De diffinitionibus

idita eſſe argumentorum rationibus approbemus.Deinde tertio loco inducimus deductionē eiuſdē diffinitionis in eam ſpēm de qua queſtio eſt. ⁊ de qua iudicium eſt ꝯſtitutū: vt cū general̓r rē diffinierimꝰ ⁊ita eē de quo qͥrit̉ dixerimꝰ. poſtea approbationē cōſtituerimꝰ veꝝ eſſe qd̓ diffinimꝰ. Tertio loco on̄derimꝰ hoc e qd̓ geſtū eſt vel id eē de quo q̄rit̉. Que orationis ꝑs appellat̉ deductio generis ad ſpēm. Quarto loco in oratione noſtra deſtructionē diffinitionisaduerſe ꝑtis: hoc ē vti quēadmodū aduerſarij diffinierīt id ip̄m de quo diffinitionem conſtituimꝰ ꝓponamꝰ: eāqꝫ aduerſarioꝝ diffinitionē vitioſam eē doceamꝰ que quēadmodū vitioſa ſit: poſtea declarabimus. Habꝫ enī ꝑtes ſuas certas integras de ꝗbꝰ nūcdicere ſuperſedemꝰ. Eſt diffinitio inimicitiaꝝ apud.m. tulliū breuis ita collocata. An tu maiores inimicitias putas eē quā ꝯͣrias hoīuꝫ volūtates ⁊ diſſimiliaſtudia: hec vti diximꝰ diffinitio rethorica eſt: ⁊ breuiter oratio cōcluſa ꝗd ſint inimicitie. Poſtqͣꝫ diffinitionē adhibet̉ approbatio fide̓ ac religionē ſanctiſſimam in vita qui putat pōt ne ei nō inimicꝰ eē qui fama ſpoliauerit oīa. Deīceps reliqͣ que ſequūt̉ in quoqd̓ aīaduertere illud licet poſſe ꝯtingi ⁊ approbationē diffinitionis ⁊ deductionē diffinitionis in ſpēm.Nāqꝫ hic. m. tullius inimicitias eē ꝯͣria ſtudia ⁊ diſſimiles volūtates approbat ita vt ſpeciē ip̄am de quaquerebat̉ factā verbis includat. potuit enim approbatio fieri illas eē inimicitias que ꝯͣrias ꝯtinēt volūtates: ⁊ in rationibus ſupponēdis talis dictio ꝯponicū fide alius ſeruet: īfidelis ſit aliꝰ. Nulla dubitatio ēꝗn tali aīo nō inter ſe affecti inimici eē credant̉. Iteꝫreligioſo viro irreligioſus inimicus ē. Alia ergo ſi exdiuerſis ſtudijs ⁊ volūtatibꝰ ſuppoſita dicerent̉ ſolaeēt approbatio. nō etiā deductio generis in ſpēmcū nunc ita nectit̉ dictio fidem ſanctiſſimā in vita ꝙputat: religionē qui colēdā eē eriſtimat is ſine dubioinimicus ē ei qui fama ſpoliauit oīa tēpla violauit: d̓lubra polluit. Hic ēt iā veris idem factum de quo q̄ritur ita ſpecial̓r cōtinet̉ ⁊ includit̉. vt ſimul cū approbatiōe ⁊ deductiōe diffinitionis in ſpēm clauſum teneat̉. poſt adiungit̉ vt diximꝰ deſtructio diffinitionisaduerſe ꝑtis: ſed ꝑ cōceſſionē .i. ſimiliū. an̄ fi ꝯtra reꝫmeā feciſſet iniuriā aliquis iure ei me inimicū eē ꝓfiterer. Ponamus igit̉ aduerſe ꝑtis diffinitionē talē.Inimicitie ſunt cū contra rem meam aut fecit aliꝗs:aut dixit iniuriā. Hāc diffinitionē ſic deſtruit. m. tullius vt cōceſſo eo ꝙ ita ē diffinitū nihilominuſ ⁊ aliomō ſunt inimicitie cū aliquis faciat cōtra oīuꝫ re honorē ⁊ dignitatē. Talis igit̉ ſemꝑ circa rethoricā diffinitionē ꝑ mēbra quattuor reſtet̉ oratio: vt ſit diffinitio approbatio diffinitionis: deductio affinitionisad ſpēm. Deinde poſtrema deductio diffinitiōis partis aduerſe: ſed hec apta rethoricis nō ēt philoſophiſeē videt̉. Illa aūt que philoſophorū propriā eſt etiāoratoribꝰ ꝯuenit eaqꝫ ſibi ⁊ ad materiā ſuā ⁊ ad proprie ornamentū dictionis adiūgit orator. Oīa enī recte orator exprimit q̄ ſunt in dicendo philoſophoruꝫ.Nā ⁊ vero vtit̉ argumēto qd̓ ē philoſophoꝝ ꝓpriūvtit̉ etiā necefſario. At ꝯͣ ph̓s in diſputatiōibus proprijs rethoꝝ cūcta cōdemnat. neqꝫ enī adiūgit aliqn̄ſignū. neqꝫ qd̓ credibile dr̄. ⁊ oē probabile penitus avirtute ſui ſermōis excludit ea. Ergo diffinitio queēphiloſophoꝝ propria in rebꝰ exprimēdis que explicatquid ſit quale ſit quēadmodū mēbris ſuis cōſtare debeat exponemus. Diffinitiones eē principia diſputā

