Tōpicoꝝ
aliquis amittit ſcīam de illa re ⁊ tn̄ nō obliuiſcit̉ eā. ⁊ eigo opponens dꝫ reſecare illā inſtātiā. ⁊ dicere omnis qͥamittit ſcīaꝫ re nō corrupta ſiue mutā eſt oblitus eam.⁊ tūc ponit̉ ꝓpō poſt reſecatōeꝫ factā vl̓r. exēpla nihilominus ponunt̉ nō ꝙ ita ſint. ſꝫ vt ſentiāt qͥ addiſcūt. Similiter eſt vtenduꝫ exceptione ſiue reſecatione. ſi opponens dicat maiori bono maiꝰ maluꝫ opponi. ⁊ rn̄s īſtet ⁊dicat eſſe flm̄. qꝛ eucchie cū ſit magꝭboᵐ qͣꝫ ſanitas. opponitur catheſia q̄ eſt minꝰ maluꝫ qͣꝫ egritudo. ⁊ ip̄i ſaītatiq̄ eſt minꝰ boᵐ euechia opponit̉. egritudo ſcꝫ q̄ eſt magismaluꝫ qͣꝫ catheſia. ⁊ ita nō ſꝑ maiori bono maiꝰ malū opponitur. illā inſtātiā opponens dꝫ reſecare ⁊ dicere ꝙ oīmaiori bono opponit̉ maiꝰ maluꝫ niſi ſic ſit ꝙ boᵐ vnuminferat alteꝝ ſic ꝭtotuꝫ ꝑtem. qͣlit̓ eſt de euechia ⁊ ſaītateqꝛ euechia eſt bona diſpō ad extra ⁊ ad intra. ſanitas aūteſt bona diſpō ad extra. mō ad bonā diſpōem ad extra etad intra ſeqͥt̉ bona diſpō ad intra. Et ſb̓dit ph̓s ꝙ nōſolū opoonens hꝫ reſecare inſtātiā latam. ſꝫ etꝭ inſtātiaꝫferendā ſi eā p̄uideat. ⁊ reliquū ablata inſtantia eſt vl̓rponēduꝫ ſiue ꝯcedendū. ⁊ ſi nō ꝯcedat tunc petat̉ ab ipōinſtantia ⁊ cū nō habeat inſtantiā aūt ꝯcedat vl̓r aut teceptꝰ eſt. quia ſi expetitus ab opponente non ponat eammanifeſtum ꝙ non habet eam.Sūt āt hmōi ꝓpōnes q̄ in alio quidē falſe. in alio aūt vere. ī his em̄ ē auferentem reliquum veꝝ relinq̄re. Si aūt in multis ꝓponēte nō ferat inſtātiā dignū eſt ponere naͣ dialectica ꝓpō eſt ꝯtra quā ſic in pluribus ſe habentem non eſt dare inſtantiamHic ph̓s t̓tio rn̄det vni tacite queſtioni qua poſſꝫ qͥsq̄rere in qͥbꝰ ꝓpōnibꝰ inſtātia hꝫ locū cui queſtioni reſpōdens ph̓s d̓t ꝙ in ill̓ q̄ ẜꝫ quid vere ſtꝭ. ⁊ ẜm quid falſe Ithis em̄ ſi falſum auferat̉ oportet reliquuꝫ concedere qꝛꝓpoſituꝫ eſt. Ex quo pꝫ ꝙ ꝓpō in ꝑte falſa verificanda eſtꝑ exceptōeꝫ. vt ſi dicat̉ ōe aīal p̄ter hoīeꝫ eſt irrōnale. Un̄ſi opponēs in pl̓ibꝰ facit īductōeꝫ ⁊ rn̄s nō ferat inſtātiaꝫtunc oꝫ eum ꝯcedere ꝓpoſitū. Et rō hꝰ eſt. quia ꝓpoſitiodialectica eſt ꝯtra qua ī pl̓ibꝰ ſic ſe hn̄tibꝰ nō ē inſtantia.Ex oībꝰ igr̄ pꝫ ꝙ quadruplices ſtꝭ ꝓpōnes p̄ternccārie.Circa p̄dicta mouetur queſtioVtꝝ qͣttuor ſūt ꝓpōnes p̄terneceſſarie qͥbꝰ p̄ter duas neceſſari-as cōtigit vti in artedialectica diuerſimodeEt viʳ pͥº ꝙ nō qꝛ d̓mrātor nō vtit̉ ꝓpōnibꝰ p̄t̓nccāri-is. gͦ nec dialecticꝰ dꝫ eis vti. ꝯn̄a ꝓʳ a ſil̓i. qꝛ demrātor ſehꝫ ad demrātōeꝫ ſicꝭ dialecticꝰ ad ſyll̓ꝫ dialecticū. Et confirmat̉ qꝛ p̓oriſta nō vtit̉ ꝓpōnibꝰ nccārijs gͦ nec dialecticus. ꝯn̄a ꝓ̉ qꝛ ſyll̓s dialecticꝰ p̄ſuppoīt ſyll̓ꝫ ſimpl̓r dcm̄.Scd̓o ſic ꝓpō īductīa ē nccāria ſyll̓o dialectico. gͦ nōeſt p̄t̓nccāria. An̄s ꝓʳ qꝛ īducº ē q̄dā ſpēs argumētatōisdialectice. ſꝫ īducº nccārio reqͥrit ꝓpōnes īductīas Tertio. ead̓ rōne qͣ poneret̉ ꝓpō apliatīa p̄t̓nccāria et ponēda eēt reſtrictīa. ⁊ qͣ rōne īductīa ead̓ ⁊ deductiua exēplaris ⁊ enthymematica Pro veritate tn̄ q̄ſiti eſt ſententia ph̓i. ⁊ ponitur iſte diſcurſus.
