Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Topicoꝝ

et ſi quid in genere poſitū eſt ꝑticipat cōtrariū generi. aut ſi cōtingit ꝑticipare. Nā ideꝫſimul ꝑticipabit ꝯͣria. eo ꝙ genꝰ quidē nūqͣꝫamittit ꝑticipabit autem ꝯtrarium. aut cōtinget participareHic ponit tertiā ꝯſideratōem q̄ eſt iſta ſuppoſitū ē ꝙgenus ⁊ drn̄a ſequunt̉ ſꝑ ſpēm. hoc eſt qͣꝫ diu eſt ſpēs ſuntgenꝰ ⁊ drn̄a. ⁊ iō intendendū eſt ad id qd̓ poſitū eſt in genere. ſi em̄ illud hoc eſt ſpēs ꝑticipat aliqͥd ꝯtrariū gnitūc genꝰ nō eſt bn̄ aſſignatū ſpē i. Cuiꝰ rō eſt. qꝛ ſpēs ꝑticipat ſuū genꝰ qd̓ actu ⁊ intellcū in ea includit̉. ⁊ gͦ ſi etiaꝫꝑticipat cōtrariū ſuo generi tūc vnū ⁊ idē ꝑticipabit ſb̓ſtantialiter ꝯtraria qd̓ eſſe nō poteſtAmpliꝰ ſi aliqͥd ꝯmūicat ſpēs. qd̓ impoſſibile eſt om̄ino ieſſe his q̄ ſub gn̄e ſunt. vt ſiaīa vite cōicat. Numeroꝝ aūt nullū poſſibile eſt viuere. nō erit ſpēs nūeri aīaQuarta ꝯſideratio ē. Si ſpēs cōicat aliqͥd id eſt cōit̉recipit ſiue ꝑticipat qd̓ īpoſſibile eſt om̄ino ineſſe his q̄cōtinent̉ ſb̓ gn̄e. tūc genꝰ ē ſpēi male aſſignatū. Exᵐ ē viaīa cōicat vite. qꝛ aīa eſt pͥncipium ⁊ cā vite vt d̓r ſcd̓o deaīa. ⁊ nullū nūeroꝝ poſſibile eſt viuere. id ē nullaꝫ ſpēmnūeri eſt poſſibile viuere. hoc eſt cōicare pͥncipio vite. conſtat ergo ꝙ nulla ſpēs numeri erit aīa. ⁊ ſic numerꝰ quia platōne aſſignat̉ genꝰ aīe nō eſt eius genusCōſiderādū āt ſi eqͥuoca ſit ſpēs gn̄i. elem̄tis vtendū q̄ dcā ſunt ad eqͥuocū. vniuocuꝫem̄ genꝰ ⁊ ſpēs qm̄ āt oīs gn̄is pl̓es ſpeciesPerſpiciendū ſi n̄ ꝯtīgat alterā ſpeciem eſſedicti gn̄is. nā ſi nō eſt maīfeſtū ꝙ n̄ erit vegenꝰ oīno qd̓ dcm̄ eſt. Cōſiderādum etiā ⁊ ſiqd̓ trāſlatiue dcm̄ eſt. vt genꝰ aſſigͣuit vt temperātiā ꝯſonātiā. nā om̄e genꝰ ꝓprie de ſpeciebꝰ p̄dicat̉. Cōſonātia āt de tꝑantia n̄ ꝓprieſꝫ trāſlatīe. Oīs em̄ ꝯſonātia in ſonis eſtHic ph̓s poīt tres ꝯſideratōes deſtructias ẜm ꝙ tresſunt ꝓprietates gꝭ ex ꝑte ſermōis ſcꝫ ꝙ dicat̉ vniuoce etpluribꝰ drn̄tibꝰ ſpē. ⁊ ꝙ dicat̉ ꝓprie ⁊ nō ꝑ trāſlatōemPrima eſt iſta. ꝯſiderandū eſt ſi ſpēs aſſignata eſt eqͥuce in gn̄e hoc ē ſi genꝰ p̄dicat̉ de ſpē noīe ⁊ nō rōe ad hͦ ātinueniendū elemētis. hoc ē pͥncipijs vtendū ē q̄ dcā ſuntin fine pͥmi de diſtinctōe multiplicis. genꝰ ꝟo vniuocuꝫeſt ad ea quoꝝ eſt genus. ⁊ ſpēs vniuoca eſt ad ea quoꝝeſt ſpecies. ⁊ hoc ſi vere ⁊ proprie eſt genus. ſi autem eſvt genꝰ ⁊ nō vere genꝰ qd̓ eſt quideꝫ eēntialit̓ in ſpē ſꝫ nonẜm rōem vnā oīno vt ens in ſpēbꝰ p̄dicamētoꝝ nō tenetcōſideratio Scd̓a eſt oīs gn̄is ſtꝭ plures ſpēs ⁊ n̄ vnaergo ꝑſpiciendū ē ſi nō ꝯtingat dicti ſiue aſſignati gn̄iseſſe aliā ſpēm p̄ter aſſignatā. ⁊ ſi nō ꝯtingat hoc tūc illd̓qd̓ ꝓ gn̄e eſt aſſignatum nō eſt genus Tertia ꝯſide-ratio eſt. ſi nō gnis trāſlatiue ⁊ nō ꝓprie de ſpecie dicit̉.tunc id quod pro genere aſſignatur nō eſt genus Exemplum eſt vt ſi quis temperantiam ꝟtutem dicat eſſe cō-ſonantiaꝫ vel in genere cōſonātie ſiue harmonie quodnō poteſt eſſe niſi per ſimilitudinem ⁊ tranſlatōem dic-tam ad tꝑantiam acuti ⁊ grauis in ſonis. tunc trāſlatiue dicit̉ ⁊ iō nō eſt genus aſſignate ſpēi. Quia om̄e vere

