De interpretatione editiōis ſecunde liber primi

careant. quidam vero in quibus alterum horum reperiatur: ſic ēt in voce. Nā que voces denūciant ſimplices intellectª: ipſe quoqꝫ a falſitate ⁊ veritate ſeiūcteſunt. Que v̓o hmōi ſignificāt ītellectꝰ: in quibus iamveritas vel falſitas cōſtituta ē: in ipſis quoqꝫ hoꝝ alteꝝ inueniri neceſſe ē. Nā ſi quis hoc ſoluꝫ dicit hōvel albuꝫ: vel ēt hyrcoceruus qͣꝫ qͣꝫ iſta quidē ſignificet. qm̄ tn̄ ſignificāt ſimplices ītellectꝰ: māifeſtuꝫ eſtoī veritatis vel falſitatis ꝓprietate carere. Et tota­ qdē ſnīa hoc mō ſe hꝫ. Diligētiꝰ tn̄ ē attēdēdū quid ēꝙ ait: circa cōpoſitionē enī ⁊ diuiſionē ē veritas falſitaſqꝫ: quid ēt ꝙ dictuꝫ ē. noīa igit̉ ipſa ⁊ verba cōſimilia ſunt ſine cōpoſitione vel diuiſione intellectui.Illud quoqꝫ cur compoſito noīe: vel cur etiā vſus eſtrei nō exiſtentis exemplo: vt diceret: hyrcoceruus .n.ſignificat aliquid. Nec illud pretereūdū ē: ꝗd ſit qd̓ dictū ē: vel ſimpliciter vel ẜm tēpus primū ꝗdem de eodicēduꝫ ē ꝙ ait: circa cōpoſitionē .n. ⁊ diuiſionē ē veritas faſitaſqꝫ. Querit̉. nāqꝫ vtrū ne oīs veritaſ circacōpoſitionē ⁊ diuiſionē ſit: an q̄dā ē q̄dā v̓o minime.Illud quoqꝫ an in oī cōpoſitiōe vel diuiſione veritasfalſitaſqꝫ cōſtituta ſit: an hoc nō generaliter: ſꝫ ī quadā cōpoſitionis vel diuiſionis parte veritas falſitaſqꝫverſet̉. in opinionibus namqꝫ veritas eſt: quotiēs exſubiecta re capit̉ imaginatio vel etiā quotiēs: ita vtſe ſe res hꝫ: imaginationē accipit ītellectꝰ. Falſitaſ v̓oē quotiens aut nō ex ſubiecto: aut ita vt ſeſe res nonhꝫ imaginatio ſubijcit̉ intellectui: ſꝫ adhuc in veritate atqꝫ falſitate nihil equidē aliud reperit̉: niſi quedāopinionis habitudo ad ſubiectam rem. Quadā enimhabitudine ⁊ quo modo ſe habet imaginatio ad remſubiectā: hoc ſolum in hac veritate vel falſitate conſpicit̉: quā quidē habitudinē nullus dixerit cōpoſitionē. In hoc v̓o diuiſionis nullꝰ nec fictus quidē modꝰītelligi pōt. Illud quoqꝫ cōſiderandū eſt nōne aliqͣ ſitin his cōpoſitio vel diuiſio: que ẜm ſubſtantiā ſuā v̓adicunt̉ aut falſa: vt ē vera voluptas bene viuendi: vtē falſa voluptas bellādi. Etiā illud quoqꝫ reſpiciendūeſt: ꝙ in omnium maximo deo ꝗcꝗd intelligitur: nonī eo accn̄tal̓r: ſꝫ ſubſtantialiter intelligit̉: ⁊ enī q̄ bōaſunt ſubſtātialiter de eo nō accidētaliter credimus.Qd̓ ſi ſub̓al̓r credimꝰ deū: deū vero nullus dixeritfalſum: nihilqꝫ in eo accidentaliter poterit euēire. ip̄averitas deus dicēdus eſt: nō eſt igit̉ cōpoſitio vel diuiſio in his: que ſimplicia naturaliter ſunt: nec vlla cuiuſſibet rei collatione iungunt̉. Quare nō oīs veritaneqꝫ falſitaſ circa cōpoſitionē diuiſionēqꝫ cōſiſtit: ſedſola tm̄: que in intellectuū multitudīe ſit: ⁊ ī prolatione dicendi. Nā ī ipſa quidē habitudine imaginatiōis⁊ rei nulla cōpoſitio eſt: in cōiunctiōe v̓o intellectuuꝫcōpoſitio fit. Nā cū dico ſocrates ambulat: hoc ipſuꝫꝗdē ꝙ euꝫ ābulare cōcepi: nulla cōpoſitio ē: ꝙ v̓o intellectus ꝓgreſſione ābulationē cū ſocrate cōiungo:quedā iam facta ē cōpoſitio. Qd̓ ſi hoc oratione ꝓtulero: rurſus eadē cōpoſitio eſt: ⁊ circa eam vis veritatis ⁊ falſitatis apparet. Quo circa ī his ſolis cōpoſitionibꝰ īuenit̉ veritas atqꝫ mendaciuꝫ: de quibuſ tota nunc queſtio ē: in noīe .ſ. ⁊ in verbo: in negatione ⁊affirmatione: in enūciatione: ⁊ oratione. Quē .ſ. compoſitione veritatis ⁊ falſitatis naturā ab intellectibꝰaccipientes in vocis prolatione cōſeruant. De diuiſione aūt que ad negatiōeꝫ ꝑtinet: deqꝫ cōpoſitione:q̄ ad affirmationē: paulopoſt enucleatius dicā. Nūcillud ē videndū: vtꝝ verum ſit circa oēꝫ cōpoſitionēcircaqꝫ oēꝫ diuiſionem veritatem vel mendaciuꝫ pro

