De crea. mate. informisxxxvj.Fouum

mas elementoꝝ. ſed nō ẜm illū modū quo nūc ſuntqꝛ aque erāt rariores ⁊ in modū vaporis aeri ꝑmix14. te ¶ Sed ꝯtra. forma vniuſcuiuſqꝫ elementi requiritdeterminatā menſuraꝫ raritatis vel denſitatis ſine qͣeē nō p̄t. raritas aūt ꝑ quā aliquid aſcendit in locumaeris excedit ꝯditōem aque. qꝛ natura aque eſt vt ſitgrauis reſpectu aeris. gͦ ſi erat tanta ſubtilitas ꝙ aqͣeuaporabiliter ad locū aeris aſcenderēt nō habebātſpēm aque. ⁊ ita nō erant in materia forme elemeni5 tares. cuius ꝯtrariū ſupra dictū eſt. ¶ Pͣ. Per operaſex dierū formata ſunt ex informi materia diuerſa rerum genera. ſed inter alia ſex dierū oꝑa firmamētūſecūdo die eſt formatum. ſi ergo materia informisſubiacebat elementaribꝰ formis ſequeret̉ ꝙ celuꝫ ſitfactū ex quattuor elementis. qd̓ a ph̓o improbat̉ pͥi6 mo ce. ⁊ mū. ¶ Pͣ. Sicut ſe hꝫ corpus naturale adfigurā. ita ſe hꝫ materia ad formā. ſed corpus naturale nō p̄t eſſe qn̄ habeat aliquā figuraꝫ. gͦ nec mate17 ria p̄t eſſe qͥn ſit formata. ¶ Pͣ. Si formatio materie a pͥncipio ſue creatōis nō fuit. tūc aquaꝝ vndiqꝫꝯgregatio q̄ tercio die legit̉. nō ſemꝑ fuit. ſed hoc videtur impoſſibile. qꝛ ſi aque vndiqꝫ operiebāt terrānō erat vbi poſſent ꝯgregari. gͦ videtur ꝙ materia informis rerū formatōnem nō p̄ceſſerit. Q aūt aquavndiqꝫ operiret terraꝫ apparet ex hoc ꝙ elementa ſtꝭſeparata. vt ꝓbat̉ tercio celi ⁊ mū ¶ Sed dicebat oerat aliqua ꝯcauitas infra terrā in quā partes deſcei8 derūt. et ita terra locū p̄buit aquis. ¶ Sed ꝯtra huiuſmodi ꝯcauitates vel cauernoſitates in terra creātur ꝓpter aliquas lapidoſitates. ex quibꝰ ſuperiorespartes retinent̉ ne ad centrū deſcendant. qd̓ qͥdeꝫ tūceſſe nō poterat. qꝛ cū lapides ſint corpora mixta ſeq̄retur ꝙ corpus mixtū fuiſſet ante formatōem elemei9 torū. ergo hmōi cauernoſitates eſſe nō poterāt ¶ PͣSi cauernoſitates alique erant in terra non poterant eſſe vacue. gͦ erant plene aere vel aqua. qd̓ videt̉impoſſibile. cum ſubſidere terre ſit contra naturamro vtriuſqꝫ. ¶ Dͣ. Aut aqua cooperiēs terrā vndiqꝫ naturalē ſitu habebat aūt nō. ſi naturalē ſitū habebat.ergo ab illa diſpoſitōne nō poterat remoueri niſi perviolentiā. qꝛ a loco in quo corpus quieſcit naturaliter nō mouet̉ niſi ꝑ violentiā. hoc aūt nō ꝯpetit prime rerū inſtitutioni ꝑ quā natura inſtituit̉. cui violentia repugnat. Si aūt erat ille ſitus aque violentus ꝑ ſua naturā redire nō poterit ad illam diſpoſitione quā nō hꝫ. qꝛ a loco in quo quieſcit aliqͥd violenter mouet̉ natural̓r. ⁊ ita nō oportebat poni inter oꝑa formatōis ꝙ aque in vnū locū cōgregarent̉.ri ¶ Pͣ. Scd̓m hūc ordinē res inſtitute ſunt quē naturaliter habent. ſed naturaliter diſtincta ſunt prioraqͣꝫ ꝯfuſa. ſicut ſimplex eſt naturaliter pͥus ꝯpoſito. gͦnō fuit ꝯueniens reruꝫ inſtitutōi ꝙ res pͥmo fuerūtin quadā cōfuſione. ⁊ poſtmodum diſtinguerentur22 ¶ Pͣ. Proceſſus de actu in potentiā nō ꝯpetit rerum