genus ꝓprie ꝑ ſb̓ſtātiam ⁊ nō ꝑ ſil̓itudinem eſt in ſpēbꝰet de eis p̄dicat̉ ⁊ nō ꝑ trāſlatōis ſimilitudinem. Cōſonātia vero detꝑantia nō ꝓprie ſꝫ trāſlatiue dicit̉. Om̄isem̄ ꝯſonātia ꝓprie in ſonis eſt ꝓpter qd̓ etiam a ſonisnomē accipit. Et ergo etiā peccatū in ꝓblematibꝰ ē vtitrāſlatione vt in ſcd̓o libro dcm̄ eſt. Dicit em̄ boetiꝰ ꝙ cōſonātia ꝓportio eſt acuti ⁊ grauis in ſonis ⁊ hoc eſt dictum pictagore. Et rō iſtiꝰ eſt. qꝛ genꝰ eſt eſſentialis ſimilitudo ſpēꝝ ſicut ſpēs indiuiduorum. trāſlatio vero ē adductio nominis ad accidētalem ſimilitudinē. ⁊ ſic trāſlatio aufert genꝰ ſicut ſimilitudo eēntialis repugnat accidētali ſil̓itudini. ſicut patet in p̄dicto exēplo. vt tꝑantia que eſt determīata ẜm rōem rectā ad materiā cibi vl̓potus ꝓportio. ⁊ hoc trāſmutat̉ ad ſonoꝝ ꝓportionē qd̓nō pōt ꝯuenire generi ꝯꝑato ad ſpēmCirca textu expoſitum eſt dubiūQuare ph̓us ponit potius ꝯſiderationes ad deſtruēduꝫꝓblema gn̄is qͣꝫ ad ꝯſtruendū Solutio. qꝛ vt in plurimum poſitōes rn̄dentiū ſunt affirmatīe quibꝰ nitūturopponentes ꝯtradicere. ergo ꝓblemata negatiua magis ꝑtinēt ad opponētem. affirmatīa vero ad rn̄tes modo opponēs ſe habet ꝑ modū agētis. ⁊ reſpondēs ꝑ modū patiētis. ſꝫ agēs eſt digniꝰ patiēte. iō priꝰ docet deſtruere ꝓblema gn̄is qͣꝫ ꝯſtruere Scd̓a rō eſt. qꝛ ph̓s ꝓcedit a facilioribꝰ ad difficiliora. qꝛ tenet ordinē diſciplineſed facilius eſt deſtruere qͣꝫ cōſtru ere ideo cōuenientiꝰ pͥmo ponūtur ꝯſideratōes ad deſtruendum.Amplius ſi ꝯtrarium aliqͥd ſit ſpēi cōſiderādum. Eſt aūt multipl̓r ꝯſideratio Primūquidem ſi in eodem genere ⁊ eius cōtrariuꝫcum nō ſit ꝯtrarium generi. oportet em̄ contraria in eodē genere eſſe ſi nihil ſit ꝯtrariuꝫgeneri. Cū aūt eſt ꝯtrarium generi ꝯſiderādum ſi ꝯtrariū in ꝯtrario. neceſſe em̄ ꝯtrarium in ꝯtrario eſſe ſi ſit ꝯtrarium aliqͥd generi. palam āt ē vnūqd̓qꝫ hoꝝ ꝑ inductōemIſtud eſt qͣrtum capl̓m in quo ph̓us docet terminare ꝓblema gn̄is ꝑ locos extrinſecos. ⁊ pͥmo inſpiciendoad cōtrariū gn̄is vel ſpēi. Et pͥmo ponit ꝯſiderationesdeſtructiuas poſtea cōſtructiuas. Prima eſt ſi ſpēs cuiaſſignatur ineſſe genus habet contrarium. tūc vidēduꝫeſt ſi ꝯtrarium aſſignate ſpeciei ſit in eodem genere cumſpecie exquo genus non habet cōtrariū. oportꝫ em̄ per locum a definitōe cōtrarioꝝ. cōtrarium ſpēi in eodē genereeſſe cū ip̄a ſpē. quia cōtraria ſunt q̄ poſita ſb̓ eodem gn̄emaxime a ſe diſtant. Adhuc aūt oportet hoc. qꝛ naturahabent fieri circa idem materiale cui correſpondet genꝰOportet igit̉ cōtrariū ſpēi ſi nihil cōtrarium ſit generiin eodem genere eſſe ſi nihil cōtrariū ſit generi ſꝫ ſpecieitm̄. Et ſi cōtrariū ſpēi nō eſt in eodē genere cū aſſignata ſpecie. tūc nō eſt genus qd̓ pro genere eſt aſſignatumSecūda cōſideratio ſumit̉ penes relatōem ad extrema inqͣꝫtum ſunt in diuerſo genere. ⁊ eſt iſta. Si genusaſſignatum habet cōtrariū. videndū eſt ſi cōtrariū ſpēiſit in cōtrario genere vel nō ſi ſic genꝰ eſt bn̄ aſſignatumſi nō tūc male eſt aſſignatū genus ſpēi. qꝛ neceſſe eſt contrarium ſpēi eſſe in cōtrario genere cum generi aſſigna2to eſt aliquid contrarium