Rima excellentia ſcientie ſancti thomedicit̉ ſublimitatis. Nam doctor fuit ſacre theologie que dignitate ſua preponit̉ cūctis ſcientijs naturalibꝰ ⁊ moralibꝰ. Sed ꝓintelligentia pleniore huius partis. tria dubia ſunt abſoluenda.Primū vtrū theologia ſit ſcientia.¶ Secūdū vtrū ſit alijs ſcientijs dignior.Terciū vtrū ſcīa in generali ſumpta ſit extimanda.¶ Ad primū dubiū rn̄det Tho. i. ꝑte. q. i. Ꝙtheologia ſcīa ē. Sed ſciendū ꝙ duplex ē genus ſciaꝝ. Quedā em̄ ſunt q̄ ꝓcedūt ex pr̄incipijs notis. lumine naturalis intellectus ſicut ariſmetrica. geometria. muſica. ⁊ hmōi.Quedā vero q̄ ꝓcedunt ex principijs notislumine ſuꝑioris ſcīe. ſicut perſpectiua ꝓceditex principijs notificatis ꝑ geometriā. Et muſica ex principijs notis per ariſmetricam. Ethoc modo ſacra doctrina ē ſcīa. qꝛ ꝓcedit exprincipijs notis lumine ſuꝑioris ſcie. q̄ .ſ. eſtdei ⁊ beatoꝝ. Un̄ ſicut muſica credit principia tradita ab ariſmetrica. ita ſacra doctrinacredit principia reuelata a deo. Sed obijcere quis pōt. Ꝙ theologia nō ſit ſcīa. nam vtinquit Ariſto. in prin. methaphiſice. exꝑientia ſingulariū ē. ars vero vniuerſaliū. fit autēars cū ex multis exꝑimētis in intellectu vnafit de ſil̓ibꝰ acceptio. Sꝫ doctrina theologieꝓ magna ꝑte nō ē vniuerſaliū. ſed ſingulariūtractat em̄ de geſtis abrahā yſaacͣ ⁊ ſil̓ibꝰ. ergo nō ē ars vel ſcīa. Ad hoc ita rn̄det Alexā.de ales in .i. ſumme. Ꝙ vniuerſale d̓r qͣttuormodis. In p̄dicando vt hō. In exemplandovt forma ſotularis ad multos ſotulares. Etvita iob ad vitā multoꝝ hoīm. In ſignificādo vt iacob ad ſignificanduꝫ iuſtū qͥ cōtrahitcū Rachele ⁊ Lya qꝛ exercet ſe in vita actiua⁊ contemplatiua. In cauſando vt deꝰ cā vniuerſalis oīm reꝝ. Et xp̄s cā vniuerſalis reparationis hoīm. ẜm hoc ergo dicendū. Ꝙ eſtvniuerſale in ſcriptura ſacra: habꝫ em̄ ſnīasgenerales. vt ibi. initiū ſapīe timor dn̄i. habꝫſnīas ꝑticulares. vt q̄ ꝓponuntur hiſtorice inqͥbꝰ qͣꝫtū ad ſenſum exteriorē ē vniuerſale. ſecudo mō dictū .ſ. in exemplādo. vt verbi gr̄a.In litterali hiſtoria abrahe ⁊ ioh. qd̓ narrat̉ē ſingulare. Sꝫ adhuc in ſcriptura narrat̉ vtexemplar ſit vite ⁊ ꝯuerſatōnis bonoꝝ. hincad Roma. xv. ca. ait apl̓us. Quecūqꝫ ſcriptaſunt ad nr̄am doctrinaꝫ ſcripta ſunt. qͣꝫtū ꝟoad ſenſum interiorē ⁊ ſpūalē ē vniuerſale tertio mō in ꝑticularibꝰ ſentētijs .