Sermo

poſſit. Ita etiam ẜm diuinā iuſticiaꝫ aliquis expeccato dignus reddit̉ penitus a ciuitatꝭ dei cōſortio ſeꝑari. quod ſit ꝑ om̄e peccatū quo qͥs cōtra charitatē peccat. que eſt vinculum vniēs ciuitatem predictā. Et ideo ꝓ peccato mortali qd̓eſt cōtrariū charitati aliquis ineternū a ſocietate ſanctorū excluſus eterne pene adijcit̉. Ꝙ autēpena quā ciuitas mūdana infligit. ꝑpetua nō reputat̉. hoc eſt ꝑ accidēs. inquātū homo nō ꝑpetuo manet vel inquātū etiam ciuitas ip̄a deficit.Unde ſi homo in ꝑpetuū viueret pena exilij etſeruitutis que per legem humanā infertur ī eoꝑpetuo ꝑmaneret. Qui vero hoc modo peccāt.vt tn̄ nō reddant̉ digni totaliter ſeꝑari a ſcē trinitatis cōſortio ſicut peccantes venialiter tantoeorū pena erit breuior vel diuturnior. qͣꝫto magꝭvel minus purgabiles erūt ẜm ꝙ peccata eis plꝰvel minus inheſerunt. qd̓ in penis huiꝰ mūdi etpurgatorij ẜm diuinā iuſticiā ſeruat̉. Inueniūtur ⁊ alie rationes a ſanctis aſſignate. quare iuſte ꝓ peccato temꝑali ſupple mortali aliqui penaeterna puniant̉. Una eſt. quia peccauerūt contra bonū eternū dū cōtempſerūt vitā eternam:Et hoc eſt quod Augꝰ. in libro p̄dicto dicit. factus eſt malo dignus eterno. quia hͦ in ſe ꝑemitbonū quod eē poſſet eternū. Alia ratio. quia hōin ſuo eterno peccauit. Un̄ Gregꝰ. in. iiij. dialo.ꝙ ad magnā iuſticiā iudicantis ꝑtinet vt nunqͣꝫcareant ſupplicio qui nunqͣꝫ carere voluerūt peccato. Et ſi obijciat̉. ꝙ quidā peccantes mortalit̓ꝓponūt vitam ſuā in meliꝰ qn̄qꝫ cōmutare. ⁊ itaẜm hoc nō eſſent digni eterno ſupplicio vt videt̉Dicendū ꝙ ex hocipſo ꝙ mortaliter peccat finēſuum in creatura cōſtituit. ⁊ quia ad finē vite tota vita ordinat̉. id̓o ex hocipſo totā vitam ſuamordinat illud peccatū. ⁊ vellet ꝑpetuo in peccato ꝑmanere. ſi hoc eēt ſibi impune. Et hͦ ē ꝙ Gregorius dicit. xxix. moral̓. ſuꝑ illud Iob. Eſtimauit abyſſum quaſi ſeneſcentē. Iniqͥ ideo cuꝫ finedeliquerūt. quia cum fine vixerūt. voluiſſent qͥppe ſine fine viuere. vt ſine fine potuiſſent ī iniquitate ꝑmanere. Poteſt ⁊ alia ſcꝫ tertia ratio aſſignari. qͣre pena peccati mortalis ſit et̓na. Quiaper eā contra deū qui eſt infinitus peccatur. vnd̓cum nō poſſit eſſe pena infinita ꝑ intenſioneꝫ. qꝛcreatura nō eſt capax alicuiꝰ qualitatis in finiterequirit̉ ꝙ ſit ſaltem duratiōe infinita. Eſt ⁊ qͣrta ratio ad hoc idē. quia culpa manet ineternū.cū qua culpa nō poſſit remitti ſine gratia quamhomo nō pōt poſt mortem acquirere. nec debetpena ceſſare qͣꝫdiu culpa manet. Cōfirmat̉ qd̓ dictum eſt ꝑ illd̓ qd̓ dicit̉ Matth̓. xxv. Ibunt hijſcꝫ peccatores in ſuppliciū eternū. Item ſic̄ ſe habet p̄miū ad meritū. ita pena ad culpam. Sꝫ ẜmdiuinā iuſticiā merito temꝑali debet̉ p̄miū eternum. Ioh̓ .vj. Om̄is qui videt filiuꝫ hominis ⁊credit in eum habet vitam eternam. ergo ⁊ cul-