di ⁊ ſupradiximus. ⁊ m. tullius probat: tū in dialogisoībꝰ: tu etiā in eo libro qui topica īſcribit̉: in quo docet primū argumētoꝝ locū eſſe diffinitionē: hoc eſt atoto cui loco qui appellat̉ a toto neceſſario adhibēdaeſt diffinitio vt ita argumētoꝝ locus a toto ſit diffinitio. Porro vt ſupra diximꝰ explicandi argumenti: qd̓a toto eſt dicit̉ definitio. ergo p̄ceptis ⁊ dialecticoꝝ⁊ philoſophoꝝ oīum illud tenere debemus nō eē diffinitionē niſi ſolā que in ea re quā definire volumuspriuſqͣꝫ eius rei eē ītelligimus declaret atqꝫ oſtendatſubſtantiā. hoc vt aꝑtius fiat. ſi docebimus nullā eſſediffinitionē certam integram approbādā niſi eā quādicūt philoſophi ſubſtātialē grece ὀίσιωδήσ appelatur. Quid autē ſubſtātia ſit alibi explicādū. Ad cognitionem interim illud accedat quotiens de aliquoquerit̉ quid ſit tunc poſſe eſſe certam ac ſubſtantialēdiffinitionem. quotiens eius rei de qua querit̉ (vti diximꝰ) genus ponimus etiā cetera ꝑ differētias ī oratione ſubiungimus. Nō alienū videt̉ exemplū ponere⁊ ſic ad reliqua que ſunt obſcura trāſire. Querit̉ homo quid ſit huic vtiqꝫ genus eſt aīal. Cum igit̉ in diſfinitione: quā explicabo quid ſit hō: aīal dixero ac deide reliqua cōnectā erit ſubſtantialis diffinitio. Subſtantiā enim hoīs declaraui cum dixi animal. Itē cūquero quid ſit albū aut nigꝝ. ſi dixero albū eſt color:qꝛ color genus eſt ab hoc de quo quero albū vel nigꝫiam ſubſtantialis erit diffinitio que incipit a genereac ſic cetera connectit. Hec ſubſtantialis eſſe dicetur⁊ hec propria: ⁊ hec integra hec a philoſophis ꝓbataita vt alio mō facta: diffinitio nunqͣꝫ eſſe dicat̉. vea quibuſdā hoc nomē etiā ad alia que alio modo difiniuntur ſepe trāſfertur. Ergo hec ſubſtantialis diffinitio a Marco Tullio ſic explicatur. Oportere nospoſito genere eius rei de qua querit̉ ſubiūgere ſpecies: vt alia que vicina eſſe poſſint diſcretis cōmunionibus ſeparemus. ⁊ tamdiu interponamus differentias: quadiu ad propriū eius de quo queritur ſignataeius expreſſione veniamus. Ipſe in topicis exemplaſubiecit. Nos v̓o ne fiat ī exēplis lectori ex iure cōfuſio hoc proponamus exemplū. hō eſt aīal rōnale mortale terrenum bipes riſus capax. Animal cum dictuꝫeſt. ſubſtātia hoīs declarata eſt. Eſt enī vt ſupra diximus ad hoīem genus animal. Omne autē genus ſpeciei ſue ſubſtātialis eſt declaratio: ſed hic animal qꝛlate patebat adiecta ſpecies eſt terrenū. iam excluſuꝫeſt: qd̓ aut aereū eſt: aut humidū. Bipes vero ꝓpteralia aīalia poſitū eſt: q̄ plurimis pedibus īnitūt̉. Itrōnale ꝓpter illa que rōnis egent. Mortale āt ꝓpteid qd̓ deus eſt. Quibꝰ oībꝰ aīalibꝰ que ꝯuēire poterāad ſuperiora in oratione poſita diſcretis atqꝫ diſcluſisadiectū eſt ꝓpriū in ꝑte poſtrema. Eſt enī ſolū hoīsqd̓ ridet: ſic ꝑfecta oī ex parte diffinitio eſt ad hoīemdeclarandū cū poſito genere excluſis oībꝰ que poterant cōuenire ad ꝓprietatē eiꝰ de quo querebat̉ ꝑuenit oratio. Atqꝫ hoc p̄ceptū tullianū ē eo vſqꝫ eū quidiffiniat ſpēs in oratione interponere ⁊ abijcere differētias oportere quouſqꝫ ad ꝓprietatē: que iā cōis eēnō poſſit ſermo ꝑueniat. Ueꝝ Ariſtoteles diffinitionē ꝑfectā ⁊ plenā ait cōſiſtere ex genere ⁊ differētijEx genere etiā ⁊ differētijs hoc idē nos ſupra docuimus: cū interpoſita ſpēs dr̄ia ſua alia que poſſent eēconſimilia ſeꝑaret. Quidā tn̄ cautiores plenioreſqꝫ indocēdo diffinitionis ipſius quaſi quedā mēbra cōſtituūt dicūtqꝫ eā ꝑfectā diffinitionē iſtā quam appello ſubſtantialē ex ꝗnqꝫ ꝑtibꝰ ideſt genere ſpecie. differentia