SermoVIII

¶ Dico quarto ꝙ ꝓfundū eſt humiliatio vl̓ ſubiectio ꝟtualis. de qua Iudith. viij. Humiliemꝰilli animas noſtras. ⁊ in ſpiritu contritio et humiliato ſeruiētes illi. ¶ Nota quattuor conſideranda ex quibus cauſat̉ ꝓfunda humiliatio penitentie. ⁊ iſta quattuor ſunt.¶ Primo ꝑditio celeſtis gl̓ie.Scd̓o acqͥſitio infernalis pene.¶ Tertio dolor diuine offenſeQuarto afflictio carnis ꝓprie.Ideo dauid. Dixit dominus ex baſan cōuertāconuertam in ꝓfunduꝫ maris. psͣ. lxvij. Baſanẜm hebraicam interpretationē idem eſt ꝙ cōfuſio. ⁊ ſignat vitam hominis vel mulieris inordinatam. qui viuūt vt beſtie ẜm ſenſualitatē quādo volunt comedere. bibere. facere luxuriā. velvindictam neſcientes ſe in ſuis operibus ⁊ affectibus gubernare ẜm rectam rationē ⁊ diuinaꝫlegem qui neſciūt ſe refrenare. tales non habētcertam horam orandi. ſed aliquotiēs orant. aliquotiens non. Item ſacerdotes nōnulli inordinate viuunt. non ſeruantes ordinem in celebrādo. vel dicendo horas. aliquando dicunt matutinas de mane: aliquando de ſero. aliquotiensprimā poſt prandiuꝫ. confuſio eſt ⁊ inordinatioItem mulieres quādo depingunt ſe dicūt Auemaria ⁊cͣ. Dicat̉ quomodo penitentia debet dici deuote genibus flexis. cogitando ꝙ videtischriſtū iratuꝫ ⁊cͣ. Sed aliqui quando induūt ſe⁊cͣ. inordinate eam dicunt. Ideo ex baſan dicitdominus. conuertam peccatorem ad bonā vitāconuertam in ꝓfundum maris. id eſt. penitētie⁊ amaritudinis Et hoc ſit quādo peccator penitēs dicit. O miſer quot peccata feci ⁊cͣ. ⁊ poteſtdicere. ꝓfundum abyſſi penetraui. Ecc̄i. xxiiij.Abyſſi ſcilicet penitētie hūilis. qꝛ penitentia ſuperborum nihil valet. Si vos ieiunatis diabolinunqͣꝫ comedunt. Si vigilatis diaboli nūqͣꝫ domiunt. Si vos diſciplinatis. plus diaboli diſciplinantur: qͣꝫuis contra eorū voluntatem. quiapena eoruꝫ incōparabiliter maior eſt qͣꝫ diſciplina vel penitētia penitentiū hic in iſta vita. Un̄diaboli in nullo ſuperātur niſi humilitate. quiaip̄i non poſſunt humiliari. Id̓o nihil valet eorūpenitentia. Id̓o quāto penitens facit maiorempenitentiaꝫ. tanto plus debet humiliare ſe. Unde dauid. Humiliabam in ieiunio animā meaꝫ⁊cͣ. Patet igit̉ quare dicit apoſtolus. latitudo.longitudo ⁊cͣ. Deo gratias.¶ De eadem dn̄ica ſermo octauus.Cceſſit ⁊ tetigitloculum. Luce. vij. Pro declaratione thematis ⁊ ſermonis introductione. Notandū ꝙ theologicalisconcluſio eſt. ꝙ poſtqͣꝫ peccator cōmiſit peccatūſuuꝫ. lꝫ actus ⁊ operatio peccati tranſeat. rema

net tamen macula quedam anime et īmundiciaturpior ⁊ fetidior omnibus corporalibus īmundicijs huius mundi. Uerbi gratia. quando virluxurioſus cōmiſit īmundiciam ſuam delectation ⁊ cōplacentia cū muliere luxurioſa. quid remanet de tota complacentia. nunquid totū trāſijt. Sic nihil remanet niſi macula que eſt fetidior omnibus īmundicijs huius mundi. et nunqͣꝫrecedit vſqꝫ ad diſplicentiam ſufficienteꝫ ⁊ condignam de peccato perpetrato. Hanc cōcluſionem probat doctor ſanctus in pͥma ſcd̓e queſtione. lxxxvj. in pͥmo ⁊ ſcd̓o arti. In primo oſtēditquid ſit macula peccati dicens. ꝙ ſicut in corporalibus macula dicitur ꝙ quando aliquod corpus nitidū perdit ſuuꝫ nitorē ex contactu alterius corporis. Ita oportet dici in ſpiritualibꝰ. habet autem anima duplicem nitorem. vnū ex fulgentia luminis naturalis rationis. per quod dirigitur in actibus ſuis. Alium ex refulgentia luminis diuini. ſcilicet ſapiētie ⁊ gratie. per que ꝑficitur ad bene ⁊ decenter operandū. Eſt auteꝫquidaꝫ tactus anime quando inheret aliquibꝰrebus per amorem. qui auteꝫ peccat. inheret aliquibus rebus per amorem contra lumen rationis ⁊ diuine legis. ⁊ ex hoc ꝓuenit macula peccati. Ꝙ autē remaneat iſta macula poſt peccatūꝓbat in ſcd̓o articulo dicens. ꝙ dum ceſſat actꝰpeccati per quod homo diſcedit a lumine rationis ⁊ diuine legis. nō ſtatim redit homo ad illd̓lumen in quo pͥus fuerat. ſed requiritur aliquismotus voluntatis ꝯtrarius primo motui. ſicutaliquis diſtans ab aliquo per aliquem motū nōſtatim ceſſante motu fit propinquus. ſed oportet ꝙ appropinquet rediens per motum contrarium. Et ſi ita obiciaur. hoc modo ſe habet macula ad peccatū. ſicut vmbra in camera ad clauſionem feneſtre. ſed ceſſante clauſione feneſtre nōremanet vmbra ī camera. ergo ceſſante actu peccati non manet macula in anima. Reſpōdet doctor ſanctꝰ ꝙ nō eſt omnino ſimile. quia aer ſemper ē in equali habitudine ad recipienduꝫ lumēideo ſtatim trāſit vmbra. Sꝫ remoto actu peccati. non remanet anima in eadem habitudine addeū. ideo nō eſt ſimilis ratio. Et ſic patet ꝙ poſtpeccatum remanet peccati macula. ⁊ confirmatur per illud quod hebetur Ioſue. xxij. An paꝝvobis ē ꝙ peccaſtis in beelphegor. ⁊ vſqꝫ in p̄ſentem diem macula huius ſceleris ī vobis permanet. Si autem queras vbi ſit hec macula. qꝛnon videtur nec apparet in quo ſit. Reſpōſio ꝙeſt in loculo conſcientie quia ſicut mortuus ſtatim ponitur in feretro in loculo. quia horrendūeſſet videre hominē mortuū. etiā cum quis peccauit mortaliter mortuus eſt. peccatum enim cūcōſūmatum fuerit generat mortem inquit Iac̄.j. capitulo. et reddit peccatorem in anima turpiorem ⁊ fetidiorem cunctis cadaueribꝰ mortuoꝝZ 3 5