inſtitutioni ſed magis corruptōi. res em̄ fiūt ꝑ hocꝙ de potentia in actu reducunt̉. ſed ꝓcedere a mixtisad elemēta eſt ꝓcedere de actu in potentiā. cū elementa ſint qͣſi materia reſpectu forme mixti. gͦ nō fuit ꝯueniens reꝝ inſtitutōi ꝙ pͥus fierētꝭ in quadā ꝯfuſioneet mixtione ⁊ poſtmodū diſtingueret. ¶ Pͣ. Hoc videtur eē ꝯſonum erroribꝰ antiquoꝝ ph̓oꝝ. ſcꝫ opinioni Empe. qͥ ponebat ꝑ litem ꝑtes mūdi eē adinuicem diſtinctas. cū pͥus fuerint ꝯfuſe ꝑ amiciciā. EtAnaxa. qͥ ponit. cū aliqn̄ oīa ſimul eēnt intellectusincepit diſtinguere ſeparādo ab illo cōfuſo ⁊ ꝯmixto. que qͥdem opiniones ſufficiēter a ph̓is poſterioribꝰ improbant̉. gͦ nō eſt ponendū ꝙ informitas velꝯfuſio materie reꝝ formatōnem duratōne p̄cederet¶ Sed ꝯtra eſt Grego. exponens illud eccl̓iaſticixviij. Qui viuit in eternū creauit omnia ſimul. d̓t ꝙom̄ia ſunt ſimul creata ꝑ ſub̓am materie. ſed non ꝑſpēm forme. qd̓ eē nō poſſꝫ niſi pͥus fuiſſet ſub̓a materie qͣꝫ ſpēs forme ineſſet. gͦ materia informis duratione p̄ceſſit reꝝ formatōnem. ¶ Pͣ. Illud qd̓ nō eſtnō p̄t habere aliquā oꝑatōem. ſed materia informishꝫ aliquā oꝑatōem. appetit em̄ formā. vt d̓r primophyſi. gͦ materia p̄t eſſe ſine forma. ⁊ ita nō eſt incōueniens ſi materia informis ponat̉ duratōe reꝝ formationē p̄ceſſiſſe. ¶ Pͣ. Deus plus p̄t operare qͣꝫ na­ 3tura. ſed natura facit de ente potentiaſens actu. gͦ deus p̄t facere de ente ſimpl̓r ens in potentia. ⁊ ita potuit facere materiā ſine forma exiſtentē ¶ Pͣ. Qd̓ ſcri 4ptura ſacra d̓t fuiſſe aliqn̄ nō eſt dd̓m nō fuiſſe. quiavt Augꝰ. d̓t qͥnto de tri. contra ſcripturā ſacra nemochriſtianus ſentit. ſcriptura aūt diuina d̓t terrā aliqn̄ fuiſſe inanē ⁊ vacuā. gͦ non eſt dd̓m qͥn aliqn̄ fuerit inanis ⁊ vacua. hoc autē ꝑtinet ad informitatemmaterie quocūqꝫ mō exponat. gͦ aliqn̄ ſub̓a materiep̄ceſſit formatōnem. al̓s nūqͣꝫ informis fuiſſet. ¶ Pͣ.Simul condita eſt ſpūalis ⁊ corꝑalis creatura. vtex ſuꝑiori queſtione iā patuit. in ſpūali aūt creaturainformitas formatōem p̄ceſſit etiā duratōe. gͦ eademrōne ⁊ in corꝑali. Probatio medie. formatio creature ſpūalis intelligit̉ ẜm ꝙ ad verbū ꝯuertit̉. qd̓ ē eiꝰilluminatio. ſimul aūt facta luce diuiſum eſt in luceꝫ ⁊ tenebras. ꝑͦ tenebras aūt in ſpūali creatura peccatum intelligit̉. peccatum autem eſſe non potuit inprimo inſtanti creationis angelorū. qꝛ tūc demonesnūqͣꝫ fuiſſent boni. gͦ ſpūalis creatura nō fuit formata in primo inſtanti ſue creatiōis ¶ Pͣ. Illud ex quo6eſt aliquid etiā tempore precedit qd̓ eſt ex eo. ſed deus ex inuiſa materia q̄ eſt materia informis ẜm Auguſtinū. creauit orbem terraruꝫ. vt d̓r ſapientie. xi. gͦmateria informis tempore preceſſit orbem terrarumformatum. Probatio medie prime. ẜm ph̓m in primo phyſicoꝝ. fieri reꝝ dupliciter expͥmi poteſt. vnomō vt dicat̉ hoc fit hoc ꝑ ſe. qd̓ ꝯuenit ſubiecto. vtcum dicimus. hō fit albꝰ. ꝑ accidēs vt ex priuatione

g i.

Inſtātie