Sermo

omnes qui extra arcam inuenti fuerunt. Ecce officium huius nauis. Ideo Salomon ad litteraꝫde eccleſia dicit. Facta eſt quaſi nauis inſtitorisdelonge portans panem ſuum Prouerb̓. vlti.Ecce ꝙ propter officium eccleſie dicitur nauis.vt cōmuniter dicunt docrores. Secunda ratioet eſt ſubtilior ꝙ nauis ſignificat eccleſiam) eſt ſivolumus attendere ad formam ſeu figuram nauis que eſt in principio hoc eſt in prora anguſta.in medio eſt lata ⁊ in fine hoc ē in pupi anguſta.Recte nauis ſignificat eccleſiaꝫ militantem queeſt hmōi forme. ⁊ dn̄s noſter ieſus chriſtus eſt qͣſi prora ſiue anterior pars nauis. vbi coniūgunt̉due tabule. ſcilicet duo apoſtoli vt petrus ⁊ andreas qui fuerunt primi apoſtoli chriſti. deindeduodecim apoſtoli. j. ad Coꝝ. xv. Deīde creuitꝑ ſeptuagītaduoſ diſcipuloſ. deinde ꝑ tria miliaconuerſos Actuum. ij. Sic tandem creuit paulatim per totum mundum. quia in omnem terrāexiuit ſonus eoꝝ. ſcilicet predicationis ad Rhoma. x. Sed iam diu eſt ꝙ nauis eccleſie anguſtiatur ⁊ reſtringitur circa finem. ¶ Nota hic deceꝫdiuiſiones ipſius chriſtianitatis intantū ꝙ dicitchriſtus ieſus. Filius hominis cum in terra venerit putaſne inueniet fidem in terra Lu. xviij.Patet ergo ꝙ eccleſia militans dicitur nauiſ nōſolum propter officium ſed etiam propter formāet figuram. Et totum hoc tangitur in dicta autoritate. Facta eſt. ſcilicet eccleſia militans. quaſinauis inſtitoris. Ecce formam. de longe panemportans ſuum. ſcilicet merces. ecce officium. Sꝫagitatur fluctibus. eſt enim in magno ꝑiculo nauis. ſcilicet ventorum. hoc clare poteſtis videreſi vultis cogitare ad hoc qd̓ dico. Quando eniꝫvacat vnus magnus epiſcopatus ſtatim regeset dn̄i temporales rogant pro indigniſ. etiam cūminis vel munere. Vnde papa videns ꝙ rogātpro indiguo quia neſciret cuſtodire tres caprastribulatur. Item iam videtis qualit̓ ordinationes eccleſie ſeruantur. quia deſpiciūt̉ libertateset īmunitates eccleſiaſtice franguntur. Nam qͥlibet reputat ſe dignum ad maiorem mūdi prelationem. quilibet ſeruat de ordinatiōibus eccleſie prout vult ⁊ ſibi placet. nihil aliud. Ecce quomodo nauis eſt in magnis periculis Iam enī verificatur illud quod dicitur Mat. xiiij. Nauicula autem in medio marꝭ iactabatur fluctibꝰ. eratautem contrarius ventus. quarta autem vigilianoctis venit ad eos ambulans ſupra mare. vidētes eum ſupra mare ambulantem. turbati ſuntdicentes. quia fantaſma eſt. ⁊ pre timore clamauerunt. Statimqꝫ ieſus locutus eſt eis. dicens.Ego ſum nolite timere ⁊cͣ. ¶ Ꝙtum ad ſecundum videndum eſt de hora in qua venit illa fortuna. Nam dicit textus. Et cum ſero eſſet eratnauis in medio mari. Ipſe auteꝫ ſolus erat ī ter-

ra. ⁊ videns eos laborando remigando. erat autem contrarius eis ventus. Occaſus ſolis facitveſperum. modo videamus in qua hora diei ſumus. Dicatur ꝙ ſicut ſol radians ſuper terramfacit diem artificialem. ⁊ quando radiat valleset torrentes ⁊ colles adhuc eſt mane. ſed quando non irradiat vertices montiuꝫ nec valles tūceſt ſero. Ad propoſitum in ſacra ſcriptura chriſtus dicitur ſol. Ideo dicitur virgini marie. Felix nanqꝫ es ſacra virgo maria. ⁊ omni laude digniſſima. quia ex te ortus eſt ſol iuſticie chriſtusdeus noſter ⁊cͣ. Modo ad cognoſcendum in īhora ſumus diei. ſcilicet duratōnis huius mūdiUideamus ſi radij ſolis. ſcilicet chriſti irradiāttorrentes valles ⁊cͣ. Torrentes ſunt laborantestriplici ratione. Primo quia ſicut torrētes ſuntaſperi ⁊ petroſi. ſic etiam vita laboratorum aſpera eſt dura ⁊ petroſa. Secūda ratio eſt quia torrentes aliquando abundant aquis aliquando n̄ſic laboratores aliquando abundant bonis temporalibus aliquando non ex ſiccitate vel al̓s.Tertia ratio eſt. quia ſicut torrētes ſunt inferiores partes terre. ſic ruſtici ⁊ laboratores ſunt deiecti ⁊ omnibus alijs inferiores intantum ꝙ poteſt d̓ eis dici dictum Daniel̓ Imminuti ſumuspluſqͣꝫ omnes gentes ſumuſqꝫ humlies in vniu̓ſa terra Dan̄. iij. Sed modo iam torrentes ⁊ laboratores non irradiantur ſole ieſu chriſti. Antiquitus tamen irradiabant̉. quia erant deuoti.nam quolibet mane ⁊ ſero orabant. vir ī vno angulo. ⁊ mulier in alio. Nota quomodo primo ſeſignabant. deinde dicebant Credo in deum. ſciebant bene Pater noſter. Aue maria. ⁊ decem p̄cepta legis. nam iſta eſt ſciētia laboratoꝝ. Modo autem neſciunt ſe ſignare. nec ſciunt Credo ī/ M a7 b. .deum. nec Pater noſter. nec Aue maria. nec etiā 17 4E Poęaliquod bonum. Sed bene ſciunt ſortilegia. con vupoiurationes ⁊ vanitates. ſciunt etiam quot dena 5rij ſunt in vno floreno. ideo iam ſol iuſticie ab iſtꝰtorrentibus retraxit radios ſuos. Item antiquitus quolibet die audiebant miſſaꝫ in aurora. deinde ibant ad ſua negocia. Sed modo nec in dominica nec in alijs diebus volunt audire miſſaꝫet ſi forte veniunt iam pranſi ⁊ tarde veniunt. etquando ſunt in eccleſia non faciunt niſi loqͥ. Itēantiquitus cōmunicabant quolibꝫ die dn̄ico deuote ⁊ ꝓceſſionaliter. modo autem niſi ſemel inanno. Ideo dauid. Neſcierunt neqꝫ intellexer̄t O 41in tenebris ambulant. mouebunt̉ omnia fundamenta terre. in psͣ. lxxxj. Modo videamꝰ ſi radij ſolis iuſticie illuminet valles. Ualles dicuntur omnes homines diuites. ideo quia vallis ēterra delitioſa ⁊ abundans. Nam talis eſt vitadiuitum pinguis ⁊ delitioſa ⁊ abundans. Ideodauid in psͣ. Ualles. id eſt. diuiteſ. abundabuntfrumento. psͣ. lxiiij. Sed iam ab iſtis receſſit ra-

N 3