte Un̄ etiā ẜm Cōmē.in. xi. metaphyſi. ⁊ in lib̓. de ſubſtantia orbis. ſempiternitas eendi in celo eſt ex principijs ſue nature. nōautem ſempiternitas motus ſed ab extrinſeco. Un̄etiā ẜm eos qui dicunt motū nūqͣꝫ deficere cauſa du

Re ꝓbaºpͥme opi.

Ad 2

Ad

Ad 9

Ad 8

Ad 7

Ad 4