Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Octauus liber

nentū apud ſeip̄m ꝯſiderat. ſꝫ quo ad alia drn̄t. qꝛ cū opdialectici ſit ad alterū. oꝫ ip̄m interrogare ⁊ ordinareph̓m āt hoc ē demōſtratorē ꝑquirētem ⁊ apud ſeip̄m cōſiderantē nō oꝫ interrogare. ſi vera ſint ⁊ nota ꝑ q̄ fit ſyllogiſmꝰ. Quia demōſtrator nō ꝓponit talia ut p̄uideatqͥd ex eis ſeqͥ debeat aūt poſſit. ſꝫ forte feſtināter infert ꝯcluſionē qꝛ ꝓcedit ex ꝓpōͣnibus maxime notis ⁊ nccārijs. ⁊his q̄ quo ad ꝟitate ꝓpinq̄ ſtꝭ ill̓ q̄ dn̄r maxīe ꝓpōnes. qͣset d̓t boetiꝰ qͥſqꝫ ꝓbat auditas ex quibꝰ fiūt ſyll̓i diſciplīales. rō āt qͣre nō interrogat ē. qꝛ oꝫ eū credere qͥ addiſcit.cū igit̉ demōſtrator vtat̉ loco doctoris. ⁊ rn̄s loco ipſidiſcipuli nō interrogat demōſtrator de ꝯſenſu ꝓpōnū. qꝛnō reqͥrit̉ ꝯſenſus rn̄tis in talibꝰ qm̄ ꝟe ſtꝭ ip̄a re ⁊ a p̄audiēte nota. Epilogarit̓ igiᵉ dd̓m eſt ꝙ loci vn̄ ſiue a qͦbus oꝫ ſumere ſiue trahere argumēta. ad ꝓblema terminandū dicti ſunt in p̄cedentibꝰ ſex libris.Circa hunc bextum expoſitum eſtdubiū. Quō ꝯtinuat̉ hic liber ad p̄cedētes Sol̓o in pͥoribꝰ libris determīatū ē quō dialectica vꝫ ad ẜm ph̓iaꝫdiſciplias. Nūc in hoc libro determīat de duabꝰ vltimisvtilitatibꝰ on̄dēs quō vꝫ ad exercitatōem ⁊ obuiatōem.Et ꝓ declaratōe illiꝰ ꝯſiderandū eſt. ꝙ dialectica p̄t dupl̓r accipi. vno mō ꝑ modū ſcīe vt ꝯſiderat ſyll̓m dialecticū tāqͣꝫ ſb̓cm̄ cuiꝰ paſſiones ⁊ pͥncipia q̄runtur in hacſcīa. Alio mō ꝯſiderat̉ inqͣꝫtū eſt ars ordīata ad terminādū ꝓblemata. Primo mō eſt de ſyll̓o dialectico determinatū in pͥmo libro vbi agebat̉ de ꝑtibꝰ integͣlibꝰ ꝓpinquis ⁊ remotis eiꝰ ⁊ ſb̓iectiuis. ⁊ ſic ibi determīatū ē deeo quo ad ſb̓nam. Scd̓o mō accipiᵉ dupl̓r aut inqͣꝫtū eſtinqͥſitiua. inqͣꝫtū ſcꝫ vtilis ē ad ẜm ph̓iam diſciplinas. etſic determīatū eſt de ea in ſex libris intermedijs. Aut cōſiderat̉ vt ē obuiatiua ⁊ exercitatiua. ⁊ ſic de ea determīatur in hͦ libro. Uel p̄t liber iſte ſic ꝯtinuari. qꝛ ip̄iꝰ dialectici eſt inueīre locos ⁊ ꝑ locos argum̄ta ꝯfirmare. ⁊ argumēta inuēta cōtra alios dirigere ⁊ ad hoc ꝯfert ordīatio ⁊ modꝰ interrogādi. ⁊ hoc oꝫ frequēter