Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Topicoꝝ

Topiquod eſt eſſe cōſequēs. ⁊ hoc mō intelligit̉ ꝙ dicitur hicſyllogiſmꝰ aūt dialectieꝰ ex talibꝰ ſignis ꝓcedit.Secundum dubium eſtQuō ph̓s docet termīare ꝓblema ꝓprij dialectice cū tn̄hoc videat̉ ad demōſtratorē ꝑtinere qͥ demōſtrat ꝓpriampaſſionē de ſb̓iecto Soº alberti Ad demōſtratorē ꝑtinet ꝯgnoſcere cām inherētie ꝓprij in ſb̓iecto. ſicut in primo poſterioꝝ dcm̄ eſt. ſꝫ dialecticꝰ bn̄ p̄t terminare inherentiā ꝓprij. ⁊ ſic terminat̄ ꝓblema de ꝓprio qꝛ ip̄a inherētia ꝑ cōia ⁊ ꝓbabilia determinaturTertium dubium eſt.Quare ꝯſideratōes ꝯſtructiue ponunt̉ hic iuxta deſtructiuas Soº. qꝛ ꝓpriū eſt ꝯuertibile cū ſpē. ⁊ iō ꝑ quecūqꝫ ꝯſtruit̉ qͣꝫtum ad ineſſe ꝑ oppoſita illoruꝫ deſtruit̉qͣꝫtum ad ineſſe qd̓ nō eſt in accn̄te. nec in gn̄e. hoc tn̄ vereſt ꝙ ꝯſideratōes ꝓprij qͣꝫtū ad bn̄ eſſe nō deſtruūt ipſuꝫſimpl̓r. ſꝫ deſtruūt bn̄ eſſe ip̄iꝰ qͣꝫtū ad hoc ⁊ nō ſimplicit̓.Quia ex multis ꝯſtruit̉ ⁊ deſtruit̉ bn̄ eſſe ꝓprij. ⁊ ꝯſideratio q̄libet reſpicit ad vnū illoꝝ tm̄. ⁊ iō nō ꝯſtruit veldeſtruit bene ſimpl̓r. ſꝫ conſtruit vel deſtruit ad hoc ꝙ demultis conſiderat.Deſtruēti dein̄ qͥdem ſi qͥd noīm qd̓ ī ꝓprio fuit aſſigͣtum multipl̓r d̓r. vl̓ etiaꝫ totaorō plura ẜcat. nō em̄ erit bn̄ aſſigͣtum ꝓpriūvt qm̄ ſentire multa ẜcat. vnū qͥdem ſenſumhabere alteꝝ āt ſenſu vti. n̄ erit bn̄ poſitumaīalis ꝓpriū quod natū eſt ſentire. ꝓpter hocaūt n̄ vtendū eſt noīe qd̓ multipl̓r dicit̉. neqꝫorōe q̄ plura ẜcet. qm̄ quod multipl̓r dicit̉obſcuꝝ facit quod dcm̄ eſt. dubitāte eo quidebet argmētari vtꝝ forte dicit eoꝝ q̄ multipliciter dicūtur. nā ꝓprium diſcēdi grā aſſignat̉. Ampliꝰ āt ad hͦ nccārium eſt increpa-tionē aliquā fieri ſic aſſignātibꝰ ꝓprium. qm̄indiſſonatem quis facit ſyllogiſmū de eo ꝙ1multipliciter diciturHic ph̓us ponit ꝯſideratōem de ꝓprio penes obſcuritatē ſermoīs. ⁊ pͥmo ex ꝑte ꝓprij. ſcd̓o ex ꝑte ſb̓iecti ſiueilliꝰ cui aſſignat̉ ꝓpriū Quo ad pͥmū eſt pͥma ꝯſide-ratio iſta. Si qͥs velit deſtruere ꝓblema de ꝓprio inſpiciendū eſt ſi qͥd ſiue aliqͥd noīm. q̄ in ꝓprio ſtꝭ aſſignataad circūloquēdū ip̄m ꝓpriū multipl̓r d̓r ẜm eqͥuocatōe3vel etiā ſi tota oro plura ſignificat ẜꝫ āphibologicā multiplicitatē ⁊ ſi ſic nō erit ꝓpriū bn̄ aſſignatū. Exēplum ēvt ſentire eqͥuoce multa ſignificat. vno mō ẜcat ſenſumhabere in habitu. Alio mō ſignificat ſenſu vti ẜm agereet iō male aſſignat̉ ꝓpriū aīalis qd̓ eſt natū ſentire. Ettāgit ph̓s duas cās ꝓpter qͣs multipl̓x nō dꝫ aſſignarpro ꝓprio. Prima qꝛ illud qd̓ d̓r multipl̓r obſcuꝝ facitid qd̓ dcm̄ eſt ad ꝓprij circūloquutōem. qꝛ opponēs quidebet argumētari ad terminādum ꝓpriū dubitare p̄t demultiplici. ⁊ iō multipl̓x incōueniēter aſſignat̉ ꝓprium.Quia ꝓpriū diſcēdi grā aſſignat̉. multipl̓x vero nō docꝫſed obſcurat Scd̓a rō eſt. qꝛ opponēs ponens aliqd̓imultiplex ꝓ ꝓprio p̄t increpari ſiue ſuſtinere increpatio1

