Priſtus purgauitpeccata ipſius et exaltauit ineternūcornu eius. Sapientis verba ſuntiſta originaliter Ecc̄i. xlvij. c. Ex om̄i ꝑte reſonant laudes eximie auguſtini doctoris p̄ſtantiſſimi. Tanta ex verbo illaꝝ copia eſt vtnon niſi longiſſimis orōnibꝰ explicari queant: veruntū ne in ſolennitate ip̄ius ab eiusdeuotōe mens nr̄a ieiunet aliqua de ip̄o pr̄ecelebratiſſimo breuiter diſſeremus. Gaudētquippe breuitate moderni. vt notat̉. ff. ꝙ me.cau. l. i. C. de appell̓. l. ampliorē. §. in refutatorijs. Colligimuſqꝫ aliqua ex multis que ſancti auguſtini et merita et gloriā exprimūt verba ſapientꝭ in themate in quibꝰ tria myſteriade beato auguſtino diſtinguemus.¶ Primum dicitur conuerſionis.¶ Secundum cōmendationis.¶ Tercium magnificationis.¶ De cōuerſione beati auguſtini et de his q̄induxerūt eum ad hereſim et de erroribꝰ ma¶ Capitulum .i.nicheorum.Rimū myſterium declarandū de beatoauguſtino dicit̉ cōuerſionis de quo dicitur. chriſtus purgauit peccata ipſius. hocixpepiuvtitiqꝫ factū fuit: dum relicta vanitate ph̓oꝝ:abiectaqꝫ impijſſima hereſi manicheoruꝫ inchriſtū ꝑfecte credidit ⁊ ſacrū baptiſma ſuſcen ſacurdospit: ad qd̓ plenius intelligendum tria in hacit infim.parte dubia ꝓponemus.ernuietꝫPrimū que fuerint cauſe auguſtinū ad herena longubiſim manicheoꝝ inducentes.¶ Scd̓m qui ſunt manicheoꝝ errores principales et deteſtandi.Terciū que fuerūt media ad penitentiā ⁊ conuerſionem auguſtini cooperantia.¶ Ad primū dubiū rn̄demus ꝙ fuerint trescauſe p̄cipue que induxerūt auguſtinū in errores manicheoꝝ.Prima dicitur intellectus exiſtimatio.Secunda affectus inordinatio.¶ Tercia cordis obduratio.¶ Prima cauſa fuit exiſtimatio intellectus:habuit nāqꝫ ex dono nature tantam ingenijſublimitatē tantūqꝫ intellectꝰ acumen vt videatur quodāmodo impoſſibile qd̓ ip̄e de ſein veritate fatetur. Ait enī ſic in li. ꝯfeſſionū.Oēs libros artiū quas liberales vocāt tuncnequiſſimus cupiditatū iniquaꝝ ſeruus perme ip̄m legi ⁊ intellexi quoſcūqꝫ legere potuiQuicquid enī eſt de arte diſſerendi ⁊ loq̄ndiQuicqͥd de dimenſionibꝰ figuraꝝ ⁊ de muſicis et de numeris ſine magna difficultatenullo hoīm tradente intellexi. Scis tu dn̄edeus meus ꝙ celeritas intelligendi ⁊ diſcendi acumen donū tuū eſt: ſed nō inde ſacrificabam tibi: hoc ideo ſic cōcludit qm̄ nō ſe hūiliabat deo neqꝫ ſcripturis ſanctis p̄bere volebat aſſenſum. Et vt Bernar. ſuꝑ cantica aſſerit. Suꝑbo loco veritas nō videtur. Et ſuꝑillud Ieremie. xlix. arrogantia tua et ſuꝑbiacordis tui decepit te. glo. ait. oīs hereticus arrogans qꝛ ſuꝑbia facit hereticū nō ignorantia. Grego. inſuꝑ dicit. Tanto a dei luce ſuꝑbi longe ſunt quanto apud ſe hūiles nō ſuntAd hanc itaqꝫ dementiā ſuperbi deueniuntvt intellectū eoꝝ minime limitatū arbitrent̉:creduntqꝫ illū ꝓpria vi attingere poſſe om̄iaintelligibilia. Sic et auguſtinus putabat ſeabſqꝫ deo ſuo intellectu omnia penetrare: obquod ſinebat eum deus ruere in tenebras errorum. Unde in libro confeſſionuꝫ loquensad deum dicit. Tumore meo ſeꝑabar a te ⁊ nimis inflata facies claudebat oculos meos.Et iterum in eodem libro. Inſtitui animumintendere in ſcripturis ſacris: ſed viſa eſt mihi ſcriptura indigna quam tuliane dignitati compararem. Tumor enim mentis fugiebat modum eius. Illa autem erat que creſceret cum paruulis: ſꝫ ego dedignabar eſſe paruulus et tumidus fauſtu grandis mihi videbar. ¶ Secunda cauſa que induxit auguſtinum in errores fuit affectus inordinatio. inclinauerat quippe affectum ſuum inordinate ad iſta temporalia bona ad diuitias ad gloriam vanam et ſimilia. Nam de cartagine romam et de roma mediolanū perrexit: vt rhetoricam venderet illam ſcilicet legendo ⁊ ſuecupiditati et glorie ſatiſfaceret. Unde ip̄e aitin libro confeſſionum. Docebam artem rhetoricam et victorioſam loquacitatem victuscupiditate vendebam. Et iterum in eodem libro. Exalabant nebule de limoſa concupiſcentia carnis et ſcatebra pubertatis et obnubilabant cor meum vt non diſcerneretur ſerenitas dulcedinis a caligine libidinis. Multi enim tanto ardore ad hec temporalia inflāmantur vt omnino ceci facti in varios labantur errores. hi licet interduꝫ chriſtianos ſuoore ſe fore dicant: tamen in corde nil creduntde vita futura: nec penas timent. neqꝫ deſiderant gloriam ſempiternam. ¶ Tercia cauſaque induxit Auguſtinum in errores diciturcordis obduratio: vocatus nanqꝫ a deo multotiens et tactus gratia illius nolebat aperire cor ſuū: immo claudebat illud. vn̄ in libroꝯfeſſionū dicebat. Uocaſti me et nō erat quirn̄deret tibi dicēti mihi. Surge qui dormiset exurge a mortuis: ligatus enim eram non