Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quartus liber

in his que inuolūtarie vel volūtarie mota ſunt quēadmodū mouere accidit his q̄ ꝓprie nō habēt motū ſꝫ vehūtur. pene aūt dicit̉ qꝛ hoīes aliqn̄ inuolūtarie ſic vehūturſed tūc mouent̉ motū alteriꝰ. manifeſtū aūt eſt ꝙ in hisaſſignatis exēplis de pluribꝰ d̓r ſpēs qͣꝫ genꝰ. cū tn̄ oppoſitū trahat̉ ex definitōe gn̄is ſuꝑius poſita.Rurſum ſi drn̄am in ſpēm poſuit vt īmortale qd̓ deū. accidet em̄ de equis aut de pluribus ſpēm dici Nā drn̄a ſemꝑ de eqͥs aut d̓pluribus qͣꝫ ſpecies dicitur.Hic docet interimere ꝓblema drām ꝯꝑando ad ſpēmet eſt qͣrta ꝯſideratio q̄ eſt iſta Si qͥs dr̄nam diuiſiuaꝫgeneris in ſpēm poſuit hoc eſt ſb̓ ſpē ꝓblema eſt deſtruendū. Cuꝰ ē exᵐ vt ſi īmortale idē dixit ꝙ deū cū īmortale ſitdrn̄a aīal̓ rōnalis. eſt gn̄is drn̄a ſpēm q̄ ē deꝰ ꝯſtituēs Etiſto mō accidit aut de equis hoc eſt equalibꝰ. aut de pluribus ſpēm p̄dicari qͣꝫ dram. de equis quidē ſi idē dixit differētiam ⁊ ſpēm. De pluribus ſi dr̄am poſuit in ſpēm ⁊ hͦeſt incōueniens. nā ſi drn̄a eſt diuiſiua de pluribꝰ qͣꝫ ſpēsdicit̉. Si aūt eſt vltima ⁊ ꝯſtitutiua tūc de equis d̓r cuꝫſpecie. Diuiſiua em̄ ẜꝫ aptitudinē reſpicit ſpēꝫ ⁊ ſic in pleſt qͣꝫ ſpēs ꝯſtituta Ultiā eſt ẜm actū ſpēm cōſtituēs. ⁊ iōnō eſt equi. Neutro aūt mō in ſpēm ponēdū ē. qꝛ qd̓ ponitur in alio in minꝰ eſt qͣꝫ ip̄m. ⁊ iō genus illius differētie multo minus in ſpeciem eſt ponēdumAmplius ſi genus in drn̄am vt colorē qd̓cōgregatiuū aut numerū quod imparHic poīt qͣrtā ꝯſideratōnem deſtructiuā dicēs ſi quisgenꝰ in drn̄am poſuerit. vt ſi qͥs dicat ꝙ color qͥ eſt genꝰſit ꝯgregatm̄ viſus ꝑ ſb̓ſtātialē p̄dicatōem. aut numerūdicat eſſe imparē cū impar ſit drn̄a q̄ vt genꝰ de genere r̄p̄dicat̉ qͣlis aūt ſit illa p̄dicatio cū dr̄ impar ē nūerꝰ velnumerꝰ ē impar in ſuꝑioribꝰ dcm̄ eſt. Qd̓ em̄ ſequit̉ totūeſſe gn̄is nō p̄t eē quid de rōne eiꝰ. ⁊ iō nō p̄dicat̉ de ip̄o vtgenus ꝓximū vel remotū. nec p̄t de ip̄o p̄dicari vt differentia ꝯſtituēs ip̄m cuꝫ totū eē gn̄is ſeqͣt̉. p̄dicat̉ igit̉ vtpaſſio q̄ ꝓ certo accn̄s eēt niſi qꝛ actꝰ eſt determīans ⁊ ꝑficiēs gn̄is potētiā ꝓpt̓ qd̓ eſt qͣlitas eēntialisEt ſi genus vt drn̄am dixit. poſſibile eniꝫaliquē ⁊ hmōi afferre poſitionē vt tēꝑantiemixturam differentiam. aut lationis ẜm locum mutatōem. perſpiciendum aūt omniaſunt hmōi per eandem conſiderationem Cōmunicant em̄ loci de pluribus em̄ genus qͣꝫdifferentiam oportet dici. ⁊ non participaredifferentiam. ſic autem aſſignato neutrumhorum que dicta ſunt poſſibile eſt accidereNam ⁊ de paucioribus dicitur genus ⁊ participabit differentiamHic ponit quintā ꝯſideratōem q̄ ē iſta. Si qͥs reſpiciens ad ſpēm dixit genꝰ eſſe vt differētiam. peccat qͣꝫuiem̄ hoc ita ſit poſſibile tamē eſt aliqnē cōcedere talem predicationem. ex eo qꝛ differentia cum ſit generalis cū genere eſt collocanda. Exempluꝫ eſt vt ſi quis dixit mixturam eſſe differentiam temꝑantie cum ſit genns eiꝰ. Autdicat ẜm locum mutationem differentiam latōnis ſiue

