Frimus Tractatus
x̓nja calido liquāt̉ Soꝰ pͥuatio p̄t in aliquo eē dupl̓r ẜmph̓ꝫ nono metaphyſice. Unoº eſt ī aliqͦ penitꝰ ⁊ hͦ qn̄ pͥuetur ī eo forma ⁊ pon̄a ad formā ⁊ a talipuatione nō ꝯtingit fieri regreſſuꝫ ⁊ vocat̉ tal̓ pͥuatio pͥuaͣ ⁊ ꝑfecta. Alia ēpͥuatio forme tm̄ ⁊ nō pon̄e ad formā ſicꝭ in nigro ē pͥuaalbedis. ⁊ tn̄ p̄t iteꝝ fieri albū. qꝛ ī ip̄a maēt pon̄a ad albedinē. In chryſtallo igr̄ ē p̓uatio caloris pͥmoº accepta.quia pͥuat̉ ibi calor ⁊ pon̄a ad calorē. ⁊ iō n̄ p̄t calor a calido liquari. In glacie eī ē pͥuaº ſcd̓oº dct̄ā ⁊ iō p̄t liquariQuartum dubium eſt.Quō verificat̉ dctm̄ ph̓i dicētꝭ ꝯtīgit demrāre cāꝫ ꝑ cauſatū ī ill̓ q̄ ſtꝭ. ſil̓r ī p̄teritꝭ ⁊ futurꝭ cū tn̄ p̄teritū ⁊ futuruꝫẜꝫ ꝙ hmōi nō ſtꝭ ⁊ ꝑ ꝯn̄s nō ē de eis demōſtratio tāqͣꝫ de n̄entibus Solutio q̄dā ſtꝭ futura q̄ hn̄t cām ſue exiſtentie ī rebꝰ ⁊ ſic ſtꝭ ſꝑ ī ſuis cauſis ſicꝭ eclipſis ē ſꝑ in ſua cauſa. cū eī ſit luna ī tali ſcitu nccē eſt eclipſim eē futurā. ergo q̄ ſꝑ ſtꝭ in ſuis cauſis pn̄t demōſtrari nō tn̄ inqͣꝫtuꝫ ſtꝭnō entia ſꝫ inqͣꝫtū hn̄t eſſe in ſuis cauſis. ⁊ qd̓ his amplius eſt de his contingit fieri demōſtrationem in pn̄ti. vtde rōſa ꝯtingit demonſtrare in pn̄ti qd̓ eſt frigida ⁊ humida. ſed hoc verbum eſt non dicit ibi eſſe ſub pn̄ti determinato ſed eſſe ſimpliciter. ⁊ hoc eſſe non ponit in numerum cum p̄terito ⁊ futuro. ſed quodammodo ꝯp̄henditvtrūqꝫ. De talibus aūt futuris q̄ nō ſunt ſemꝑ ī ſuis cauſis non ꝯtingit habere demonſtrationemQuintū dubiūi eſt.An veꝝ ſit ꝙ factum non eſt continuum facto cum illo ſtante non contingeret ꝑuenire ad ꝓpōnem immedistam ⁊ tunc non fieret ex talibus demonſtratio Solutio ſicut ſe habent linea ⁊ punctum ita fieri ⁊ factuꝫ lineaeſt quiddam continuum punctus aūt indiuiſibile t̓minans ⁊ diuidens lineam. ſic etiam fieri vel moueri ē qͥddam diuiſibile ſiue continuuꝫ. ſꝫ ip̄m fctm̄ eē l̓ motū eſſeeſt quiddā indiuiſibile qd̓ poteſt accipi l̓ vt t̓minās totimotū l̓ vt diuidēs motū tanqͣꝫ ſicꝭ finis pͥme ꝑtꝭ motus ⁊pͥncipiū ſecūde ſicut pꝫ de pūcto qd̓ diuidit lineā ⁊ ſic ip̄factū eſt cā p̄cedēs ip̄m fieri cuiꝰ eſt pͥncipiuꝫ ⁊ eſt effectꝰꝯſequēs illud fieri cuiꝰ ē t̓minꝰ. Et qͣꝫuis duo facta nonſint ꝯtinua eo mō quo ī linea reꝑit̉ ꝯtinuitas tn̄ eſt ibiꝯtinuitas ꝯpōnis qͣꝫuis aliqn̄ ꝑ p̄dicationē indirectamvt hic poſito fundamēto ſunt lapides deciſi. ⁊ tūc erit ꝓpoſitio īmediata dicēdo pͥus factū de ꝓximo peſteriori facto qd̓ eſt mediū ad ꝯcludendū pͥº factū de vltimo factoSextum dubium eſtAn mediū in demonſtratione ſit cā indrn̄ter notificās ſuū effectū ẜm oēm tꝑis drām Soluº ſic qꝛ demōſtratio ē vl̓ium q̄ hn̄t eand̓ potētiā vbiqꝫ ⁊ ſemꝑ. ſed ꝙ ſcitur non ꝯtingit aliter ſe habere. ergo eſt nccm̄. Quicqͥdautē variatur ẜm tꝑis drn̄as eſt contingens ⁊ mobile ⁊ꝑ cōſequens non eſt ſcibile.Quō āt oꝫ venari in eo qd̓ quid eſt p̄dicātia nunc dicemus.Poſtqͣꝫ ph̓s on̄dit qualit̓ qd̓ quid ē ⁊ ꝓpt̓ quid ſe habent ad demonſtrationem. hic ꝯſequenter vult oſtendere quomodo poſſunt inueſtigari. Et pͥmo quō inueſtigatur qd̓ quid eſt. Scd̓o quō inueſtigatur ꝓpter quid. ibi(Ad habendum autem) Circa pͥmū pͥmo ꝓponit intertum. Scd̓o exeqͥtur ꝓpoſitum ibi (Eoꝝ igitur) Dicēs.pͥus dct̄m̄ ē qͣlit̓ qd̓ qͥd ē ꝯgnoſcat̉. ⁊ qͣlit̓ qd̓ qͥd ē ⁊ ꝓpt̓ qͥd
accipiāt̉ vt mediū ī demōſtratione. nunc dicendū eſt ꝯn̄tquo oportꝫ īueſtigare ea q̄ ponuntur in eo ꝙ quid ēEoꝝ aūt q̄ inſunt vnicuiqꝫ q̄dam extēdūtur in plus non tn̄ extra genus. Dico auteꝫ īplus eſſe q̄cūqꝫ inſunt quidem vniuerſalitervnicuiqꝫ. at vero ⁊ alij vt eſt aliquid qd̓ om̄iternitati ineſt. Sed ⁊ non ternitati. ſicut qd̓eſt. ⁊ eſt in plus ternitati ſed ⁊ non numero.Sed imꝑ ineſt om̄i ternitati ⁊ in plus ē. Etnāqꝫ ipſi qͥnario inē. ſꝫ nō extra genꝰ. Quīqꝫeī nūerꝰ eſt imꝑ. nullū āt imꝑ extra nūeꝝ eſt.Hic ꝓſeqͥtur ꝓpoᵐ dicēs pͥº eoꝝ q̄ p̄dicāt̉ q̨̄dā p̄dicanturvl̓r de aliquo. ita tn̄ ꝙ ſtꝭ in plꝰ ita ꝙ etꝭ inſūt alijs eiuſdēgꝭ. ita tn̄ ꝙ ābitꝰ cōitatꝭ nō extendit̉ extra genꝰ eiꝰ qd̓ ē definiendum. Alia vero vl̓r p̄dicātur. ita ꝙ ſunt in plꝰ ⁊ p̄dicantur etꝭde alijs alteriꝰ gꝭ. id ē inſunt alicui alij d̓finiēdoExᵐ pͥmi vt imꝑ p̄dicatur de ternario. ⁊ cū hoc etꝭ p̄dicatur de alijs eiuſdem geſcꝫ qͥnario ſeptenario nouenario ⁊ſic de alijs. Exᵐ ſcd̓i vt ens p̄dicat̉ in cōi de t̓nario. ⁊ etꝭ p̄dicat̉ de his