facere ⁊ exercitare. Inqͣꝫtū gͦ docet inueīre ē dialectica. aut in ſe ⁊ ſic d̓rinqͥſitiua ⁊ inuētiua ⁊ ꝓblematū termīatiua. ꝓut āt docet ad alteꝝ inuēta ordīare. eſt ad alteꝝ. ⁊ ſic d̓r obuiatīa⁊ magis reſpicit ꝓpōnes qͣꝫ ꝓblemata. Cū igitur a pͥnc.pio iſtiꝰ libri hactenꝰ tradita ſit dialectica ꝓut eſt inqͥſitiua hic tradiʳ ꝓut eſt exercitatiua ⁊ obuiatiuaDe ordīe aūt ⁊ interrogatōe dd̓m diuidēti ppōes q̄cūqꝫ ſumēde ſtꝭ p̄ter nccārias Neceſſarie āt dn̄r ꝑ qͣs ſyll̓us fit Que aūt p̄terhas ſumunt̉ qͣttuor ſtꝭ. aūt em̄ īductōis grāvt det̉ vl̓e. aut in mgͣnitudinē orōnis. aut adcelatōeꝫ ꝯcl̓onis. aut vt maīfeſtior ſit orō. p̄ter has nulla ſumēda eſt ꝓpoſitio Sꝫ ꝑ hasaugere ⁊ interrogare tentandū eſtHic. p. ꝯn̄r ꝓſeqͥtur intētū ſuū on̄dēdo q̄ propōes ſtꝭordināde ⁊ q̄ int̓ro gāde. Et d̓t ꝙ in ordīe ⁊ introgatōeſunt duplices ꝓpōes .ſ. nccārie ⁊ p̄ternccārie. nccārie appellātur ꝑ qͣs fit ſyll̓s. ita ꝙ ingrediūtur ſb̓ām eiꝰ. ⁊ nōniſi ex ip̄is infertur ꝯcl̓o. Preternccārie ꝟo ſtꝭ q̄cūqꝫ ꝓpōnes ſine qͥbꝰ p̄t fieri cōcl̓o. tales aūt ſtꝭ q̄ p̄ter has ſumūtur ab opponēte. ⁊ ſtꝭ qͣttuor ⁊ ad qͣttuor vtiles Quia

vel ſunt ſumpte grā inductionis vt ex ill̓ detur ſiue cōcedat̉ ꝓbatū vl̓e in maiori vl̓ mīore ꝓpōne ſyll̓i pͥncipal̓.Aut ſumpte ſtꝭ in pͥmo in igͣnitudīem ſiue āpliatōemſermoīs vl̓ orōis ſiue ꝓlōgatōem quo rn̄s minꝰ reſpiciat qͥd ſequit̉ ⁊ citiꝰ inclinet̉ ad ꝯſentiendū. Aut ſumpteſunt ⁊ adducte tertio ī celatōem cōcl̓onis intēte quā celatā ꝑſpiciēs rn̄s faciliꝰ ꝯſentiat. Aut aſſumunt̉ vt manifeſtior fiat orō. qꝛ in maīfeſtū citiꝰ ꝯſentit rn̄s. ⁊ iſte ſuntadducte in ꝓſyll̓is. qꝛ ꝓpōnes aut indigēt ꝓbatōe ⁊ ꝓpt̓dubiū nō ꝯſentit rn̄s ⁊ ſic eſt pͥma. Aut nō ꝯſentit qꝛ feſtine venit̉ ad ꝯcl̓onem ⁊ ſic ſumit̉ āpliatiua ſiue ꝓlongatiua orōis. aut iō nō ꝯſentit qꝛ id qd̓ ꝓponit̉ ē obſcurū. ⁊ ſic explanatīe ſumūtur p̄ter has āt nulla eſt aſſumēda p̄ter nccāria ꝓpō. qꝛ ad ꝯſenſuꝫ rn̄dentis inclinādū nō valet. ſꝫ ꝑ has qͣttuor tentādū ē augere rōem ⁊ interrogare conſenſum reſpondentis.Sūt āt q̄ ad celatōeꝫ certamīs grā. ſꝫ oēhmōi negociū ad alteꝝ ē nccē ē ⁊ in his