Sermo

III

ſtatere. ⁊ vnū mortale ex alia ꝑte. plꝰ pōderaretmortale pctm̄. Sꝫ bn̄ diſpoſitiue venialia equipollēt vni mortali pctō. qꝛ faciūt hoīeꝫ cadere īmortale. Ego īuenio ꝙ hō p̄t peccare in ſuꝑbiaauaricia. luxuria. ⁊ tn̄ nō erit pctm̄ mortale. ſedveniale. Id̓o ſeptē pct̄ā nō dicūt̉ mortalia. ſꝫ capitalia. ꝟbi gr̄a. ſi aliqͥs ſuꝑbiat. qꝛ vadit ornatus ⁊cͣ. nō ē pctm̄ mortale ſꝫ venſale. Sꝫ fit mortale ſi ex hͦ deſpicit aliqueꝫ. vel ſi ex hͦ furat̉. velfacit vſuras vt poſſet incedere pōpoſe ⁊ ornate.tūc ē mortale. qꝛ ꝯͣ p̄ceptū dei. Idē ſi mulier ornat ſe ⁊ depingit amore ſui viri veniale pctm̄ ē.Sꝫ ſi ex ſuo exceſſiuo ornatu vel pictura ꝯcupiſcit̉ ab alio. efficit̉ mortale. vel ſi ex hͦ vir pauꝑhabet facere vſuras. rapinas. ⁊ ip̄a ad hͦ euꝫ induce̓t vt mulier poſſit ſic incede̓ mortale ē. Itēde peccato auaricie. ſi hō diligit pecunias ⁊ cuſtodit tale ē veniale. Sꝫ qn̄ hō amore diuiciarūfacit vſurā. furtū. vel retinet ſalariū. vel non cōplet teſtamēta nō ſoluit decimas. tūc ē mortale.Itē d̓ luxuria qn̄ vir ⁊ vxor ſolū ꝓpter ſolaciuꝫactū matrimonialē faciūt. tūc veniale ē ẜuādomodū. ſꝫ cogitāt de alia vel de alia. ita ꝙ etiam ſinō eēt vxor ſua vel vir ſuꝰ adhuc miſcerent̉. vl̓ſi mutāt modū mortale ē. Itē de gula quandoꝓpter bonitateꝫ vini vel panis hō comedit ſeubibit parū plus. veniale ē. Sꝫ qn̄ hō inebriatur⁊ perdit ſenſū efficit̉ mortale. qꝛ ꝯtra dei madatū Uel ſi frāgit ieiunia. vel ſi ex nimio cibo ⁊ potu habet luxuriā efficit̉ mortale. Itē de accidiapoſſet ſurgere de mane ad orādū. ⁊ non facit veniale eſt. Sꝫ ſi ꝓpter hoc omittit audire miſſamin dn̄ica die mortale ē. Idē ſi hō non ꝯfiteat̉ velcōmunicet ī paſcate Sācti doctores diffiniūt diuerſimode pctm̄ mortale. Augꝰ ī li. de libe. arbitrio ſic diffinit pctm̄. Peccatū ē dictū factū autꝯcupitū ꝯtra legē eternā. Itē Hieroꝰ in libro deparadiſo dicit. Peccatū ē tranſgreſſio diuine legis. ⁊ celeſtiū inobediētia mādatoꝝ. Patꝫ igit̉ꝙ gratia dei nō ꝑdit̉ niſi ex trāſgreſſiōe mandatorū dei. ideo dicit ſcpͥtura ſācta. Deꝰ ab iniciocōſtituit hoīeꝫ ⁊ reliquit illū in manu cōſilij ſui.adiecit mādata ⁊ p̄cepta. Si volueris mandataꝯẜuare ꝯſeruabūt te ſupple in gr̄a dei. Ecc̄i. xv.Scd̓m iſtā ꝯditionem dico ꝙ mādata ſūt multa⁊ nō īnumerabilia. Vnde a ſapiētibꝰ poſſūt ſciri ⁊ cōputari. quia ẜm Ioſephū. Tot ſunt mandata qͦt ſunt oſſa ī corꝑe hūano. q̄ ẜm ph̓icos qͥhoc inuenerūt ſūt. ccxlviij. Tot ſūt p̄cepta affirmatiua legis dei inclinātia ad opus bonū. Et ſicut corpꝰ ſuſtinet̉ oſſibus ita aīa diuinis mādatis. Id̓o iudei quādo orāt: om̄ia mēbra mouēt.Quia qͦt ſūt p̄cepta tot oſſa mouent̉. qͣſi dicēdocū dauid Oīa oſſa mea dicēt dn̄e qͥs ſimilis tibipsͣ. xxiiij. Diceret aliqͥs Licꝫ ſciamꝰ naturā iſtorū mādatorū. tamē neſcimꝰ quot ſūt. quomodoergo poſſūt ẜuari. Rn̄ſio. ſicut ſcitis qͦt oſſa ha-