nem. Quia ſunt mali ſocij cōe opus diſputatōis impediētes ⁊ trāſferētes diſputatōem dialecticā ad ſophiſticā. qꝛ ſic aſſignare ꝓpriū in diſſonāti ſenſu quē nō intendit rn̄dens facit ſyllogiſmū de eo ſiue ad id qd̓ multipl̓rdicit̉. ⁊ gͦ vt increpatōem euadat ꝑ ſimpliciter dicta de-bet aſſignare ꝓprium.Aſtruēti aūt ſi nō plura ẜcat neqꝫ nominiLqͥd neꝫ tota orō erit ẜꝫ hͦ bn̄ poſitū ꝓpriū. vtqꝛ neqꝫ corpꝰ plura ẜcat. neqꝫ mobiliſſimuꝫin ſuꝑiorē locū. neqꝫ quod ex his ꝯpoſitū eſterit bn̄ poſitū ẜm hͦ. ignis ꝓprium corpꝰ mobiliſſimū in ſuꝑiorem locum.Hic ph̓s ponit ꝯſideratōem ꝯſtructiuā dicēs. Si fuerit aſſignatū aliqd̓ ꝓprium in qͦ nō ponit̉ terminꝰ multiplex vel orō plur a ſignificās ꝯſtruendū eſt ꝓblema etꝓprium bn̄ eſt aſſignatū Cuiꝰ exemplū eſt vt qꝛ neqꝫ corpus multipl̓r dcm̄ plura ſignificat. neqꝫ mobiliſſimū inſuꝑiorem locū. neqꝫ totū qd̓ ex his ꝯpoſitū eſt quod eſtoratio circūloquēs ꝓpriū erit bene quo ad hoc aſſigͣtuꝫꝓpriū ignis ꝙ ē corpꝰ mobiliſſimū ī ſuꝑiorē locūDeinde deſtruēti quidē ſi multipl̓r dicit̉.illud cui ꝓpriū aſſignat̉. nō determietur autēcuiꝰ eoꝝ ꝓpriū ponat̉. n̄ erit bn̄ aſſignatuꝫ ꝓprium Ob qͣs aūt cās n̄ eſt dubiū ex his quepriꝰ dcā ſtꝭ. nam eadē accidere nccāriū ē. vthoc ſcire plura ſignificat vnum em̄ ſciētiamhabere ip̄mꝰ alteꝝ aūt ſcīa vti ideꝫ. aliud v̓oſcīam eē eius. aliud āt ſcīa vti eiꝰ n̄ erit eiꝰ qd̓eſt ſcire hͦ. bn̄ aſſignatū ꝓpriū vllum n̄ determīato cuius ponit̉ horum ꝓpriumHic ph̓s ponit ꝯſideratōes ex ꝑte eiꝰ cuiꝰ eſt ꝓpriumet pͥmo deſtructiuā. ſcd̓o ꝯſtructiua. Prima eſt volēs deſtruere ꝓblema ꝓprij habet reſpicere in ſb̓cm̄ ſi multipl̓iillud ſb̓cm̄ d̓r cꝰ ꝓpriū aſſignat̉. ⁊ nō determīat̉ ꝑ diſtinctionē multiplicis cuiꝰ illoꝝ hoc eſt in quo ſenſu acceptoꝓpriū ponat̉ nō em̄ tūc erit ꝓpriū bn̄ aſſignatū Ob qͣsaūt cās hoc ꝯtingit nō eſt dubiū. qꝛ paulo an̄ dcm̄ eſt ꝙmultiplicitas gn̄at obſcuritatē. ⁊ ſic idē incōueniēs accidit ex multiplicitate ſb̓iecti qd̓ accidit ex multiplicitatepprij. Cuiꝰ exᵐ eſt. vt hoc ſcire plura ẜcat. ita ꝙ ꝓnomē hͦſit ſb̓iectū ⁊ ſcire ꝓpriū. qꝛ ẜm vnū ſenſum in quo illudpnomē hoc eſt nti caſus eſt ip̄m ſcīam habere in habituIn alio vero ſenſu in quo ē eiuſdē caſus ntī eſt ſcīa vtiẜm agere. In alio vero tertio ſenſu in quo ꝓnomen hoceſt accī caſus ſcīam eſſe hoc eſt de ip̄o eē. ⁊ iō eiꝰ ꝓpriū cuius circūloquutio eſt ſcire hoc. nō eſt bene poſitū qn̄ nōdeterminat̉ cuiꝰ hoꝝ ē in qͦ ſenſu dcōꝝ ponit̉ ꝓpriūAſtruēti vero ſi nō dicit̉ multipl̓r hͦ cuiꝰpropriuꝫ ponit̉. ſed vnū ⁊ ſimpl̓r. erit em̄ poſitū ẜm hͦ ꝓprium. vt qm̄ homo ſimpl̓r dicit̉erit bn̄ poſitū ẜꝫ hͦ homīs ꝓpriū animal māſuetum naturaHic ponit cōſiderationē cōſtructiuā dicēs. Si aliquid fuerit aſſignatū ꝓprium alicꝰ ſb̓iecti. ſi ſb̓iectū nōmultipl̓r d̓ꝫ. ſꝫ eſt vnū ſimplex ẜꝫ ſermonē eſt bn̄ aſſigna-