Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Topicoꝝ

Amplius non ip̄m ꝓponere qd̓ oportꝫ ſumere. ſed cui hͦ conſequēs eſt ex ncc̄itate. Nā⁊ magis ꝯcedit̉ eo ꝙ nō ſil̓ maīfeſtū ſit qd̓ aqͣcidere ē. ⁊ ſūpto hͦ ſumptum eſt ⁊ illudHic ponit documentum c̓tiuꝫ ex ꝑte modi ꝓponendiſumptuꝫ ⁊ eſt iſtud. ꝙ opponēs nō dꝫ rn̄ti ꝓponere in ꝓpria forma ſiue in ſeipō illud qd̓ ītendit. ſꝫ ī ꝑabola qͣdamẜm ꝙ ꝑabola d̓r eſſe reꝝ diuerſaꝝ ſb̓ aliquo ꝓportionabititer ſimili facta collatio. in qua pluribꝰ ꝯferuntur q̄ aduicem hn̄t ꝓportionis aliquā ſimilitudīem. ſicꝭſi dicamſicut ſe habet ad ſtatuā vel idoluꝫ es vel figura. ſic ad ſpeciem genꝰ ⁊ drā. hͦ āt nō faciendū. qꝛ ꝓpt̓ qd̓ aliud ꝓponitur magꝭ ponēt ſiue ꝯcedent ipſi reſpondentesEt ī vltīo interrogare qd̓ maxīe vult ſumere. maxime em̄ p̄ma rēnuūt. eo ꝙ pluresinterrogantiū pͥma īterrogāt circa q̄ maxīeꝓperant. Ad quoſdā aūt prima q̄ talia ſtꝭ p̄tēdere. Nam graues ⁊ primā maxime admittunt. niſi omnino manifeſtū ſit qd̓ accidere ēin fine aūt aduerſantur. Similiter aūt ⁊ q̄cūqꝫ arbitrantur acres eſſe ī reſpōdendo. ponētes ei prima in fine frāgūtur. velud non accidat ex his q̄ poſita ſtꝭ. ponūt eī credētes habitui ⁊ ſuſpicātes nihil eſſe paſſurosHic ponit quartū documentuꝫ ꝙ opponens non debet in pͥncipio ꝓponere ſuum intentuꝫ. ſed in vltimo int̓rogare ſuum ꝓpoſitum. quia rn̄tes maxīe rennuunt ⁊ negant q̄ in pͥncipio ſtꝭ ꝓpoſita ⁊ interrogata. eo ꝙ pluresinterrogantes de numero interrogantium. ſiue ꝓponentium pͥmo interrogant ea circa q̄ pͥncipaliter ⁊ maxīc ꝓponunt ⁊ ꝓperant maxime ad iſta. Ad quoſdam āt ſicutad graues ⁊ pigros melancholicos hoc documento ꝑ cōtrarium modū eſt vtenduꝫ. ad illos em̄ qui dicto modograues ſunt oꝫ pͥma q̄ talia ſtꝭ ⁊ pͥncipalit̓ ꝓpoſita p̄tendere. graues ei maxīe pͥº ꝓpoſita admittūt / ꝯcedentes eaniſi oīno maīfeſtū ſit cuilibꝫ quid ẜꝫ ꝯn̄am ſyllogiſticamex illis accidere poſſit. in fine ꝟo excitati aduerſant̉ plꝰ⁊ plus Sil̓r āt faciendū eſt ad eos rn̄tes qͥcūqꝫ arbitrant̉ ſe acres eē in rn̄dēdo. tales eī facile ponetes ſiue cōcedentes pͥº ꝓpoſita. ī fine frāgunt̉ ⁊ diſcrepare ⁊ ꝯͣdicereincipiūt. ⁊ tūc ī ꝯͣdicēdo ꝑſeuerāt ⁊ dicūt. ꝙ ꝯcl̓o nō accidit ſiue nō ſeqͥt̉ ex his q̄ ſtꝭ poſita. ponūt eī tales credēteshītui hͦ ē ex hītu ſuo ⁊ ſb̓tilitate īgenij credulitatem accipientes ꝙ ex pͥmo ꝓpoſitis nihil ſunt paſſuriAmpliꝰ ꝓlōgare ⁊ īterimere q̄ nihil ſtꝭ vtilia ad orōnē. quēadmodū flō d̓ſcribētes. nācū ſit pl̓a dubiū ī quo flm̄ ſit. qͣre ⁊ latēt qn̄qꝫinterrogātes ī abſcōſo ponētes q̄ ꝑ ſe poītanō ponerent̉. gͦ ad celandum quēadmodumdictum eſt vtendum.Hic poīt alid̓ documētū vltiᵐ dicēs. ꝙ ꝓlōganda ē argumētaº ī vtēdo celatīs ꝓpōnibꝰ. ⁊ ml̓ta ſtꝭ̓it̓ponēda ī celatione ꝓpoīti. q̄ nihil ſtꝭl̓ nihil vidēt̉ ad ꝓpoᵐ vtilia ad oratōeꝫ ītētā. ſicꝭ ī falſigͣphis faciūt fere figuras d̓ſcribentes. ⁊ hͦ faciēdū ē iō. qꝛ cū ſint pl̓a īt̓roga/ ip̄a pl̓alitateꝯfundēte rn̄tē. duᵐ erit ī qͦ īt̓rogaͣ orōne flm̄ ſit ſiclī medio