vtiHic ph̓s poīt aliqͣ documēta deſeruientia ad ordīationē ꝓpōnū. ⁊ an̄qͣꝫ hͦ faciat excludit vnā obiectōem dicēs poſſet qͥs dicere ꝓpōnes celatiue fiūt certamīs grā. ⁊ſic vident̉ eſſe ad fine gl̓e. ⁊ nō ad finē inuētionis ſcīe. etſic ꝑtinerēt ad ſophiſtā. Ad qd̓ rn̄det ph̓s ꝙ hmōi negociū dialecticū ad alteꝝ eſt. eo qd̓ innitit̉ ei qd̓ videt̉ alteri ⁊ aliqn̄ ꝓteruit iſte nolēs cōcedere vel ſuſciꝑe q̄ ſtꝭ vtilia negocio inuētōis. hͦ āt ꝯſiderans opponēs oꝫ celareꝓpoſitū donec ſuſcipiat aliquā ꝓpōem ꝑ quā cogat̉ adcōſenſum. ſic gͦ ⁊ ſi ſit certamīs grā. eſt tn̄ iuſti certamīsgrā. ⁊ qͥd vtile negocio dialectico. qꝛ tradit modū inqͥſitionis ꝟitatis ꝑ inqͥſitōem. ⁊ iō nccē eſt ⁊ oportuniū dialectico vti his ꝓpōibꝰ q̄ celatiue dn̄r. Dialectica em̄ inqͣꝫtū eſt obuiatīa plꝰ reſpicit ip̄m qͣꝫ ꝓblema. ⁊ etꝭ nō abſoluit̉ ab hoc qͥn reſpiciat fictōeꝫ ẜꝫ ꝙ. p. dicit ꝙ fictū eſtqd̓ ad pōnem ē coactū. ⁊ ſic vti certamīe tali iuſtū ē. ⁊ nōeſt ad finē gl̓ie. ſꝫ vt faciliꝰ inueīat̉ ꝟitas ſine impedimētoErgo nccārias qͥdē ꝑ quas fit ſyll̓s n̄ ſtatim p̄ordinādū. ſꝫ diſcedendū in ſupͥma. vt n̄cōtrarioꝝ ponere eandē diſciplinā ſi hͦ voluerit ſumere. ſed oppoſitoꝝ poſito eī hͦ ⁊ qm̄eadē ꝯͣrioꝝ ſyllogizabit̉. eo ꝙ oppoſitorumſunt contrariaHic ponit aliqͣ docum̄ta circa vſuꝫ iſtaꝝ ꝓpōnū Primū eſt de ordīatōe ꝓpoſitionū celatiuaꝝ. Et ē iſtd̓ ꝙ nōſtatī ordināde ſtꝭ ab opponēte ꝓpōes nccārie ex quibusfit ſyll̓us. ſꝫ diſcedēdū ē ip̄i ab ill̓ ꝓpōibꝰ ī ſup̄ma ſiue magis vl̓ia in qͥbꝰ tn̄ iſta q̄ intēdit opponēs celata ſunt. qͥaex ill̓ ꝓbabūt̉ p̄occupādo illatōem ꝯn̄tꝭ intēti vt ſi quisvult ſuēre ꝙ oīm ꝯͣrioꝝ ſit eadē diſciplīa. pͥº dꝫ ſumere ꝙoīm oppoſitoꝝ ſit eadē diſciplīa. qꝛ illa hīta hētur ꝓpoſitū. ⁊ ſic pꝫ quo in cōi ordināda eſt ꝓpoſitio celatiuaSi ꝟo n̄ ponat ꝑ īductōeꝫ ſumēdū intēdēti ī ꝑticularibꝰ ꝯͣrijs. nā aūt ꝑ ſyll̓m. aut ꝑīductōem neceſſarias ſumēdū. aut has quidem inductōne. illas aūt ſyllogiſmo.Hic poīt ſcd̓m documētū de ꝓpōibꝰ īductiuis dicēs ſi n̄cōcedat nob̓ ꝓpōem vl̓em rn̄s. tūc ſumēdū ē ꝑ inductionē .i. vtendū ē ꝓpōibꝰ inductīs. ⁊ in ꝑticularibꝰ inducen

M i