betis lꝫ nō videatis ea q̄ nihilominꝰ ſuſtinēt corpus. Sic iſta p̄cepta ſi gr̄am habetis intra vos.vos ſuſtinebūt. ⁊ gratia dei docebit vos qͥd fiēdum. ⁊ quid faciendum. ⁊ qͥd vitandū Uos vnctionē quā accepiſtis. id ē. gr̄am ab eo maneat īvobis ⁊ nō neceſſe habetis vt aliqͥs doceat vosſed ſicut vnctio eiꝰ docet vos de om̄ibꝰ. Nō ſcripſi vobis qͣſi ignorantibꝰ ꝟitatem. ſed qͣſi ſcientibꝰ eam et quomodo omne mendaciū ex veritate nō eſt. Quis ē mendax niſi is qui negat quoniā ih̓s non eſt xp̄s. j. Ioh̓. ij Si ergo fiat q̄ſtioquot ſūt mādata dei. Rn̄ſio. ſi volumꝰ loqui deeis inqͣꝫtum ſunt firmamētū gratie: ſūt tot quotoſſa ſunt in corꝑe. ¶ Tertia cōditio mandatorūdei eſt: quot ſūt vtilia ad oꝑationē meritorum.Si enī volumꝰ mereri coraꝫ deo oportet ẜuareſua p̄cepta. Queſtio eſt de quo habemꝰ maiusmeritū. vel de illo quot facimꝰ volūtarie ⁊ ex deuotione. vel de illo qd̓ facimꝰ ex mandato dei.verbi gratia. Hodie nō eſt ieiuniū ex p̄cepto. ſihomo ieiunat hodie. ⁊ alia die ieiunet ex mādato qd̓ erit magis meritoriū. multi dicunt ꝙ ſcilꝫieiuniū voluntariū ſit magis meritoriū. falſuꝫ ēqꝛ non habet rōnem meriti niſi vnū ſcꝫ qꝛ facitꝭbonum opus: ſed p̄ceptum habet duas ratiōesmeriti. Prima obediētia ẜuandi p̄ceptū. Scd̓aquia eſt opus bonū. Hic ptꝫ peccatū multoruꝫ.qꝛ dimittunt illa q̄ debent facere ex dei mādato⁊ ſeruant ea que volūtarie receperunt. dimittūtenī ieiuniū eccl̓ie ⁊ ſeruāt ieiuniū iſtius vel alterius ſancti ex deuotiōe. Alij dicūt elemoſyna ēmelior qͣꝫ ieiuniū. qꝛ dare elemoſynā eſt volūtariū ⁊ ieiunare ieiunia eccleſie eſt p̄ceptū. ⁊ ſic negligunt ieiunia eccl̓ie ⁊ omittūt. nō habētes cauſam rationabilē. ⁊ ſine p̄lati autoritate. qͣre dānantur. etiam ſi darent tantā elemoſynā vt redimerēt om̄es captiuos. Itē multi religioſi nō ſeruant ieiunia ſui ordinis. ⁊ ſemel in hebdomadaieiunēt in pane ⁊ aqua. vel in vigilia ſanctorumqui non habēt vigiliā ieiunāt. ⁊ qui non habētvigiliā non ieiunat qui recipiūt deuotionem etobmittūt dei ordinationē. Sꝫ hoc nō ſufficit ꝓpter hoc dixit xp̄s iudeis. Ue vob̓ ſcribe ⁊ phariſei hypocrite qui decimatis mētam ⁊ anetū etrelinquitis q̄ grauiora ſūt legis iudiciū ⁊ miſericordiā ⁊ fidem. hec oportuit facere ⁊ illa non obmittere Matth̓. xxiij. Item multi clerici ſunt qͥnon dicunt officiū vl̓ ſi dicūt. dicūt feſtināter exalia ꝑte dicunt pſalmos vel orationē ſancti Auguſtini. ſed male faciunt in hͦ ꝙ negligunt ea adque tenentur. quia maius meritoriū eſt ſuruaremandata dei ⁊ ordinationē eius. qͣꝫ illud qd̓ eſtvolūtarium. Dicatur hiſtoria ad hoc propoſitū que habetur. j. Regꝭ. xv. Ubi legitur ꝙ Samuel qui erat prelatus vt papa. ex parte dei p̄cepit Sauli vt iret contra amalechitas. et interficeret omnes homines et mulięres. et iumenta