Druckschrift 
Epitomata seu reparationes totius philosophiae naturalis Aristotelis
Einzelbild herunterladen
 

Secūdi libri de Anima.tia ad actū hoc patit̉ ⁊ ē in potentia paſſiua. ſed oīs ſenſus ducit̉ de potētiaad actū. ergo oīs fenſus eſt virtus paſſiua. Miuor ptꝫ. qꝛ ſentire d̓t duo. ſcꝫſenſum habere ⁊ ſenſu vti. pͥmū ꝯuenit dormiēti. ſecūdū vigilanti ⁊ operāti. gͦpatꝫ ꝙ ſenſus ducit̉ de potētia ſentiendi ad actū ſentiēdi. gͦ eſt ꝟtus paſſiuaSentire eſt agere. ergo ſenſus eſt virtus actiua. Patꝫ ꝯn̄a ꝑ locūN L. a ꝯiugatis Sol̓o. nō valet ꝯn̄a. qꝛ ſenſus nō eſt abſtractum aſentire ſed ſenſatio. ⁊ ergo ſic eſt arguendū. ſentire eſt agere. ergo ſenſatio eſtactio. ſenſatio aūt importat iudiciū qd̓ fit poſt receptionem ſpēi ſenſibilis inſenſum. Uel dd̓m ꝙ ſentire non eſt ſimpl̓r agere. ſed eſt paſſibiliter agere. qꝛſentire eſt pͥmo ſpēm reciꝑe. ⁊ poſtea ꝑ talem ſpēm receptā iudicare. ⁊ ſic antecedenter noīat paſſionē ⁊ ꝯſequēter actōem. Nec ſequit̉ ſenſus informa-tus ſpē ſenſibili agit. ergo eſt virtus actiua. vt inquit dn̄s Albertus. qꝛ ſicmateria in phiſicis que ẜm oēs eſt potentia ꝑ eſſentiā etiā eſſet actiua. qꝛ ip-ſa in actu exiſtens ꝑ formā agit ad extra.Senſus nō corrūpit̉ a ſuo ſenſibili. ergo nō patit̉. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nō eſtL. virtus paſſiua. An̄s eſt notū. Cōſequentia patꝫ. qꝛ om̄is paſſioeſt ꝑ vim ꝯtrarietatis Sol̓o. duplex eſt paſſio. ſcꝫ corruptiua. ⁊ illa eſt cūabiectōe ꝯtrarij. Alia d̓r paſſio ꝑfectiua. que eſt cū receptiōe alicuius formeſine abiectiōe ꝯtrarij. et illa d̓r paſſio generaliter dicta. et de tali paſſiōe intelligit̉ ꝓpoſitio qua d̓r ꝙ ſenſus eſt virtus palſiua ⁊ nō de paſſione corruptiuaSenſus eſt virtus paſſiua paſſione corruptiua. ergo ſolutio falſa.Probat̉. qꝛ dicit ph̓us ꝙ excellens ſenſibile corrūpit ſenſum. etiaꝫviſibile deſtruit viſum. ⁊ tangibile tactū. Probat̉ pͥmū. quia ignis facit oculos lachrimari ⁊ deſtrui. ⁊ tangentes ip̄m ledit Sol̓o. nō patit̉ ſenſus aſenſibili ꝓportionato paſſione corruptiua. ſed ſolū a fenſibili ſibi nō ꝓportio-nato. et ergo d̓r in hoc libro ꝙ excellens ſenſibile corrūpit ſenſum. Etiaꝫ p̄tdici ꝙ obiectū p̄t dupl̓r agere in ſenſum. vno mō realiter ⁊ ꝑ reales qualitates. et ſic agit bene actōe corruptiua. Alio mō ſenſibiliter. et ſic agit intentionaliter ꝑ ſpem ⁊ ſpiritualiter et actiōe ꝑfectiua ꝑficiendo ip̄m ſenſumSenſus eſt virtus actiua. Probat̉ de baſiliſco. qui viſu inficit ho-mines. et etiā de oculo mulieris menſtruate que inficit ſpeculū no-uū. ⁊ infantes in cunabilis Sol̓o. talis actio nō eſt oculi inqͣꝫtum in eo eſtſenſus viſus. ſed potius vt eſt pars corꝑis euaporantis. et ſic vapor reſolu-tus ab oculo inficit ⁊ nō viſus qui eſt in oculo. qꝛ talis vapor ſubtilis eſt etacutus. et ergo magis penetrat in corꝑa clara ſicut in ſpecula ⁊ oculos quiſunt ſpecula animata qͣꝫ alia corpora. Et hinc eſt ꝙ oculi citius ledūtur qͣꝫalia membraUtrum ſenſus patiat̉ a ſibi ſimili vel diſſimūl SoroQl̓. LLI ſenſus patit̉ a diſſimili ẜm actū. ⁊ a ſimiliẜm potentiam.vt ſenſus anteqͣꝫ hꝫ ſpēm rei ſenſibilis eſt diſſimilis obiecto. ſed poſtqͣꝫ iā habet ſpēm tūc eſt obiecto ſimilis. et hoc eſt generale in omni actiōe ꝙ agens ⁊patiens in pͥncipio ſunt diſſil̓ia. et in fine ſil̓ia. vt ſupra dictū eſt☞ Arguit̉. ſimilitudo eſt reruꝫ differentiū eadem qualitas. ſed ſenſus etD d i.