Druckschrift 
Epitomata seu reparationes totius philosophiae naturalis Aristotelis
Einzelbild herunterladen
 

Reparationesſionis. Exemplum eſt vt hec ꝯcluſio. triangulus rectilineus habet tres angulos equales duobꝰ rectis. eſt perpetua. et tamen eius eſt aliqua cauſa ꝑquam demonſtratur. Sed perpetuorū que ſunt principia pͥma ad que nohabetur via demōſtratōis nō eſt aliqua cauſa. quia ſi omnis rei eſſet aliquacauſa tunc iretur in infinitum in cauſis. ergo etiaꝫ eſt ſtandum in aliqna pri-ma cauſa que eſt deus etiam precedens mūdum. hoc aūt qd̓ iſti ph̓i dicuntnō eſt tale qd̓ nō habeat ante ſe cām. ⁊ ideo male fecerūt nō reddēdo cāmPerpetuū nihil habet ante ſe. ergo non habet cauſam. ergo ſi mūV dus eſt perpetuus non habet ante ſe deum Sol̓o. licet perpetuum nō habet ante ſe cauſam ẜm tempus. tamen bene ẜm natura. ſicut Auguſtinus de hoc dat ſimile dicens. ſi pes ab eterno ſtetiſſet in puluere tuncab eterno eſſet veſtigium in eo. et tamen pes eſſꝫ cauſa efficiens talis veſtigijQuomodo anaxago. nō potuit aſſignare cauſam quaQVLLre aliquādo motus fuit ⁊ nō ſemꝑ. cum tamen ipſe poſuit intellectum agentem facere motum Sol̓o alberti. ex eo quia ipſe poſu-it intellectū agentem mouere per naturā. ⁊ non per volūtatem. ⁊ ergo nonpotuit aſſignare cauſam quare aliquādo mouit ⁊ nō ſemper. veritas tamēeſt ꝙ intellectus agens mouet ex volūtate eterna. et ſic veritas eſt ꝙ nullūtempus erat ante motū. neqꝫ erit aliquod tempus in futuro in quo nullusfuturus ſit motus.Quot rōnibꝰ ꝓbat ph̓us ꝙ motus incepit ⁊ non ſem-QQN Lper fuit Sol̓o. tribꝰ rationibꝰ. Prima eſt. nullum fini-tum ⁊ terminatū eſt perpetuū. ſed omnis motus ſiue mutatio eſt finita. er-go nulla eſt perpetua Maior probatur. quia perpetuū appellatur qd̓ carettermino. Minor probatur. quia omnis motus. vt in fine ſeptimi dictuꝫ eſteſt de quodam determinato in quoddam determinatū. exquo cōtraria in-ter que ſunt motus ſunt fines eorum. Et quia minor videtur habere dubitationē in motu circulari qui eſt ab eodem in idem. ergo probat in illo mo-tu dicens. impoſſibile eſt fieri quod impoſſibile eſt factuꝫ eſſe. et impoſſibileeſt moueri quod impoſſibile eſt motum eſſe. ſed impoſſibile eſt aliquid infi-nitum motum eſſe. quia ſi eſſet motum tunc haberet terminū motus. ſed infinitum caret termino. ergo impoſſibile eſt aliquid moueri in infinitum Secūda ratio eſt. eadem eſt ratio de toto vniuerſo ⁊ de quocūqꝫ particulari mobili. eo ꝙ totum ⁊ pars debent ꝓportio nari. ſed videmus de quolibet particulari mobili vt de aere ⁊ aqua ꝙ moueantur cum prius quieſce-bant. ergo ita videbitur eſſe de toto vniuerſo. Et fit iſta ratio cōtra hoc qd̓dictum eſt prius ⁊ probatum ſi motus incepit de nouo tunc tam ex parteomouentis qͣꝫ etiā ex parte eius quod mouetur neceſſe eſt alium motū priusfuiſſe. vult em̄ ꝙ hoc nō videtur verū in animatis que incipiūt de nouo moueri. cū tn̄ pͥus neqꝫ ẜm totū neqꝫ ẜm partē mouebantur. Tercia rō que eſt ꝯfirmatio prioris eſt ſicut eſt in microcoſmo. id eſt