pe temporali ẜm diuinam iuſticiam debet̉ penaeterna. Preterea ẜm Ph̓m. v. eth̓. pena taxat̉ẜm dignitatem eius in quē peccat̉. vnde maioripena punit̉ qui ꝑcutit alapa pͥncipē qͣꝫ aliū quēcūqꝫ. ſed qui peccat mortaliter peccat cōtra deūcuiꝰ p̄cepta trāſgredit̉. ⁊ cuiꝰ honorē alijs imꝑtitur dum in alio finē cōſtituit. Maieſtas aūt deiē infinita. ergo quicūqꝫ mortaliter peccat dignꝰeſt infinita pena. ⁊ ita iuſte ꝓ peccato mortali aliquis ꝑpetuo punit̉. Hec ſcūs Thomas vbi ſupra. Idem ponit prima ſcd̓e. q. lxxxvij. arti. iij.vbi cōcludit ꝙ peccatū mortale qͣꝫtum eſt de ſe īducit reatū pene eterne. Idem ſcd̓o ſcripto. diſ.xlij. arti. v. in quo ponit differentiā inter peccatum veniale ⁊ mortale ꝑ penā eternam ⁊ temporalem. De animabꝰ aūt que nō ſtatim vadūt adparadiſum quia nō ſunt cōdigne nec ꝑfecte penitentes. nec vadunt ad infernum. quia an̄ mortem habuerunt cōtritionem de peccatis ⁊ fecer̄tcōfeſſionem. ⁊ nō ſatiſfactionē. Tales vadūt pmortem corꝑis ad purgatoriū ad complendumpenitentiā. qua cōpleta introducunt̉ in celum.Pro dictorū maiori intelligentia. Queriturvtrū poſt hanc vitā ſit purgatoriū. Ad hāc queſtionē reſpōdet ſanctꝰ Tho. iiij. ſcripto. xxj. diſ.q. j. ar. j. q. j. ꝙ ſic. ⁊ ꝙ de neceſſitate fidei ē ponere purgatoriū. Quia iuſticia dei hͦ exigit. vt peccatum ꝑ penā debitā ordinet̉. modo multi ſuntqͥ abſoluti ſunt ⁊ quibꝰ culpa eſt dimiſſa. ſed nōdum cōpleuerūt penitentiā eo ꝙ ꝑ cōtritionē deleta culpa nō tollit̉ ex toto reatus pene. nec etiaꝫſemꝑ venialia dimiſſis mortalibus tollunt̉. quibus reſtat aliqua pena temꝑalis ꝑficienda. ⁊ iōoportet ꝙ taliter decedētes poſt cōtritionem depeccatis ⁊ abſolutionem an̄ ſatiſfactionem debitam poſt hanc vitā puniant̉. Et ita oportet locūdare in quo tales anime puniant̉. Et hic dr̄ purgatoriū. Et id̓o illi qui purgatoriū negant. ꝯtradiuinā iuſticiā loquunt̉. ⁊ ꝓpter hoc erroneuꝫ ē⁊ a fide alienū. hoc id ē tenet Gregoriꝰ nicenꝰ qͥdicit. Si aliqͥs chriſti amico cōſentiēs in hac vita purgare peccata minus potuerit poſt trāſitūhinc ꝑ purgatorij ignis cōflationē expedit̉ hͦ predicamus. dogma ꝟitatis ſeruātes. ⁊ ita credimꝰhec ille. hoc etiā vniuerſalis eccl̓ia tenet ꝓ defūctis. exorans vt a peccatis ſoluant̉. quod nō poteſt niſi de illis qui ſunt in purgatorio intelligi.Eccleſie aūt autoritati quicūqꝫ reſiſtit hereſim īcurrit. Quod cōfirmat̉. quia dicit̉. ij. Macha.xij. Sancta ⁊ ſalubris eſt cogitatio ꝓ defunctisexorare vt a peccatis ſoluant̉. Sed pro defunctis qui ſunt in paradiſo nō eſt orādū. qꝛ illi nullo indigent. Nec iterū ꝓ illis qui ſunt in infernoquia illi a peccatis ſolui nō poſſunt. ergo pꝰ hācvitam ſunt aliqui a peccatis nōdū abſoluti. quiſolui poſſunt. ⁊ tales charitatem habēt ſine quanō ſit peccatorū remiſſio. quia vniuerſa delicta