Rimum myſteriū cōtemplandū de liberalitate beati gregorij dicit̉ oppoſitōnisOppoſuit nāqꝫ illā auaritie que mater eſt etradix cunctorū malorū. Unde tullius in ſecundo de officijs dicebat. nullū viciū deterius qͣꝫ auaritia: et p̄ſertim in principibꝰ ⁊ rempublicam gubernantibꝰ. Et Marcialis cocus ait. Nō ſibi nec alijs ꝓdeſt dū viuit auarus. Et Saluſtiꝰ in catilinario inqͥt. Auaritia fidem et probitatē ceteraſqꝫ bonas artesſubuertit. Et valerius libro nono. Auaritiaeſt latentium indagatrix lucrorum manifeſteprede vorago auidiſſima: neqꝫ habendi fructu felix et q̄rendi cupiditate miſerla. Et iterum Saluſtius in catilinario. Auaritia pecunie ſtudiū habet quā nemo ſapiēs amauitvel cōcupiuit: hec quaſi malis venenis imbuta corpus animūqꝫ virilē effeminat: ſemꝑ infinita inſatiabilis eſt: neqꝫ copia neqꝫ inopiaminuitur. Cōtra iſtam inſatīabilē beſtiā voluit beatiſſimus gregorius liberalitatis ſcuto ſe munire. Ueruntū vt ꝑs iſta iocundiusexpediat̉ tria dubia declaremus.¶ Primū vtrū liberalitas ſit virtus.¶ Secundū vtrū ad liberalem maxime pertineat dare.¶ Terciū vtrū liberalitas ſit ꝑs iuſticie.¶ Ad primū dubium reſpondet Tho. ẜa ẜeq. cxvij. ꝙ ſicut dicit Augꝰ. in li. de libero arpitrio. Bene vti his quibus male vti poſſumus: pertinet ad virtutē. Poſſumus autembene et male vti: nō ſolum his que intra nosſunt .ſ. potentijs et paſſionibus anime. Sedetiam his que extra nos ſunt .ſ. rebus huiusmundi cōceſſis nobis ad ſuſtentationē vite.Et ideo cum bene vti his rebus pertineat adliberalitatē cōſequens eſt vt liberalitas virtus ſit. Eſt enim liberalitas vt dicit Ariſto.iiij. ethicorum. medietas quedam circa pecunias. Unde ad liberalem pertinet emiſſiuūeſſe. vnde et alio nomine liberalitas largitasnominatur. quia quod largum eſt nō eſt retentiuum: ſed emiſſiuū quare materia liberalitatis remota eſt ipſa pecunia et quicquidpecunia menſurari poteſt. Nā vt dicit Ariſtote. iiij. ethicorum. Pecunias eſſe dicimusomnia quorum dignitas numiſmate menſuratur: materia vero propinqua ſunt paſſiones interiores ſcd̓m quas homo afficitur circa pecuniaꝫ. Et ideo ad liberalitatē precipuepertinet: vt homo propter inordinatam affectionem ad pecuniam nō prohibeatur aquocunqꝫ debito vſu eius. Eſt autē duplex vſuspecunie. vnus autem ad ſeip̄m qui videturad ſumptus vel expenſas pertinere. Aliusautem quo quis vtitur ad alios quod pertinet ad dationes: vt videbitur in ſequenti dubio. Is ergo liberalis eſt qui neqꝫ ꝓpter immoderatum amorē pecunie impeditur a cōuenientibus expenſis: neqꝫ a cōuenientibusdationibus. Ideo Ariſtote. dicit ꝙ circa dationes et ſumptus liberalitas conſiſtit. Sedhic oritur difficultas vtrū liberalitas ſit maxima virtutum: et ſic poſſet probari. Namhomines maxime amantur et honoranturpropter virtutem. Sed Ariſtoteles dicit iniiij. ethicorum. ꝙ inter virtuoſos maxime liberales amantur: ergo liberalitas eſt maxima virtutum. In cōtrarium videtur eſſe auctoritas ambroſij: qui in primo de officijsait. Iuſticia excellentior videtur liberalitate: ſed liberalitas gratior. Et Ariſto. in. iij.rhetorice inquit. Fortes et iuſti maxime honorantur: et poſt eos liberales. Dicendū itaqꝫ ẜm Tho. ꝙ quelibet virtus tendit in aliquod bonū: vnde quanto aliqua virtꝰ in melius bonū tendit tanto melior eſt. Liberalitas autē tendit in aliquod bonū dupliciter.nuſiniuvno modo primo et per ſe: alio modo ex cōſequenti. Primo quidē et per ſe tendit ad ordinandā ꝓpriam affectionē: circa pecuniarūet poſſeſſionū vſum. Et ſic ẜm hoc p̄fertur liberalitati temperantia que moderatur cōcupiſcentias et delectationes ꝑtinentes ad ꝓprium corpus. Et etiā liberalitati p̄feruntur: iuſticia et fortitudo que ordinant̉ ad bonū cōmune. Una in tempore pacis: altera in tempore belli. Et omnibꝰ preferuntur virtutesque ordinantur ad bonuꝫ diuinū. Nam bonum diuinum p̄eminet cuilibet bono humano et in bonis humanis bonū publicū p̄eminet bono priuato. In quibus bonū corporiſpreeminet bono exteriorum rerū. Alio modo ordinatur liberalitas ad aliquod bonumex cōſequenti. Et ẜm hoc liberalitas ordinatur in omnia bona predicta. Ex hoc enim ꝙhomo nō eſt amatiuus pecunie: ſequit̉ ꝙ defacili vtatur ea: et ad ſeip̄m ⁊ ad vtilitatē aliorū et ad honorē dei. Et ẜm hoc habet quandam excellentiā ex hoc ꝙ vtilis eſt ad multa:quia tamē vnumqd̓qꝫ magis iudicat̉ ẜm illud quod primo et per ſe competit ei qͣꝫ ẜm idquod cōſequenter ſe habet. Ideo dicendumeſt liberalitatē nō eſſe maximā virtutum. Adargumentū vero reſpondendum ꝙ liberalesmaxime amantur: nō quidē amicitia honeſti .ſ. vt meliores: ſed amicitia vtilis: qꝛ ſuntvtiliores in exterioribus bonis: que ꝯmuniter homines cupiūt. Et ꝓpter eandē etiā cauſam clari reddunt̉. ¶ Scd̓m dubiū fuit vtrūC