Octaui libri phylicorū;minori mūdo. ita erit in macrocoſmo. id eſt in maiori mūdo. ſed ſic eſt ꝙ inminori mūdo puta animali incipit de nouo motus abſqꝫ eo ꝙ precedat ali-us motus in motore vel in mobili qui diſponat mobile ad hoc ꝙ moueat̉igitur ſic erit in maiori mundo. Minor probatur. quia videmus in nobisꝙ nullo exiſtente motu in ſomno ſubito expergefacti libere mouemur ꝑ vo-luntatem noſtram. et ſic fit in nobis motus non ab aliquo extrinſeco nosmouente. ſed ex nobis ipſis. ſicut ſi aliquis ambulat ſine vtilitate ita ꝙ ſo-lum vult ambulare. Si igitur iſtud eſt in paruo animali. puta in homine.erit multomagis in maiori mūdo vel in illo ꝯmuni chaos confuſo quod ponebat Anaxagoras.Quare homo a phyloſopho appellatur minor mūdꝰQIIII¶ Sol̓o domini Alterti. rhetorice et per ſimilitudinesloquendo animal ⁊ precipue homo dicitur minor mundus. qꝛ ſicut in mū-do maiori ſunt motores tm̄. ⁊ ſunt motores moti ⁊ motum tm̄. et eſt que-dam motuum contrarietas inquantum vnus eſt ab oriente in occidens. etalius econtra ab occidente in oriens. ita etiam eſt in homine. quia in eo eſtprimus motor qui eſt intellectus. et ſunt in eo motores moti. ſicut phantaſia ⁊ appetitus et virtutes motiue que ſunt in neruis ⁊ muſculis et calor naturalis. et eſt in eo motum tantū ſicut corpus vel corporis membra. et motores inferiores habent motus proprios contra motuꝫ ſuperioris. vt in tercio de anima dicetur. quia ſenſualitas mouetur contra imperium rationisnō nunqͣꝫ. ſicut hoc cullibet manifeſtum eſt. Et per tubam euangelicaꝫ paulum dicitur. Sentio aliam legem in membris meis repugnantem legi mētis mee. Et ſic etiam inuenitur in mundo maiori motus obuius motui pͥ-mi mobilis. Et ſic illud quod fit in paruo mundo videtur etiam debere fie-ri in magno mundo. et ſi in magno fit tunc videtur etiam fieri in infinito.quod ponit Anaxagoras materiale principium. quia ſcꝫ componitur ex in-finitis ſicut ipſe idem dixit. Et ita etiam intellectus incipit mouere ⁊ infinitum moueri ita ꝙ ante illum motum non fuit preexiſtens. Et ẜm hanc ex-poſitionem textus adducitur quod dictum eſt. ¶ Alij etiam vt inquit dominus Albertus magnus dicunt hominem eſſe microcoſmum. id eſt mi-norem mundum ex parte corporis. Quia in homine ſunt omnia materialiamundi. quia elementa ſecundum eſſentiam ſunt in ipſo homine quo ad eſ-ſe primum elementorum. et eſt in eo etiam ſimilitudo commixtorum in cō-mixtione elementorum ad humores conſtituendos. et ſimilitudo comple-xionatorum in complexioue. et etiam ſimilitudo compoſitorum ex diuerſisin compoſitione organica ſui corporis. Ex parte vero anime homo etiamviuit. ſentit. ratiocinatur. et intelligit. et hoc modo Gregorius magnus vocat hominem mundum. quia ipſe participat cum omnibus creaturis mū-di a deo creatis. quia parcipat homo cum entibus in eſſe. cum viuentibusin viuere. cum ſentientibus in ſentire. et cum intelligentibus intelligere. Etquāuis iſta omnia que dicta ſunt vera ſint tamen nihil faciunt ad propoſi-tum ſed prima expoſitio. vt dicit dominus Albertuss ij