⁊ in cā. ꝓpt̓ qd̓ et(latet aliqn̄ īt̓rogātes ſiue opponētesqn̄ hͦ fit ī abſcōdito ſicut dcm̄ eſt. ⁊ ꝯcedūtur a rn̄tibꝰ q̄ ſiꝑ ſe ⁊ aꝑte ꝓponerent̉ nō ꝯcederent̉. p̄dictꝭ igitur documentis ad celandum vtendum eſtAd ornatū ꝟ̓o inductione ⁊ diuiſione eorū q̄ ꝯgnata ſtꝭ. ergo īductō qd̓ qͣle qͥd ē maīfeſtu. Diuidere āt hmōi ē. vt qm̄ diſciplina adiſciplīa melior. aut ī eo ꝙ certior eſt. aut ꝙmelior. ⁊ qm̄ diſcipliaꝝ alie qd̓ ſtꝭ ſpecl̓atiuealie actiue. alie āt poetice. nā vnūqd̓qꝫ taliuꝫcoornat qͥdē orōeꝫ. nō nccāria āt ad ꝯcl̓oemPoſtqͣꝫ. p. poſuit documēta ad celādū ꝓpoſituꝫ. h̓ ꝯn̄rpoīt documētū ex ꝑte ꝓpōnis āpliatīe. d̓dn̄s ꝙ ad ornatuꝫ ⁊ ad āpliādū ꝓpoᵐ vtendū eſt īductione ſil̓iū ī ꝑticl̓aribꝰ ⁊ dīſione ꝓpoſiti ī ꝑte tn̄ īducti dn̄t ꝯgnaͣ ſiue ſil̓ia ꝓpoſito etꝭ diuidi. qꝛ tales iuuāt ad ꝓpoſitū. qͣle āt qͥd ſit īductio maīfeſtū ē ex ſuꝑiꝰ dictꝭ. De diuiſione ꝟo. p. ponitduo exēpla. Priᵐ eſt ꝙ vna diſciplīa ē alia diſciplīa melior. aūt qꝛ ē certior ī demōſtrādo. aut qꝛ melior ē. hoc eſtmelioris ⁊ nobilioris ſb̓iecti. vt d̓r pͥº de aīa. Aut diuidenduꝫ pēs finē vt alie ſtꝭ ſpecl̓atīe qͣꝝ finis ē veritas. ⁊ alieſt ꝭactīe qͣꝝ finis ē actio. l̓ ip̄ꝫ actuꝫ ſiue oꝑatū qd̓ apoceleſma d̓r. Alie ꝟo poetice q̄ ẜꝫ fabulā ex mirꝭpoſitā īuitātad boᵐ / vnūqd̓qꝫ taliuꝫ coordinādo. ⁊ vtile eſt vtraqꝫ vtiad āpliāduꝫ ⁊ ad ornatū ꝓpoſiti. ⁊ tn̄ nō ſtꝭ̓ nccārie ad cōſtructōem ꝓpoſiti ita ꝙ ſint de ingredientibꝰ ſyll̓m.Ad explanatōeꝫ v̓o exēpla ⁊ ꝑabolas ferēdū. extra āt ꝯueīentia ⁊ ex qͥbꝰ ſcimꝰ qualia habēs homerꝰ. nō qualia hn̄s cherulus.Sic em̄ planius erit qd̓ ꝓponitur.Hic on̄t quō vtendū eſt ꝓpōne explanatīa dd̓ns ꝙ adexplanatōem dēmꝰ vti exēplis ⁊ ꝑaboſ. Exēplis qͥd̓. qꝛ vtd̓t varro lucidiſſiᵐ geꝰ docendi ē exemplarꝭ ſb̓iūctio. ꝑabolis q̄ ſtꝭ ſil̓itudīarij ẜmōes ī diuerſis rebꝰ ſil̓ia ꝯferentes.Exēpla āt ꝯueīentia ferri dn̄t ⁊ maīfeſta ex qͥbꝰ ſciri ⁊ manifeſtari poſſit ꝓpoītū qͣlia ꝯſueuit ponere homerꝰ nō obſcura q̄ ꝓpoᵐ obſcurēt qͣlia ꝯſueuit ponere poeta nomīecherulꝰ. ſic ī exēplis ⁊ ꝑabol̓ planius erit qd̓ ꝓponiturUtēdū āt ī diſputādo ſyll̓o qd̓ ad dialecticos magꝭ qͣꝫ ad pl̓es. Inductōe ꝟo eꝯͣrioad pl̓es magꝭ. dc̄m ē āt de his ⁊ priusHic. p. on̄t quō vtēdū ē ꝓpōnibꝰ īductīs dd̓ns ꝙ inductōne vtēdū ē ꝯͣ pl̓es eo ꝙ pl̓es ſequūt̉ iuditiū ſenſꝰ Syllogiſmo ꝟo ad paucos. qꝛ dialectici magꝭ rōnibꝰ ītēdūt.⁊ illo vtēdū ē ꝯͣ paucos .i. ꝯͣ īgeīoſos ⁊ ſb̓tiles qͥ ſtꝭ pauciſiue d̓ nūcro paucoꝝ. Et rō iſtiꝰ ptꝫ ex fine pͥmi libri. vbidcm̄ ē ꝙ ſyll̓s ē ad ꝯͣdicēdū violētior ſiue efficatior. ⁊ qꝛin diſputatōne dialectica eſt contradictio ideo cōtra tales eſt vtendum ſyll̓o. Inductione vero vtendum eſt cōtra rudes qͥ ſunt de numero paucoꝝ l̓eEſt āt ī aliqͥbꝰ īducēti poſſibile int̓rogarevl̓e. In aliqͥbꝰ ꝟo n̄ facile ē. eo ꝙ n̄ poītū ē inſil̓itudībꝰ nomē oībꝰ cōe. ſꝫ qm̄ oꝫ vl̓e ſumereſic ī oībꝰ talibꝰ dicūt Hoc āt diuidere difficillimoꝝ eſt. quale ſunt eorum que ꝓferuntur