ſ. vtile in ſignificando. qꝛ e ſignū rei vniuerſalis ad multa.qͣꝫtum vero ad vtrūqꝫ ſenſum interiorē ⁊ exteriorē ſiue in ſentētijs ꝑticularibꝰ ſiue generalibus ẜm ꝙ fit reductio ad deū qͥ eſt cā vniiuerſalis ꝯditionis reꝝ. vel ad xp̄m qͥ ē vniuerſalis cā reparatōnis. Uniuerſale eſt qͣrto mōin cauſando. ẜm ergo hūc modū ⁊ diſtinctionem ē dicere doctrinā ſacrā eſſe reꝝ vniuerſaliū. ¶ Secundū dubiuꝫ fuit vtrū theologiaſit alijs ſcientijs dignior. Ad qd̓ rn̄de Tho.vbi ſupra ꝙ ſic. Nā cū iſta ſcīa qͣꝫtū ad aliqͥdſit ſpeculatiua ⁊ practica oēs alias trāſcēdit.tam ſpeculatiuas qͣꝫ practicas. Speculatiuarū em̄ ſcīaꝝ vna altera dignior d̓r. tū ꝓpter certitudinē. tū ꝓpter dignitatē materie. Et qͣꝫtuꝫad vtrūqꝫ hec ſcīa alias ſcīas ſpeculatiuas excedit. ẜm certitudinē qͥdē. qꝛ alie ſcīe certitudinem hn̄t ex naturali lumine rōnis humane q̄ pōt errare. hec aūt ſcīa certitudinē habetex lumine diuine ſcīe q̄ decipi nō pōt. ẜm dignitatē vero materie. qꝛ iſta ſcīa ē principaliter de his q̄ ſua altitudine rōnem tranſcēdūtAlie vero ſcīe ꝯſiderāt ea tm̄ q̄ rōni ſubdunt̉Practicaꝝ vero ſciētiaꝝ illa dignior eſt. quenon ad vlteriorem finem ordinatur ſicut ciuilis militari. Naꝫ bonū exercitus ad bonūciuitatis ordinatur. finis autem theologie ſiue doctrine ſacre. inqͣꝫtum eſt practica. eſt beatitudo eterna. ad quam ſicut ad vltimū finēordinantur omnes alij fines ſcientiarum practicarū. Franciſcus vero de mayronis in li.de veritatibus dionyſij quem ſcripſit ad inſtantiam regis Roberti. ſuper librū de myſtica theologia ait. Omnes ſcientie ancillanturtheologie ⁊ aliquo modo ſubalternātur. Sꝫnotandū ꝙ quattuor modis vna ſcientia dicitur alteri ſubalternari. Primo modo qꝛ efficiens ſub efficiente. vt quia principiū ſub pͥncipio. ponendo ꝙ principia ſunt cauſe ꝯcluſionuꝫ effectiue. Et ſic ſubalternatur muſicaariſmetrice ⁊ perſpectiua geometrie. qꝛ concluſiones ſuperiorum ſunt principia inferiorū. Et iſta dicit̉ ꝓpria ſubalternatio. Secundo mō qꝛ materia ſub materia. ⁊ qꝛ ſubiectuꝫſub ſubiecto. Sicut phiſica ſubordinat̉ metaphiſice. Quia corpꝰ mobile qd̓ ē ſubiectuꝫphiſice ꝯtinetur ſub ente. qd̓ ē ſubiectum metaphiſice. Tercio mō qꝛ forma ſub forma. vtpote quia modus agendi ſub modo agendi.Et ſic omnis alia ſcientia ſubordinatur logꝭce qꝛ ip̄a tradit modū ſillogiſandi ⁊ demonſtrandi vniuerſis. Quarto modo quia finisſub ſine. frenefactiua equeſtri. qꝛ finis illiuseſt ꝓpter finem iſtius. Alie ergo ſcientie nonſubalternātur theologie primo modo. quiaeius principia nō ſunt cōmunia. vtpote articuli fidei. Nec ſecūdo modo quia ſubieci
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten