Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Secundi libri poſterioꝝ

ſunt ꝑ definitōeꝫ ſb̓nalē t̓nitas liue t̓nariꝰ. qͥ ē nūerꝰ imꝑvtrobiqꝫ pͥmꝰ. ⁊ ſic pͥº ꝯueīt ei ꝙ ſit nūerꝰ īꝑ. boꝝ eī qd̓cuiqꝫ .i. ſingulū īē oībꝰ nūerꝭ iparibꝰ. qꝛ oīs īꝑ nūerꝰ ē nūerꝰ ſnō ꝯuertit̉. vltiᵐ aūt qd̓ ē vtrobiqꝫ eē pͥᵐ ⁊ nūero n̄ mēſurari ⁊ ex nūerin̄ ꝯponi. īē qd̓ ōi dualitati ſiue bīario. Oīaāt hͨ ſil̓ collcā nulli ꝯueīunt niſi t̓nario. ē gͣ ꝑ d̓finitōeꝫ t̓nariꝰ nūerꝰ imꝑ vtrobiqꝫ pͥmus ⁊ inconpoſitus ⁊ nullonumero menſuratusQm̄ āt on̄ſū ē nobis ī ſuꝑioribus ꝙ nccāria qd̓ ſtꝭ ī eo qd̓ qͥd ē p̄dicatia. Ul̓ia at nccāria ſtꝭ. ī tuitate āt ⁊ ī quolibꝫ alio ſic accipiūt̉⁊ ī eo qd̓ qͥd ē accepͣ. Sic ex nccītate autemternitas hecHic ꝯn̄r p. on̄t hͦ ꝙ ſupͣ dixit .ſ. ꝙ oꝫ p̄dcā dici ex nccītate d̓ t̓nario. ⁊ duo facit. pͥº on̄t ꝙ oꝫ p̄dcā vl̓r ⁊ ex nccītate p̄dicari d̓ t̓nario. ſcd̓o ꝙ ex p̄dictꝭ ꝯſtituat̉ eēna t̓narijibi ( āt) Quo ad pͥᵐ d̓t ꝙ qꝛ on̄ſū ē ī ſuꝑioribꝰ ꝙ ea q̄p̄nt̓ ī qd̓ qͥd ē ſti̓nccaria ⁊ p̄nt̓ vl̓r. ſeʳ ꝙ ea q̄ ponūt̉ ī d̓finitione t̓narij p̄dicāt̉ ex ncc̄itate ⁊ vl̓r. ſꝫ ea q̄ponūtur in definitione t̓narij p̄dicātur in eo ꝙ quid eſt igiturꝘ āt ſubna ſit ex his maīfeſtū ē. nccē ē em̄niſi hͦ eēt t̓nitatꝭ eē vt geꝰ aliqd̓ eē. hͦ āt īn oīatum eſt aut non nominatū. Erit igitur ī pl̓qͣꝫ ternitati ineſſe. Conceſſum eſt enim huiuſmōi eē genꝰ qd̓ qd̓ ẜꝫ pon̄aꝫ ī plꝰ ē. Si itaqꝫnulli īerūt alij qͣꝫ atomis t̓nitatꝭ. hͦ erit vtiqꝫt̓nitatꝭ eē. Suppōat̉ eī ⁊ hec ſubn̄a vniuſcꝰ qꝫeē q̄ eſt ī atomis vltimū p̄dicamētū Quare ſimil̓r ⁊ alij cuilibꝫ ſic d̓mrātīoꝝ qd̓ eid̓ eē īeritHic p. on̄t ꝙ ip̄a p̄ta ſil̓ ſūpta ꝯſtituat totā d̓finitōem ſiue eēnaꝫ t̓narij l̓ cuiuſlibꝫ alteriꝰ rei. ⁊ ꝙ ſit cōuertibiliacū d̓finito. d. ꝙ hͦ toᵐ nūerꝰ iꝑ vtrobiꝫ pͥꝰ p̄tͣ ī qͥd det̓nario⁊ n̄ ī qͣle. l̓ gͦ ē gercꝰ l̓ d̓fiº eꝰ d̓ qͦ p̄t̉. ſꝫ n̄ p̄t̄ vt geꝰ gͣ vt d̓fiº. gͦ bene fuit dcm̄ ꝙ ex his pͣtꝭ ꝯſtituit̉ d̓fiº t̓narij. Qꝛ nō pͣtͣ vtgeꝰ ꝓʳ. qꝛ geꝰ p̄t̉ ſū ꝯuerſione d̓ eo cꝰē geꝰ. eo ꝙ geꝰ pl̓ibꝰ īſpēbꝰ. ꝯceſſū eī ē hͦ p̄dicatū geꝰ eē qd̓ ē ī plꝰ qͣꝫ ſpēs de qͣ pͣẜm ābitū ⁊ pon̄aꝫ ſue ꝯītatꝭ. tale āt p̄dicatū nō ē d̓fiº p̄d cācollcā. ſi gͦ geꝰ nō ē ſeqͥt̉ ꝙ ſit d̓fiº. ⁊ ſi null̓ īerit alijs qͣꝫ a-tomis hͦ ē ſingl̓aribꝰ ⁊ ẜꝫ ꝯītatē īdiuiſibilibꝰ t̓nitatꝭ ⁊ huict̓nitati ⁊ ſic d̓ alijs t̓narijs. tūc ſeqͥt̉ ꝙ hͦ collcm̄ erit d̓fiº eſſential̓ ip̄iꝰ t̓nitatꝭ. quia ſoli ꝯuenit ternitati ⁊ ōi atomoternitatis ⁊ eſt p̄dicatum in quid.Cōgruū āt ē cū totū aliqd̓ negociet̉ aliqͥs1deꝑtiri geꝰ ī atoma ſpē prīa. vt nūeꝝ ī terniitatē ⁊ dualitatē. Poſtea ſic illoꝝ d̓fitōes acciiꝑe tētare. vt rcē linee ⁊ circuli ⁊ recti anguliſIPoſtqͣꝫ pͦ. on̄t qͣlia oꝫ eē ea q̄ ꝯſtituūt d̓finitōeꝫ ẜnteꝫ reieenaꝫ. h̓ ꝯn̄r on̄t quō dn̄t talia īueſtigari q̄ eēnaꝫ rei cōſti-tuūt. ⁊ circa hͦ duo facit. pͥº ꝓpoīt modū maxīe ꝯueīentēad īueſtigādū ea q̄ſtꝭ ī definitione ponēda .ſ. ꝑ dīſionē gꝭ.ſcd̓o poīt quēdā aliū modū .ſ. ꝑſil̓ia ⁊ drā ibi (Querere ātſoꝫ) Quo ad pͥᵐ d̓t cū aliqͥs vult negociari ad d̓finiendialiqd̓ totū .i. vl̓e. ꝯgruum eſt vt prīo diuidat genus in pͥcmas ꝑtes illiꝰ gꝭ. q̄ ſtꝭ̓īdiuiſibiles ẜm ſpēm. hoc eſt ī ſpēs1ſpēaliſſimas. Exemplum eſt vt diuidat numeꝝ ī bīariū⁊ ternarium. ⁊ diuiſione illa p̄miſſa ꝑ quā cognoſciturgenus. tentet poſtea acciꝑe definitionem ſingulaꝝ ſpērū

ſicletiā fit ī alijs. vt ī linea recta ⁊ circulo ⁊ in recto āgulo. oīa em̄ hec ꝯgrue definiūtur p̄miſſa diuiſione generisQuia recta linea eſt lōgitudo ſine latitudine cꝰ mediumnon exit ab extremis. linea āt circularꝭ regulariter curua in idem punctuꝫ reflectit. cꝰ mediū eſt centꝝ a quo ōnes linee ducte ad circūferentiā ſtꝭeqͣles. ⁊ eſt ſine latitudine. Curua āt ē lōgitudo ſine latitudīe cꝰ mediū exit abextremis ⁊ in idē punctū nō recuruat̉. ⁊ hoc fiet de angl̓opͥmo ī ſpē ſpēaliſſima. diuidēdo ip̄ꝫ ī rcm̄ acutū ⁊ obtuſūPoſt hec āt accipiendū qd̓ genus ſit. vtꝝquātitatīs aut qͣlitatīs ꝓprias paſſiones ſpeculari ꝑ cōia prima Conpoſitꝭ em̄ ex atomisꝯuenientia erūt ex definitionibus. maīfeſtaꝓpterea qꝛ prīcipiū eſt omniū definitōnū qd̓ſimplex eſt. Et ſimplicibus ꝑ ſe ineē conuenientia ſolis alijs aūt ſcd̓m illaHic p. on̄t qualiter accipiēde ſtꝭ drn̄e. d. ꝙ poſtqͣꝫ acceperimꝰ ꝑ dīſionē gͦ in ſpēs qͥd ſit geꝰ vtꝝ .