Druckschrift 
Sermones de laudibus sanctorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ria ſolū ab arte. Aliquis aūt eſt effectus: qn̄qꝫ quidē ab exteriori principio: qn̄qꝫ aūt abinteriori: ſicut ſanitas cauſat̉ in infirmo. qn̄qꝫ quidē ab exteriori principio .ſ. ab arte medicine: qn̄qꝫ aūt ab interiori principio. cumaliqͥs ſanat̉ virtute nature. Et in talibꝰ effectibus duo ſunt attendenda. Primo quidē ars imitat̉ naturā in ſua operatiōe. Sicutenī natura ſanat infirmū alterādo: dirigēdoet expellendo materiā que cauſat morbū: itaet ars. Secūdo attendendū eſt. principiūexteriꝰ .ſ. ars operat̉ ſicut principale agēsſed ſicut coadiuuās principale agens: qd̓ eſtprincipiū interius: cōfortando ip̄m et miniſtrando ei inſtrumēta et auxilia qͥbus vtaturad ꝓducendū. Sicut medicus cōfortat natura et adhibet ei cibos et medicinas quibꝰnatura vtat̉ ad finē intentū. Sciētia aūt acquirit̉ in hoīe: et ab interiori princi. vt ptꝫ ineo qui per intentionē ꝓpriā ſcientiā acquirit.Et a pͥncipio exteriori: vt ptꝫ in eo qui addiſcit. Ineſt enī vnicuiqꝫ hoī quoddā principium ſciētie .ſ. lumē intellectus agētis qd̓gnoſcunt̉ ſtatim a principio naturaliter quedam vniuerſalia pͥncipia oīm ſcientiarū.autē aliquis hmōi vniuerſalia principia applicat ad aliqua ꝑticularia: quorū memoriāet experimentū ſenſum accipit: inuentionem ꝓpriā acqͥrit ſcientiā eoꝝ que neſciebatex notis ad ignota ꝓcedens. Un̄ et quilibetdocens ex his diſcipulus nouit: ducit euꝫin cognitionē eoꝝ ignorabat ẜm qd̓ dicit̉in i. poſterioꝝ. oīs doctrīa et oīs diſciplīaex p̄exiſtenti fit ꝯgnitōe. Ducit aūt magiſterdiſcipulū ex p̄cognitis in cognitionē ignotorum dupliciter. Primo quidē ꝓponēdo eialiqua auxilia vel inſtrumēta qͥbus intellectus eiꝰ vtat̉ ad ſcīam acquirendā. puta cuꝫꝓponit ei aliquas ꝓpoſitiones minus vniuerſales: quas tn̄ ex p̄cognitis diſcipulꝰ diiudicare p̄t: vel ꝓponit ei aliqua ſenſibilia exēpla vel ſimilia vel oppoſita vel aliqua hmōiex quibus intellectus addiſcētis manuducitur ad cognitionē veritatis ignote. Aliocum cōfortat intellectū addiſcētis: quidēaliqua virtute actiua: quaſi ſuꝑioris nature:qꝛ oēs intellectus humani ſunt vnius gradin ordine nature. Sed inqͣꝫtum ꝓponit diſcipulo ordinē principioꝝ ad cōcluſiones: quiforte ſeip̄m haberet tantā virtutē collatiuā: vt ex principijs poſſet cōcluſiones deducere. Et ideo dicit̉ in .i. poſterioꝝ. ſyllogiſmus eſt demonſtratio faciēs ſcire: et huncmodū ille qui demonſtrat auditorē ſcientemfacit. homo ergo docens ſolummō exteriusminiſterium adhibet ſicut medicus ſanans.Sꝫ natura interior ē principalis ſanationis. Ita et interius lumē intellectus eſt principalis cauſa ſcientie: vtrūqꝫ autē horū eſt adeo. Et ideo ſicut de deo dicitur. Qui ſanatoēs infirmitates tuas: ita de eo dicit̉ qui docet hominē ſcientiā inqͣꝫtum lumē vultꝰ eiusſuꝑ nos ſignat̉. Secundū dubiū fuit vtꝝſcientia hieronimi fuit acquiſita. Ad qd̓ reſpondemꝰ reperiunt̉ tria hoīm genera: quidam habēt ſcientiā ſimpliciter acquiſitam ſicut hi qui ea que humanā rationē tranſcēdunt inueſtigando et ab alijs audiēdo didicerunt. Tales fuerūt illi de quibꝰ hieronimꝰin epl̓a ad paulinū ait. Legimus in veteribꝰhiſtorijs quoſdaꝫ luſtraſſe ꝓuincias nouosadijſſe populos maria tranſiſſe: vt eos quosex libris nouerāt corā qͦqꝫ viderent: ſic pictagoras mēphiticos vates: ſic plato egyptumet architā tarentinū eandēqꝫ oram italie quequondā magna grecia dicebat̉ laborioſiſſime ꝑagrauit: vt qui athenis magiſter erat etpotēs cuiuſqꝫ doctrinas achademie gymnaſia ꝑſonabant fieret ꝑegrinus atqꝫ diſcipulꝰ:malens aliena verecunde diſcere qͣꝫ ſua impudenter ingerere: deniqꝫ cum litteras totoquaſi orbe fugientes ꝑſequitur captus a piratis et venundatus tyranno crudeliſſimo:paruit vinctus et ſeruus. Tn̄ qꝛ ph̓s maioremente ſe fuit. Ad titū liuiū lacteo eloquētiefonte manantē ex vltimis hiſpanie galliarūqꝫ finibꝰ quoſdā veniſſe nobiles legimuſ. Etquos ad ſui cōtemplationē roma traxerat vnius hoīs fama ꝑduxit: habuit illa etasinauditū oībus ſeculis celebrandūqꝫ miraculū: vt vrbem tantā ingreſſi aliud p̄ter vrbēq̄rerēt. Appollonius ille ſiue magus vt vulgus loquit̉ ſiue ph̓s vt pictagorici traduntintrauit ꝑſas: ꝑtranſiuit caucaſum. albanos:ſcitas: maſſagetas opulētiſſima indie regnapenetrauit et ad extremum latiſſime phyſonamne tranſmiſſo peruenit ad bragmanas vthiarcam in trono ſedentē aureo et de tantalifonte potantē: inter paucoſ diſcipulos de natura: de moribꝰ: de curſu dierū et ſyderū audiret docentē: inde per elamitas: babylonioschaldeos: medos: aſſyrios: parthos: fenicesarabes: paleſtinos. reuerſus alexandriā: ꝑuenit ethiopiā. vt gymnoſophiſtas et famoſiſſimam menſam ſolis videret in ſabulo. Inuenit vbiqꝫ vir ille quid diſcere: vt ſemꝑ ꝓficiens ſemper ſe melior fieret. Scripſit ſuperhoc pleniſſime octo voluminibus philoſtratus. hec Hiero. Qui oſtendit quanto laboreet ſtudio pictagoras et plato ac appolloniusaa ijTF