q̄ ſtꝭ extra genꝰ ternarij ſcꝫ de boue lapideHmōi igit̉ accipiēda ſūt vſqꝫ ad hͦ quouſqꝫ tot accipiāt̉. pͥmū quoꝝ quid̓ vnūqd̓qꝫ inplus ē. oīa āt ī plus non ſunt. Hanc em̄ neceſſe eſt ſubſtantiam rei eſſeHic on̄t qͣlia dn̄t eē q̄ accipiūt̉ ad ꝯſtituēdū qd̓ qͥd ē. ⁊ hͦpͥº ꝓpoīt. ſcd̓o maīfeſtat ꝑ exᵐ ibi (Ut ternitati) dicēs ꝙad maīfeſtādū qd̓ qͥd ē accipiēda ſtꝭtalia p̄dica q̄ in plſe hn̄t. ⁊ q̄ nō ſtꝭ extra genꝰ. hͦ dꝫ fieri quouſqꝫ tot accipiātur quoꝝ vnūqd̓qꝫ ē in plꝰ ⁊ oīa ſil̓ ſūpta nō ſtꝭ in plꝰ id ēq̄libꝫ ꝑs definitōis dꝫ eē ī plꝰ qͣꝫ definitū. ſꝫ tota definiº dꝫeſſe cū eo ꝯuertibil̓ qͣi velit dicere. p. ꝙ īueſtigādo ip̄ꝫ qd̓qͥd ē via ꝯpōnis dēmꝰ pͥº videre ī quo gn̄e ſit res definiēda⁊ dn̄dere qͦuſqꝫ oīa ſil̓ ſūpta ſtꝭcū definito cōuertibilia.Ut ternitati īē ōi nūerꝰ imꝑ pͥmꝰ vtrobiqꝫ⁊ ſicꝭ qd̓ ē nō mēſurari nūero ⁊ ſicꝭ nō ꝯponiex nuerꝭ hͦ itaqꝫ iā ternitas ē imꝑ nūerꝰ pͥmꝰ.⁊ ſic pͥmo. hoꝝ em̄ vnūqd̓qꝫ aliud eī imparibus omnibus ineſt. vltimū autem ⁊ dualitati. omnia autem nulli.Hic. pͦ. qd̓ dctm̄ ē declarat exº dicēs ſi volumꝰ definire t̉nariū. dicemꝰ ꝙ ē nūerꝰ imꝑ vtrobiqꝫ pͥmꝰ. qꝛ qͦlibꝫ illaꝝqͣttuor ꝑticularū excedit definitū. nūerꝰ eī excedit. qꝛ ꝯuenit oībꝰ ſpēbꝰ nūeri. ⁊ imꝑ ſil̓r excedit. ⁊ vtrobiqꝫ ex pͥº eēeſt in plꝰ. qꝛ ꝯueīt bīario. tota āt d̓finiº n̄ ꝯueīt biario. qꝛnō ē nūerꝰ imꝑ. iō d̓fiº iſta colligit oīa q̄ ſtꝭſb̓n̄alia d̓finito. ⁊ ab oībꝰ alijs ſeꝑat. pꝫ igr̄ ꝙ ē d̓fiº nūeri. ſic āt ꝯuenitternitati ꝙ ē nūerꝰ n̄ mēſuratꝭ nūerꝭ ſiue nūero. ⁊ ſic ꝯueītei n̄ ꝯponi ex nūerꝭ ſꝫ ex nūero ⁊ vnitate q̄ nō ē nūerꝰ. Sicigr̄ ꝓcedēdū ē. Nūerꝰ aūt ē par ā imꝑ. ſꝫ maīfeſtū ē ꝙ t̓nariꝰ n̄ ē nūerꝰ par. igr̄ t̓nariꝰ ē nūerꝰ īꝑ. Et aliqͥs ē vtrobiqꝫ pͥmꝰ aliꝰ nō. ⁊ nūerꝰ aūt ē nūero mēſuratꝰ aūt nō. ⁊ conſtat ꝙ n̄ ē nūerꝰ nūero mēſuratꝰ. Eſt ỉ t̓nitas nūerꝰ imꝑvtrobiqꝫ pͥmꝰ nūero nō mēſuratꝰ. Iteꝝ ſi ē nūerꝰ ā ē nūerꝰ ex nūer ꝯpoſitꝰ l̓ nō. ⁊ ꝯſtat ꝙ nō ē ex nūerꝭ ꝯpoſitꝰ igr̄ n̄eſt t̓nitas nūerꝰ vtrobiqꝫ pͥmꝰ nūero n̄ mēſuratꝰ. neqꝫ exnūer ꝯpoſitꝰ ⁊ pōat̉ ꝙ ibi ſtet nūeri dīſio. Hec igr̄ ex oībꝰhis collecta q̄ vl̓r ⁊ ſb̓ūal̓r ī hac dīſiōe d̓ t̓nario p̄dicant̉
L I i