ſ. definitū ſit ī gn̄eqͣlitatꝭ l̓ quātitat aut aliquo alio oꝫ ad īueſtigādū drāsꝯſiderare ꝓprias paſſiones. qꝛ tales ſtīſigna maīfeſtantia formas ꝓprias ſpēꝝ. ⁊ hͦ oꝫ pͥᵐ facere ꝑ aliqͣ cōia. ſi eīnos ꝯgregemꝰ accūa ex gn̄ibꝰ cōioribꝰ q̄ h̓ dn̄r īdīſibilia.qꝛ n̄ reſoluūt̉ ī aliqͣ pͥora ſtatī ex d̓finitōibꝰ eoꝝ erūt maīfeſta ea q̄ q̄rimꝰ. oꝫ eī oīꝫ d̓finitōnū eē pͥnᵐ id qd̓ ſimpl̓x ē.i. geꝰ cōe ⁊ hmōi ſimplicibꝰ ſolū ꝑ ſe īſtꝭ accn̄a q̄ ꝯīt̓ īueniunt̉. ī multꝭ oībꝰ āt alijs ꝯueīunt ẜꝫ illa. ſicꝭ albū ⁊ nigruꝫꝑ ſe qd̓ ꝯueīunt corꝑi t̓mīato. ⁊ ẜm hoc cōe ꝯueniunt homini ⁊ equo ⁊ oībus alijs. ⁊ inde eſt ꝙ ſi oportet acciperedefinitionem alicuius cui vniuerſaliter ꝯuenit eē albumputa definitionē niuis. oporteret recurrere ad genꝰ communiꝰ qd̓ ē corpꝰ t̓mīatū. ⁊ ex illo īueſtigare cāꝫ albedīs.⁊ ẜꝫ hͦ on̄deret̉ nobis qͣre nix ē vl̓r alba. ⁊ illa cā p̄t ꝑtinere ad qd̓ qͥd eſt niuis ſcꝫ īſpiſſatio humidi q̄ facit humidum t̓mīari cum conſeruatione lucisSꝫ dīſiōes q̄ ſtꝭ ẜꝫ drās vtiles ſtꝭ in id qd̓ſic adeamꝰ. Sicꝭ tn̄ d̓mr̄ant dcm̄ ē ī p̄oribꝰ.vtiles āt ſtꝭ vtiꝫ ſic ſolū ad colligēdū qd̓ qͥd ē ⁊etꝭ vidēt̉ vtiqꝫ nihil demōſtrare. ſꝫ mox accipere omnia tanqͣꝫ ſi ex principio acciperet aliquis ſine diuiſioneHic oſtendit philoſophus quō p̄dictus ꝓceſſus valꝫad definitiones dicens ꝙ ad hoc ꝙ aliquis in p̄dicto modo procedat ad definiendum id eſt diuidendo genus inſpecies vtile eſt ꝙ homo accipiat diuiſionem generis ꝑdifferentias. ſed tamen quomodo per hoc manifeſteturqd̓ qͥd ē dcm̄ ē ī p̄cedētibꝰ. qꝛ p̄dicte diuiſiones ſunt vtiles ad inueſtigandum qd̓ quid eſt. ſed ad ſyllogizandumqd̓ quid eſt nihil videntur facere ſicut prius dictum eſt.quia peteret̉ id qd̓ eſt in pͥncipio. ⁊ ſic patet ꝙ via diuiſionis non ſyllogiſtica eſt vtilis. non aūt via diuiſionisſyllogiſtica ꝓpter inconuenientia pͥus illata.Differt autem aliquid prius ⁊ poſterius p̄uicamentorum p̄dicari. vt eſt dicere animalmanſuetum bipes. ⁊ bipes aīal māſuetuꝫ ēEt iteꝝ ex hͦ drā ē hmōi. vt qd̓libꝫ eſſe vnuꝫſic neceſſe eſt diuidentem repetere.