vectionis. Sic em̄ accideret differentiam eſſe in plus qͣꝫgenus. qd̓ eſt incōueīens iō nō eſt genus qd̓ ſic aſſignatum eſt. Om̄ia em̄ que ſunt hmōi ex cōſideratione gn̄isad differētiam ⁊ ſpēm ꝑ eandem maximā cōꝑant̉ Oēsem̄ iſti loci cōmunicant in hoc ꝙ de pluribꝰ opꝫ genus p̄dicari qͣꝫ drām. ⁊ oportet ꝙ genꝰ non ꝑticipet dr̄nam illomō ꝑticipationis qui determīatus eſt. ſic em̄ ponēdo genus in drn̄am. neutꝝ eoꝝ que dicta ſunt poſſibile ē accitere quia ⁊ genus de paucioribꝰ qͣꝫ differētia p̄dicat̉ ⁊ ꝑ.ticipabit drn̄am tanqͣꝫ ſb̓ſtantiale p̄dicatū.Rurſum ſi nulla drn̄a gn̄is p̄dicat̉ de aſſigͣta ſpē. neqꝫ genꝰ p̄dicabit̉. vt de aīa neqꝫabūdant neqꝫ ꝑfectū dicit̉ qͣre nec numerusHic ponit ꝯſideratōem ſextā q̄ eſt inſpiciēdo in pl̓esvel oēs drn̄as gn̄is ⁊ eſt iſta. Si aſſignat̉ genꝰ cuiꝰ nulla drn̄a p̄dicat̉ de ſpē aſſignata. cū nō niſi ex gn̄e ⁊ differētia ſit ſpēs male aſſignatū eſt genꝰ. qꝛ cū nulla drn̄arumgn̄is de ſpē p̄dicat̉ nec gn̄is p̄dicabit̉ eo ꝙ tale genꝰ nō eſtꝓpriū. Om̄e em̄ genꝰ in ſua ſpecie ꝑ drn̄e alicꝰ coartatōeꝫdetermīatū ad ſpēm deſcēdit qꝛ nō p̄dicat̉ genꝰ niſi ꝑ hocꝙ eſt in ſpē ꝑ ſb̓nam ⁊ intellectū. Exēplū ē vt de aīa. necp̄dicat̉ abundās nec ꝑfectū in numeris. gͦ nec numerꝰ p̄dicabit̉ quēadmodum plato dixitAmplius ſi prior natura ſpēs ⁊ ſil̓ interimit genus. tūc male aſſignatum eſt genꝰ. videt̉ em̄ contrarium eſſeHic ponunt̉ ꝯſideratōes ad terminādum ꝓblema degn̄e ex his q̄ cōſequūtur genus vt ꝓprietates eēntialesque ſunt ex ꝑte rei vel ex ꝑte ſermonis. Ex ꝑte rei pͥmaꝓprietas que ſequitur genꝰ ip̄m ẜm ꝙ eſt cōꝑatū ad ſpēꝫeſt ꝙ genꝰ ſit pͥus ⁊ ſuꝑius natura qͣꝫ ſpēs. Un̄ ꝯſideratōpͥma ē. Si aſſignatū ꝓ ſpē ſit ſuꝑius natura qͣꝫ aſſignatum ꝓ gn̄e tūc ꝓblema ē deſtruendū. vn̄ ſi ſpēs aſſignatainterempta ſimul interimit genꝰ tūc ptꝫ ꝙ ſpēs ſuꝑior ēnatura qͣꝫ genꝰ cū tn̄ videat̉ ecōtrario debere fieri. ꝙ ſcilicet genꝰ interemptū ſimul interimat ſpēm ⁊ nō ecquerſocōſtat gͦ ꝙ aſſignatū ꝓ genere non eſt genusAmpliꝰ ſi ꝯtingit amittere dcm̄ genꝰ veldrn̄am vt aīam moueri aut opīonē veꝝ velfalſum neutꝝ erit dictoꝝ genꝰ vel drn̄aHic ponit ſcd̓am ꝯſiderationem ſunptam penes naturam generis que eſt ꝙ genus ex quo ſb̓ſtantialiter ineſt ſemꝑ ineſt. ⁊ ita ſi contingat amittere genꝰ. ita ꝙ aliquādo ſpeciei nō ineſt vl̓ poteſt nō ineſſe nō erit genꝰ qd̓aſſignatum eſt pro genere. Huius ex empluꝫ eſt. ſi quisdicat aīam mouere ſiue eſſe in genere mouentiū ſeipſa.vel ſi quis dicat opinionem eſſe per veꝝ vl̓ falſum ſicutper differētias. neutrū dictoꝝ poteſt eſſe genus vl̓ differētia. eo ꝙ neqꝫ genus neqꝫ drn̄am amittet ſpecies. aīmaaūt eſt abſqꝫ eo ꝙ moueat ſe. quia aliquando quieſcit. etaliquando opinio eſt neqꝫ vera neqꝫ falſa ſed dubia Etopinio vera fit falſa ſicut ⁊ oratio ſicut in predicamentis dictum eſt. Si aūt eſſet differētia opinio vera nō efficeret̉ falſa ẜm mutationē rei opinateUidetur enim differentia ſequi et genus donec ſit ſpecies. Intendendum autem