Maior. Ad hominē diſputatio ē ꝓuida⁊ cauta ex hypoteſi extrinſeca diſceptatioMinor. Talis hypoteſis dicitur a ratōnali ph̓o p̄ternccāria ꝓpō. qua diſputās inducit ampliat explanat vel celat ꝓpoſitū. vt euidenter vel latēter arguat ſue ꝓpōnis aduerſarium Concluſio. Igit̉ ē qͣdrupl̓x ꝓpō p̄terneceſſaria. ad abundandum in diſputationeobuiatiuaMaior ꝓbat̉ qꝛ eſt colluctatio militans ꝓ veritatead hoīem. ſeu ꝯtra aduerſarium opīonis ꝓbabilis ex hypoteſi a rn̄te tacite l̓ expreſſe ꝯceſſa/ l̓ ꝯfeſſa. ⁊ iō non innititur pͥncipal̓r pͥncipijs rei dubitabil̓ / ſꝫ verbis ip̄iꝰ rn̄tisMinor ꝓbat̉ quia d̓r tal̓ hypoteſis īplicita ſuppō. tacite vel expreſſe extra formā ſyll̓i vl̓ argumētationis. quōd̓r ꝓpō p̄t̓nccāria. qͣi nō ingrediēs ſyll̓ꝫ dialecticū tanqꝫ ꝑtinens ad ſuā ſb̓nam Concluſio ſeqͥt̉ ex p̄miſſis ⁊ ptꝫex ſufficiētia q̄ eſt iſta. rn̄s in diſputatione dialectical̓ eſtcautꝰ vel ignorās. Si pͥᵐ tunc non poteſt vīci niſi ꝑ caucelam ꝑturbātem ingeniū rn̄tis. Hoc auteꝫ fit dupl̓r vl̓occultando ꝓpoᵐ qd̓ ītendit opponēs ꝯcludere. ⁊ ſic ſtꝭ ꝓpoſitiones celatīe. qꝛ rn̄s neſciens qͦ tendat conatꝰ opponentꝭ difficult̓ p̄t euadere īcōueīens. Aut extendēdo propoſitū ꝑ diſgreſſiones āpliātes diſputatōem ⁊ ſic ē ampliatīa. Quia ſic īminet rn̄ti ī pl̓alitate q̄dam ꝯfuſio. qꝛin pl̓ibꝰ ꝓpoſitis difficile eſt circūſpecte ſe hēre in ſingul̓.Si ꝟo rn̄s eſt ignorans hoc eſt dupliciter. qꝛ vel ignorat ꝓpoſitum īꝑticulari ⁊ ſic eſt inductio. aut in vl̓i ⁊ ſiceſt explanatio. His igit̉ qͣttuor vtit̉ diſputatio obuiatiua q̄ eſt q̄dā militia ſcholaſtica ꝑ prudentiā philoſophicā armata ⁊ regulata Ad obiecta ī oppoᵐ. Ad pͥᵐ cuꝫꝯfirmatione ē dicendū ꝙ non eſt ſil̓e. qꝛ d̓mrātor diſputat ad rē ꝑ pͥora ⁊ eēualia ⁊ īmediata. Et pͥoriſta etꝭ diſputat ex his qͥad ſubn̄am ſyll̓i reqͥrūt̉. Sꝫ in diſputationedialectica opponēs ⁊ rn̄s nō ſtꝭ eiuſdē mentꝭ. ⁊ iō exercitium eoꝝ non hꝫ vniformē legem inqͥſitionis eius qd̓ eſtꝓbādum l̓ ſuſtinēduꝫ. ⁊ iō opponēs ad obtinēdū ſuuꝫ ꝓpoſitū īdigꝫ ſpēali lege ad ducēdū rn̄tē ad ꝯſenſuꝫ ſui ꝓpoſiti Ad ſcd̓ꝫ ē dd̓ꝫ lꝫ īducº ſit nccāria ad on̄dēdū prīcipale ꝓpoᵐ. tn̄ ē p̄t̓nccāria ad ꝓbādū aliqn̄ aliquā ꝓpōnēī ꝓpoſito coaſſūptā Ad t̓tiū dd̓ꝫ ꝙ nō ſtꝭ ponēde aliq̄ ꝓpōnes reſtrictīe. qꝛ reſtrictio ⁊ āpliaº nō hn̄t ſe ꝯformiterin vſu diſputatōis obuiatīe. qꝛ finis āpliatiōis ē redarguº falſi aſtute ⁊ ꝑtīacit̉ ꝯfeſſi. Reſtricº v̓o magꝭ vꝫ ed inſtruēdū ⁊ declarādū ip̄ꝫ ꝟm. Ꝙ āt addit̉ de alijs ſpēbusmaiorꝭ nō ꝯcludit qꝛ ſyllogiſtica illa ē nccāria ⁊ ſb̓ ca ꝯp̄hēdit̉ enthymematica. Oratio āt exemplaris cōp̄bendit̉ſb̓ explanatione.Qm̄ āt ꝯtīgit id̓ ⁊ ſn̄ īpoſſibili ⁊ ꝑ īpoſſibile ſyllogizare. d̓mrānti qd̓ ⁊ nō diſputāti nihil dr̄t. l̓ ſic l̓ illo mō ſyllogizare. diſputāti ātnō ē vtēdū ſyll̓o ꝑ īpoſſibile. nā ſn̄ īpoſſibiliquidem ſyllogizante nō erit dubitare. qn̄ vero īpoſſibile ſyllogizant niſi valde maīfeſtuꝫſit falſum eſſe nō īpoſſibile dicunt eſſe. quarenon ſit interrogantibus quod volunt.