uenire: quod falſum ē: quis .n. dixerit hmōi nominuꝫconiunctionem: ⁊ ſocrates: ⁊ plato vel ſi a ſe henoīa diuidant̉: nec ſocrates: nec plato: veri aliquā falſi ve tenere ſignificantiaꝫ. Quare cōfitēduꝫ ē: nec circa oēꝫ diuiſionē: neqꝫ circa oēꝫ cōpoſitionē eā ſcilicetque in oratione verſatur: mendaciū veritatēqꝫ ſubſiſtere. Sed illud veriſſimuꝫ ē ꝙ oīs que in oratione ēveritas falſitaſqꝫ: in cōpoſitione ⁊ diuiſiōe naſcit̉: nōtamen omnis orationis cōpoſitio vel diuiſio iterumretinet: aut verum aut falſum. Ergo ſi ſic dixiſſet: circa oēꝫ cōpōnē vel diuiſionē v̓itas falſitaſqꝫ ē: mentiretur. Sed qm̄ dixit ſimpliciter: veritas falſitaſqꝫ circa compoſitionē diuiſionēqꝫ ē veriſſime ſubtiliſſimeqꝫ dixiſſe putandum ē. illa etiā nomina que ita dicuntur ſimplicia: vt veritatē aut falſitatē quodammodovaleant deſignare: huiuſmodi ſunt: vt intra ſe atqꝫtra ſignificationē ſuam quandā retineant cōpoſitionē: vt ſi quis dicat lego: hoc eſt enī dicere lego: tanqͣꝫſi diceret ego lego. Hec autē cōpoſitio ē. Sꝫ vel quotiēs interrogante alio reſpondet alius vno tn̄ ſermone videt̉ quoqꝫ tunc ſimplex ſermo veritatē mendaciūqꝫ ꝑficere. ꝙ ꝑfalſum eſt. Audiētis nāqꝫ reſpōſioad totuꝫ ordinem ſuperioris enunciationis adiungit̉vt ſi quis interroganti mundus ne anīal ſit: reſpondeat eſt videtur hec vna particula veritatem vel mendaciuꝫ continere: ſed falſo. Nō .n. vna eſt: ſed ad vinipſius reſponſionis intuenti tale eſt ac ſi diceret̉ mundus aīal eſt. Quod v̓o ait noīa ipſa ⁊ verba conſimilia eē ſine cōpoſitione vel diuiſione ītellectui: illud deſignat: quod ſupra iā dixit: ea que ſunt in voce notaseſſe anime paſſionum. Quod ſi note ſunt: ſicut littere vocuꝫ in ſe ſimilitudinem gerunt: ita voces intellectuum. Et quoniā dictuꝫ ē cur de ſimilitudine verborum ⁊ nominuꝫ atqꝫ anime paſſionū dixerit: cur circa cōpoſitionem ⁊ diuiſionē falſuꝫ verūqꝫ eſſe propoſuerit dicenduꝫ eſt quid ſit ipſa cōpoſitio vel diuiſioin qua aut veritas: aut falſitas inuenitur. Nam qm̄de ſimplici enunciatiua oratione perpendit: vt poſterius ipſe in diuiſione declarat dicens. Eſt autem vnaprīa oratio enunciatiua affirmatio deinde negatio. illā nunc cōpoſitionē deſignare vult: que alicuius veſubſtantiā conſtituit: vel aliquid ẜm eſſe cōiungit. nācuꝫ dico ſocrates eſt. hoc ipſum eſſe ſocrati applico ⁊ſubſtantiam eius eſſe conſtituo. Si vero dixero ſocrates philoſophus ē. ph̓iam ⁊ ſocrateꝫ ẜm eē cōpoſuivel ſi dicam ſocrates ambulat. huiuſmodi eſt tanqͣꝫ ſidicā ſocrates ambulans eſt: igit̉ quotiēs hmōi fueritcōpoſitio: que ẜm eſſe verbuꝫ vel ſubſtantiam conſtituat vel res cōiungat affirmatio dicitur. ⁊ in ea verifalſiqꝫ natura perſpicitur. ⁊ quoniam omnis negatioad predicationem conſtituit̉. huius enim. affirmatienis que eſt ſocrates eſt: negatio non ea que dicit nonſocrates eſt: ſed ea que pronunciat ſocrates non eſt. ⁊ad id quod eſſe ſocrates dictus eſt non negatio apponitur: vt cum id dicamus non eſſe: quod ante dctuꝫ ē eē. ergo qm̄ id qd̓ in affirmatione ẜm eſſe vecōſtitutuꝫ vel cōiunctuꝫ fuerit: ad id addita negatioſeparat vel ip̄aꝫ ſubſtantie conſtitutionē: vel etiā factam ꝑ id qd̓ dictuꝫ ē eſſe aliquid: coniunctionē: diuiſio vocat̉. Qn̄ .n. dico ſocrates non eſt: eſſe a ſocrateſeiunxi. ⁊ cum dico ſocrates: philoſophus nō ē ſocratē ab eo ꝙ eſt philoſophuꝫ eſſe ſeparaui quā ſeparationē: que ad negationē ꝑtinet: diuiſionem vocauit.Ergo māifeſtuꝫ ē ꝙ ſi ſimplex ī aīe paſſiōibus: intellectus fuerit: cuꝫ ipſe ītellectus nullā adhuc veri fal